Użytkownik:Emil/Brudnopis

Monarchowie Surandralscy

Dynastia Kolëós

• Kolë (ur. 8147 EK , kor. 8215 EK , zm. 8268 EK , żył 121 lat, panował 53 lata)
• Thumë I (ur. 8198 EK , kor. 8268 EK , zm. 8312 EK , żył 114 lata, panował 44 lata)
• Tapianá (ur. 8242 EK , kor. 8312 EK , zm. 8396 EK , żył 154 lata, panował 84 lata)
• Põxdë II (ur. 8285 EK , kor. 8396 EK , zm. 8415 EK , żył 130 lat, panował 19 lat)
• Njogë Kelzã I (ur. 8318 EK , kor. 8415 EK , zm. 8476 EK , żył 158 lat, panował 61 lat)
• Sëľubá III (ur. 8369 EK , kor. 8476 EK , zm. 8521 EK , żył 152 lat, panował 45 lat)
• Thumë II (ur. 8401 EK , kor. 8521 EK , zm. 8588 EK , żył 187 lat, panował 67 lat)
• Khelzã I (ur. 8445 EK , kor. 8588 EK , zm. 8611 EK , żył 166 lat, panował 23 lata)
• Isá Jakë III (ur. 8502 EK , kor. 8611 EK , zm. 8653 EK , żył 151 lat, panował 42 lata)
• Zamphol I (ur. 8551 EK , kor. 8653 EK , zm. 8711 EK , żył 151 lat, panował 42 lata)
• Kheles II (ur. 8587 EK , kor. 8711 EK , zm. 8769 EK , żył 182 lat, panował 58 lat)
• Khusex I (ur. 8623 EK , kor. 8769 EK , zm. 8802 EK , żył 179 lat, panował 33 lata)
• Hučh II ((ur. 8674 EK , kor. 8802 EK , zm. 8859 EK , żył 185 lat, panował 57 lata)
• Sëľubá IV (ur. 8731 EK , kor. 8859 EK , zm. 8902 EK , żył 171 lat, panował 43 lata)
• Zamphol II (ur. 8803 EK , kor. 8902 EK , zm. 8978 EK , żył 175 lat, panował 76 lat)

Dynastia wygasa

Dynastia Bozáós

• Bozá I (ur. 8927 EK , kor. 8978 EK , zm. 9050 EK , żył 123 lata, panował 72 lata)
• Khelzã II (ur. 8979 EK , kor. 9050 EK (na Haka) oraz 9081 EK (na Cesarza), zm. 2137 EK , żył 2137 lata, panował 2137 lata)

Język hurr durr

Jeden z języków północnodarkajskich.

Fonologia

Samogłoski

	Przednie		Środkowe	Tylne
	Płaskie	Zaokrąglone
Przymknięte	ɪ iː (i í)	ʏ yː (ü ű)	ᵿ (ue)	ʊ uː (u ú)
Średnie	ɛ eː (e é)	œ øː (ö ő)		ɔ oː (o ó)
Otwarte	ɛː (ä)		a ɑː (a á)

Dyftongi

	Zakończone na i̯	Zakończone na y̯	Zakończone na u̯
Przymknięte	ʊi̯ (ě)		iu̯ (iu)
Średnie	ɛi̯ (ei)	œy̯ (eu)	ɔu̯ (ou)
Otwarte	ai̯ (ai)		au̯ (au)

Spółgłoski

		Wargowe	Zębowe	Przedniojęzykowe	Podniebienne	Welarne	Krtaniowe
Nosowe		m (m)	n (n)
Zwarte	bezdźwięczne	p (p)	t (t)			k (k)
	dźwięczne	b (b)	d (d)			g (g)
Afrykaty	bezdźwięczne	(pf (ṗ))		ts (c)
	dźwięczne			dz (z)
Szczelinowe	bezdźwięczne	f (f)	θ (þ)	s (s)	ʃ (š)	x (ch)	h (h)
	dźwięczne	v (v)	ð (ð)	z (ȥ)	z (ž)	ɣ (gh)
Drżące			r (r)
Boczne, Półsamogłoski			ɫ̪ (ł)	l (l)	j (j)	w (w, ł)

Dźwięk ṗ występował tylko w wczesnym okresie rozwoju, później został zastąpiony przez f w nagłosie oraz w innych pozycjach przez pp w dialektach północnych i ff w południowych. Podobnie z nie-przedsamogłoskowym ł, które po początkowej odrębności połączyło się z w. Nadal pozostało niezmienione przed samogłoskami.

Dźwięk r nie-przed samogłoskami był wokalizowany do [ɐ̯], by tworzyć dyftongi i tryftongi. Te drugie potem zaczęły często opuszczać drugi element niezgłoskotwórczy, czyli właśnie r. Niektóre dialekty przed przedniojęzykowymi zamieniają [ɐ̯] na retrofleksje, np. rd /rd/ [ɖ] < [ɐ̯d].

Rozwój fonologiczny

PPD	wczesny	środkowy	nowoczesny
*a	a	a, aː	a, ɑː
*aː	aː, æː	aː, ɛː	ɑː, ɛː, a
*ɞ	œ	œ, øː	œ, øː
*øː	øː	øː	øː, œ
*ɛ	ɛ	ɛ, eː	ɛ, eː
*eː	ɪː	ɪ̈i̯	ʊi̯
*ɔ	ɔ	ɔ, oː	ɔ, oː
*oː	oː	oː	oː, ɔ
*ɘ	ɘ	ɘ, ɨː	ɪ, iː, e
*ɨ̞ː	ɨ̞ː	ɨː	iː, e
*ɵ	ɵ	ɵ, ʉː	ʏ, yː, ᵿ
*ʉ̞ː	ʉ̞ː	ʉː	yː, ᵿ
*ɪ	ɪ	ɪ, iː	ɪ, iː
*iː	iː	iː	iː, ɪ
*ʊ	ʊ	ʊ, uː	ʊ, uː
*uː	uː	uː	uː, ʊ
*ə	ᵿ, ə	ᵿ, Ø	ᵿ, Ø
*ai	ai, eː	ai, eː	ai, eː, ɛ
*au	au, oː	au, oː	au, oː, ɔ
*iu	iu, yː	iu, yː	iu, yː, ʏ

• rő < ráá, ghó < yoo
• paþ, kwaþ < quaþ
• üv < ǫv
• ðiu < ðiu, šiṗṗ < šipf
• jó < joo
• ves < es

Nadbużański

• *tj *dj → c´ dz´
• *TelT → TolT
• *C_E → C´
• *o- *ǫ- → vo- vǫ-
• *ę *ǫ → ą (z zachowaniem miękkości)
• *ě → a (z zachowaniem miękkości)
• *ol ol´ → öl öl´
• *´l̥´_T → ´l̥ (przed twardymi przedniojęzykowymi)
• *T´erT TorT TölT → T´er´eT ToroT TölöT
• *´ь̥ ъ̥ → ´e a
• *´ь̯ ъ̯ → ´Ø Ø (z wydłużeniem zastępczym po niebezdźwięcznych oraz c č š)
• *c´ dz´ → c dz
• *V_g_V → ʁ → r
• *r´ → ř
• ściągnięcie samogłosek w grupach z jotą: VjV > Vː, aje → ē, oje → ō, oją → ą̄ itd.
  • ь̥jь̯ ъ̯jь̯ → ī ȳ
• *l̥ *´l̥ *´l̥´ *r̥ *´ř̥ → ol ´ol ´el´ yr ´iř
• *v → w (ale *v´ → v´)
• Miękki przegłos (_P)
  • *o *ō → ö ȫ
  • *a *ā → e ē
  • *ą *ą̄ → ę ę̄
  • *e → ė
• *č *š *ž → c s z
• *y *ȳ K_ → i ī
• *n´ *t´ *d´ *s´ *z´ *l´ → ń ť ď ś ź ĺ
• chc → cc → č
• Zanik iloczasu
  • *ī, *ȳ, *ū → ei, oi /œɪ̈/, au
  • *ē *ȫ *ō *ā → é ő ó á
  • *ˊę̄_P → į
  • *ą̄ ę̄ → ą́ → ǫ
• *v´ → v
• *m´ *b´ *p´ _[!P #] → m b p
• *k *g *ch S_E→ č dž š
• *k *g *ch _E → š ž š

Fonologia omnijska

Samogłoski

	Przednie		Tylne
	Płaskie	Zaokrąglone
Zamknięte	i <ie>	y <yö>	u <uo>
Prawie zamknięte	ɪ <i>	ʏ <y>	ʊ <u>
Średnie napięte	e <é>	ø <ő>	o <ó>
Średnie nienapięte	ɛ <e>	œ <ö>	ɔ <o>
Prawie otwarte	æ <ę>		ʌ̞ <á>
Otwarte	a <ä>		ɑ <a>

Historycznie, samogłoski á ę é ő ó ie yö uo poza nielicznymi zapożyczeniami były samogłoskami długimi, ale u większości obecnych rodzimomówców ta cecha całkowicie zanikła lub jest allofoniczna (też dla dawnych krótkich). Powoduje to, że ten system jest wyjątkowo niestabilny. Najczęstsze fuzje to i y u z é ő ó oraz ę z e.

Dyftongi

Inicjalna	-i	-y	-u	-a	-ä
a	ai		au
ä	äi	äy
e	ei	ey	eu	ea	eä
ö	öi	öy			öä
o	oi		ou	oa
i		iy	iu	ia	iä
y	yi				yä
u	ui			ua

Rozróżnienie między ia oraz iä, a także ea i eä jest często tracone.

Pochodzenie dyftongów

• odziedziczone z pralatyskiego (dotyczy to regularnie tylko dwóch dyftongów - au ← *au oraz öy ← *ӓu, wtórnie też ei ← *î ← *ӓi w otwartych)
• dyftongizacja długich samogłosek w sylabach otwartych (â æ ê î ô œ û ui → oa eä oi ei eu ey ou öy)
• z usuwania nieakcentowanego -ð- (solnearff ← *chjolnӓidarf, narciӓ ← *nartjidẹ)
• z yeísmo (hui ← *hulj, paim ← *pâljm)
• z lenicji spółgłosek po wypadnięciu wygłosów (ӓir ← *ëgrọ̈, zius ← *djipso)

Samogłoski ludżoryckie

• *ēw > *ōw
• Utrata *j i *w w długich dyftongach
• *Cj, *Cw > Cl
• *nK > *ŋK
• Podniesienie *ē *ō do *ė̄ *ȱ
• Palatalizacja *k *g *x *l *n przed *e *ei *eu *ė̄ *i *ī
  • razem z przeniesieniem miękkości (ślad zostanie tylko dla *lC)
• *i_i > *i_e oraz *u_u > *u_o (niekonsekwentnie)
• Zanik zwartych na końcu wyrazu i przed zwartą, powoduje wydłużenie zastępcze (bezdźwięczne - półdługie, dźwięczne - zwykłe długie)
• Zanik nosowych przed szczelinowymi, wydłużenie zastępcze do zwykłych długich
• *Vji > *Vj (ale nie *Vjí)
• Proteza głoski *r w nagłosie (*e przed *a, *i gdzie indziej)
• *u > *y
• *iw > *jy
• *ei *ou *eu *oi *ai *yi > *ē *ō *ō *ē *ē *ȳ
• Zanik krótkich i półdługich na końcu słowa
• Synkopa krótkich (ale nie półdługich) między akcentem a końcem wyrazu
• Utrata półdługiej długości, przechodzi w krótką
• Utrata *h w innych miejscach niż nagłos
• Druga palatalizacja (w języku ogólnym tylko przed *i *ī)
• Kontrakcja
  • *eá *oá > *ā
  • *eó > *ō
  • *oé > *ē
  • Nieakcentowane *e *o po samogłosce > *j *w
  • Nieakcentowane *a po samogłosce > iloczas
  • Nieakcentowane *i *y w rozziewach > *j *w
• Powstanie akcentu paroksytonicznego w miejsce ruchomego
• *ʎj > *lj
• *ʎ > *j
• *ė̄ *ȱ > *ī *ū
• Stwardnienie miękkich *t͡ʃ *d͡ʒ *ʃ *ɲ przed spółgłoską (nawet /j/) i w wygłosie
• Zanik całkowity iloczasu
• *y > *i
• *mj > *mɲ

Adaptacja głosek hoczebozkich w maszyjskim

Hoczebozki	Jesiwski
a	a
ai	aj
au	aŭ
å	ó
ę	é
-ę (NOM. II dek.)	a
e	e
ei	ej
eu	eŭ
i	i
i (gdy znika)	e
ie	í
o	o
oi	oj
ou	oŭ
u	u
u (gdy znika)	o
uo	ú
ü	ü
ü (gdy znika)	ö
oe	ű
b	b
c	c
(č)	cs
d	d
f	f
g	g
gu	gw
h	h
jh	ch /ɣ/
j	j
k	k
ch	ch /x/
chu	chw
l	l
ly	lj
m	m
n	n
ny	nj
nx	ng
nxu	m
p	p
qu	kw
r	r
s	sz
š	s
ṡ	s
t	t
v	v
w	w
z	z
ž	zs
ż	zs
ʒ	dz
(ǯ)	dzs
Ts	c
Tz	dz
Tš, Tṡ	cs
Tž, Tż	dzs
lg	ll
lgu	łł