Niniejszy słownik jest przymiarką do zebrania wszystkich słów, które powstały w wyniku oczyszczania polszczyzny z obcych naleciałości w jeden słownik tematyczny. Pomysł bezpośrednio wynika z tego, iż konieczność wyszukiwania słów gdzieś po wątkach forumowych i w losowej kolejności nie sprzyja promocji wysokopolskiego.
Najważniejsze zasady przy dodawaniu słownictwa:
- Słowo musi zostać zaproponowane pierw w odpowiednim forum na Somięzie.
- Słowo zastępowane musi zostać podane w pisowni radopolskiej.
- Osoba dodająca hasło do słownika nie może sama być autorem tegoż hasła.
Czas
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| kwadrans |
ćwierciel |
wskrzeszony dawnosłów
|
| marzec |
brzezień |
wskrzeszony dawnosłów |
Dynozaur
|
| maj |
trawień |
wskrzeszony dawnosłów |
Siemoród
|
| minuta |
miżyna |
kalka ukr. хвилина |
Siemoród
|
| sekunda |
wtórzyna |
kalka cz. vteřina |
Marzyciel
|
| weekend |
wychodne |
ros. выходные |
|
Nazwy geograficzne
Kontynenty
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Afryka |
Wyraj |
wskrzeszony dawnosłów z nowym znaczeniem |
Mauzer
|
| Ameryka |
|
|
|
| Europa |
|
|
| Azja |
|
|
| Australia i Oceania |
|
|
|
| Antarktyda |
|
|
|
Państwa
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Austria |
Rakusy |
wskrzeszony dawnosłów |
|
| Chorwacja |
Charwaty |
wskrzeszony dawnosłów |
Siemoród
|
| Cypr |
Miecka |
miedź + -ska |
Boletto
|
| Dania |
Duń, dop. Duni |
wskrzeszony dawnosłów |
|
| Estonia |
Cudź, dop. Czudzi |
ros. чудь |
Dynozaur
|
| Finlandia |
Sum, dop. Sumi |
ros. Сумь |
Dynozaur
|
| Francja |
Prząż, dop. Przęży |
*Pręgъ < strus. Fręgъ + ь |
Boletto
|
| Japonia |
Jutrzany |
kalka kraju wschodzącego słońca |
Dynozaur
|
| Norwegia |
Siewierska |
tłumaczenie pierwszego członu pierwotnej nazwy |
Boletto
|
| Rosja |
Wielkoruś |
analogicznie do Białorusi i Małorusi |
Dynozaur
|
| Rumunia |
Włoszczyzna |
poprawka Wołoszczyzny |
Dynozaur
|
| Szwecja |
Świeja |
strus. Свѣя |
??
|
| Turcja |
Tarcka |
strus. Tork |
Dynozaur
|
| ' |
|
|
|
Regiony
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Baskonia |
Juskodź ż. |
bask. Euskadi |
Boletto
|
| Etruria |
Rosna |
etr. Rasna |
Boletto
|
| Saksonia |
Saś, dop. Sasi |
rzeczownik i-osnowny od Sas? |
??
|
Miasta
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ' |
|
|
|
| Belgrad |
Białogród |
wskrzeszony dawnosłów |
|
| Amsterdam |
Ostrodom |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| Kolonia |
Kolno |
wskrzeszony dawnosłów |
Boletto
|
| Magdeburg |
Majbork |
wskrzeszony dawnosłów |
Boletto
|
| Monachium |
Mnichów |
cz. Mnichov |
-
|
| Nikozja |
Lodra |
przyswojenie dawnej nazwy - Ledra |
Boletto
|
| Saloniki |
Sołuń |
scs. Солунь |
?
|
| Sofia (Bułgaria) |
Średziec |
kalka dawnej nazwy – Средец |
Dynozaur
|
| Supraśl |
Sprząśla |
wskrzeszony dawnosłów |
Dynozaur
|
| Tallinn |
Koływań |
est. Kalevan |
Dynozaur
|
Inne (rzeki, góry, krainy itp.)
Państwa
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ' |
|
|
|
| Wołga |
Wilga |
łudoodbitka |
Dynozaur
|
Imiona
Męskie
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Feliks |
Szczęsny |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Henryk |
Jędrzych |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Ignacy |
Żegota |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Józef |
Jożep |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Pankracy |
Wszewłód |
odbitka ros. Всеволод
|
| Piotr |
Skałosz |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Sylwester |
Lasota |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Wacław |
Więcesław, Więcław |
wskrzeszony dawnosłów
|
| Władysław |
Włodzisław |
wskrzeszony dawnosłów
|
Żeńskie
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Maria |
Marza |
wskrzeszony dawnosłów
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Pokrewieństwo i powinowactwo
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| bękart |
pokrzywnik |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
wyleganiec |
wskrzeszony dawnosłów
|
| kuzyn |
nieć |
wskrzeszony dawnosłów
|
| kuzynka |
nieściora |
wskrzeszony dawnosłów
|
| ' |
|
|
Nauki ścisłe
Astronomia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| astrolog |
gwiazdomówca |
wskrzeszony dawnosłów |
Boletto
|
| astronom |
gwiazdozorca |
wskrzeszony dawnosłów |
Siemoród
|
| galaktyka |
białoświat |
wskrzeszony dawnosłów |
|
| kometa |
kosmata |
wyrzutnia od stpol. kosmata gwiazda |
Siemoród
|
| kosmos |
nadświat |
wskrzeszony dawnosłów |
|
| planeta |
obieżnica |
kalka cz. oběžnice |
Poloniok
|
| Wenus |
Jutrzenka |
wskrzeszony dawnosłów |
Siemoród
|
| Droga mleczna |
Droga ptasia |
równomian |
|
| Plejady |
Baby, Kurczęta, Kokoszki, Kurki, Siedem Sióstr |
polskie odpowiedniki słowa |
|
|
Wołosożary |
Kalka z języka ukraińskiego, słowo pochodne od boga Wołosa (Welesa) |
|
Biologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| habitat |
bytowisko |
|
mijero
|
Botanika
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| aloes |
morownik |
wskrzeszony dawnosłów
|
| bławatek |
modrak |
wskrzeszony dawnosłów
|
| centuria |
drożezłot |
|
| |
glistnik |
|
| cyprys |
jednorost |
|
| mandragora |
krzykawka |
wskrzeszony dawnosłów
|
Chemia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| arsen |
mysik |
мышьяк; owy pierwiastek służył ongiś jako trutka na myszy |
Boletto
|
| azot |
dusień |
dawna propozycja |
??
|
| brom |
swądzień |
odbitka gr. bromos 'smród' |
Boletto
|
| chlor |
soleń |
dawna propozycja |
??
|
| chrom |
krasień |
odbitka gr. chroma 'kolor' |
Boletto
|
| fosfor |
koścień |
dawna propozycja |
??
|
| kobalt |
malik |
dawne określenie wszelkiej maści skrzatów; co do braku sufiksacji por. kobalt ~ kobold |
Boletto
|
| magnez |
gorczyk |
cz. hořčík |
Boletto
|
| mangan |
mamik |
mamić; zatrucie manganem wywołuje halucynacje |
Boletto
|
| neon |
jarzyk |
jarzyć się |
Boletto
|
| potas |
draślik |
cz. draslík |
Boletto
|
Fizyka
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| kwant |
lik |
nowosłów |
Dynozaur
|
Geologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| aurypigment |
pozłótka |
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Geografia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| Antarktyka |
Przecinaw |
stpol. ‘biegun południowy’
|
| antypoda |
przeciwkostop |
|
| archipelag |
wyspowie |
? |
Ainigmos
|
|
powyspie |
< wyspa, wzorem pojezierza, pobrzeża czy pomorza |
Siemoród
|
| obszar |
obszerz ż. |
dźwiękoodbitka, oparta na szujodru(ż)stwie obszaru i obszernego |
mijero
|
| terytorium |
poziemie |
wzorem pojezierza, pobrzeża czy pomorza |
mijero
|
| ' |
|
|
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| komputer |
poczetnik |
stpol. poczetnik ‘rachmistrz’, takąż ewolucję znaczeniową przeszedł komputer
|
| ' |
|
|
Kryptozoologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| bazyliszek |
królik wąż |
|
| centaur |
półźrzebic |
|
| feniks |
ogniwacz |
wskrzeszony dawnosłów
|
Matematyka
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| cyfra |
ręcznica |
wskrzeszony dawnosłów
|
| liczba parzysta |
cetno |
wskrzeszony dawnosłów
|
Medycyna
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| angina |
dławica |
wskrzeszony dawnosłów
|
| artretyzm |
gościec |
|
| |
dna |
|
| astma |
dychawica |
|
| febra |
ostróbka |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
popłonka |
wskrzeszony dawnosłów
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Zoologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| borsuk |
jaźwiec |
wskrzeszony dawnosłów
|
| chomik |
krzeczek |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
skrzeczek |
wskrzeszony dawnosłów
|
| dorsz |
wątłusz |
|
Nauki humanistyczne
Filozofia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| los |
dola |
|
|
kob |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
źrzeb |
wskrzeszony dawnosłów
|
Językoznawstwo
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ablatyw |
pochodnik |
równomian |
-
|
| idiolekt |
włos(t)norzecze |
odbitka |
Boletto
|
| konlang |
somięz |
okrutna odbitka |
?
|
| kryptonim |
skrytomian |
odbitka |
Feles
|
| paronim |
zbieżnomian |
odbitka |
Ainigmos
|
| pseudonim |
łudomian |
odbitka |
Feles
|
| synonim |
równomian |
? |
?
|
Psychologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| choleryczny |
czarnokrewny |
wskrzeszony dawnosłów
|
| euforia |
roznos |
|
Ainigmos
|
| flegmatyczny |
wodnokrewny |
wskrzeszony dawnosłów
|
| instynkt |
strzew |
< z trzewi |
mijero
|
| ' |
|
|
Socjologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| domator |
domak |
wskrzeszony dawnosłów; źródłosłowni szczerzedrugowie
|
|
domalegaj |
wskrzeszony dawnosłów; źródłosłowni szczerzedrugowie
|
| egoista |
sobek |
wskrzeszony dawnosłów
|
| ekstremista |
skrajeniec |
< skrajny |
Marzyciel
|
| mizantrop |
gardzilud |
? |
Wedyowisz
|
| singiel (osoba) |
osóbkowiec |
stpol. osóbkować 'żyć osobno' |
poloniok
|
Teatrologia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| aktor |
igrzec |
wskrzeszony dawnosłów
|
Państwo i prawo
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Ideologie polityczne
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| nacjonalizm |
narodo(w)stwo |
naród + owstwo/ostwo |
?
|
egalitaryzm |
równo(w)stwo |
równość + owstwo/ostwo |
Kubok
|
| ' |
|
|
Stopnie wojskowe
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Budownictwo
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| aleja |
poścież |
|
| biblioteka |
książnica |
|
| browar |
ozd |
|
| cmentarz |
mogilnik |
|
| |
żalnik |
|
| |
pomarlisko |
|
| alkierz |
bokówka |
wskrzeszony dawnosłów
|
| altana |
letnica |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
posiadka |
stpol. posiedka
|
| arsenał |
zbrojownia |
|
| baldachim |
nadwiesz |
|
| |
rozpona |
|
| belka |
bierwiono |
|
| blok mieszkalny |
kostkowiec |
? |
mijero
|
| cegła |
pieczyna |
wskrzeszony dawnosłów
|
| fosa |
wątok |
wskrzeszony dawnosłów
|
| fuga |
wątor |
wskrzeszony dawnosłów
|
| futryna |
odrzwie |
wskrzeszony dawnosłów
|
| gont |
dranica |
wskrzeszony dawnosłów
|
| kanał |
kopanica |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
przykopa |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
wątok |
wskrzeszony dawnosłów
|
| krużganek |
przechodzieniec |
wskrzeszony dawnosłów
|
| ' |
|
|
Ukierunkowania płciowe, tożsamość płciowa i współżycie
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| gej |
samcołożnik |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
mężolubnik |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
luby |
dawne słowiańskie słowo, wskrzeszony dawnosłów
|
| lesbijka |
samicołożnica |
od samcołożnika
|
Gędźba
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| cytra |
gąsłki |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| muzyczny |
gędziebny |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| muzyk |
gędziec |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| muzyka |
gędźba |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| ' |
|
|
Technologja
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| ekspres (ciapąg) |
rychlik |
cz. |
Towarzysz Mauzer
|
| metro |
spódko |
odbitka ang. underground |
Towarzysz Mauzer
|
Barwy
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| barwa |
maść |
wskrzeszone szersze znaczenie
|
|
krasa |
wskrzeszone szersze znaczenie
|
| barwić |
krasić |
wskrzeszony dawnosłów
|
| brązowy |
gniady |
|
| |
gliwy |
|
| |
cisy |
|
| farba |
kraśba |
wskrzeszony dawnosłów
|
| fioletowy |
bzowy |
gwarowe
|
|
ostróżkowy |
gwarowe
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Ubiór
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| amulet |
nawąz |
wskrzeszony dawnosłów
|
| bransoleta |
nałokietnica |
|
| |
napięstka |
|
| |
zaponica |
|
| fartuch |
przypole |
wskrzeszony dawnosłów
|
| gorset |
gat |
wskrzeszony dawnosłów
|
| kołnierz |
obojek |
wskrzeszony dawnosłów
|
|
ożydle |
wskrzeszony dawnosłów
|
| pończocha |
nagolenica |
nowoznaczność |
spitygniew
|
| koszula |
czecheł |
wskrzeszony dawnosłów z uogólnionym znaczeniem
|
|
giezło |
wskrzeszony dawnosłów z uogólnionym znaczeniem
|
| maska |
naliczek |
wskrzeszony dawnosłów
|
| obcas |
napiętek |
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
| ' |
|
|
Ustrojstwa
Urządzenia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| czajnik |
warnik |
< war |
Wedyowisz
|
Narzędzia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| buława |
sześciopiór |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| chochla |
warząchew |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| cyrkiel |
krążydło |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| czekan |
nadziak |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| dildo |
dymadło |
neosemantyzacja |
Boletto
|
| korkociąg |
wyrwiczopek |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| marker |
grubopis |
analogja co cienkopisu |
QRSGN
|
| pędzel |
kistek |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| scyzoryk |
nożyk-złożyk |
? |
mijero
|
Naczynia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| butla |
łagwica |
wskrzeszony dawnosłów |
Boletto
|
Substancje
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| atrament |
czernidło |
|
Gastronomia
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| agrest |
wieprzek |
gwarowe |
-
|
| cynamon |
skorzyca |
śląskizm |
-
|
| galareta |
skrzepiel |
|
Ainigmos
|
| kajzerka |
pięciorka |
ciasto składane jest pięciokrotnie |
mijero
|
| lukier |
połyska |
|
mijero
|
| nektar |
brzeczka |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| pasta (jadło) |
pomasta |
wzorem omasty |
mijero
|
Wygląd
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| cera |
miazdra |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| sylwetka |
zrębica |
< zrąb |
Ainigmos
|
Inne, niezdziałowane
| Polski
|
Wysokopolski zastępnik
|
Pochodzenie
|
Pomysłodawca
|
| nastolatek |
podrostek |
wskrzeszony dawnosłów |
?
|
|
podlotek |
wskrzeszony dawnosłów |
?
|
|
podwiek |
język PFJ tudzież Syjamu |
?
|
| abstrakt |
odryw |
? |
Towarzysz Mauzer
|
| awansować |
wystopniować |
? |
mijero
|
|
postąpić |
odbitka czeska |
Boletto
|
| rykoszet |
poskos |
od wyrażenia przyimkowego po skosie |
Ainigmos
|
| zdegradować |
zestopniować |
? |
mijero
|
| cytat |
przytok |
< przytoczyć = zacytować |
Vilène
|
| deadline |
nieodrok |
< nie odroczyć, wzorem wyroku |
Ainigmos
|
| egzotyka |
wyścianek |
wzorem zaścianku |
Ainigmos
|
| klon |
wtór |
|
mijero
|
| aktualny |
naczesny |
wskrzeszony dawnosłów |
-
|
| sugestja |
wszept |
|
mijero
|
| tradycja |
podziedztwo |
< po dziadach, w nawiązaniu do dziedzictwa |
Wedyowisz
|
| influencer |
wpływownik |
od "wpływ" czyli influence
|
| zodiak |
zwierzyniec niebieski |
wskrzeszony dawnosłów
|
| pistolet |
krócica |
wskrzeszony dawnosłów
|
| amunicja |
strzeliwo |
wskrzeszony dawnosłów
|
