Autor Wątek: Narzecze wysokopolskie  (Przeczytany 171123 razy)

Offline Spodnie

  • Kapitan Szwecja
  • Wiadomości: 329
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1155 dnia: Kwiecień 05, 2017, 20:56:46 »
Native speaker - rodzimomówca
ChWDChRL
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1156 dnia: Kwiecień 06, 2017, 13:58:31 »
A co z przedmiotami?

Historia - dzieje (zob. czes. "dějiny")

Fizyka - siłozbyt (?) (zob. arch. czes. "silozpyt")

Chemia - łączba (zob. czes. "lučba")

Matematyka - licznia (mój pomysł)

Geografia - ziemiopis (zob. czes. "zeměpis")

Astronomia - gwiezdarstwo (zob. czes. "hvězdářství")

Wychowanie Fizyczne - ciałowiedźba (?) (zob. słowieński "telovadba")

Muzyka - gędźba (st. pol. słowo)

Plastyka - iskuśstwo (?) (zob. ros. "искусство")
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 06, 2017, 14:01:38 wysłana przez poloniok »
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 29 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1157 dnia: Kwiecień 06, 2017, 17:49:52 »
Ach, ten piękny czeski nacjonalizm :)

Tylko znowu muszę poprawić Twoje błędy słowotwórcze:
Fizyka - prędzej: siłobadanie albo po prostu siłoznawstwo (w polskim nie było i nie ma słowa *spyt w tym znaczeniu)
Astronomia - gwieździarstwo (po radopolsku też: gwiaździarstwo)
Wychowanie Fizyczne - prędzej: ciałoćwiczba (rdzeń *vad- ma inne znaczenie w polszczyźnie)
Plastyka - skustwo (bez i-, bo polski nie zna przyimka *is, i raczej z redukcją, patrz: żelaźstwo > żelastwo)
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 06, 2017, 17:56:37 wysłana przez Obcy »
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1158 dnia: Kwiecień 06, 2017, 17:57:03 »
Cytuj
*spyt

Znaczy że taka korzeń egzystuje? Bo nie umiałem znaleźć dowód na to (dlatego pytajnik)



 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 29 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1159 dnia: Kwiecień 06, 2017, 17:58:46 »
Korzeń *spyt dziś funkcjonuje jako nazwisko Spyt i człon od imion: Spycisława, Spycimira.
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1160 dnia: Kwiecień 06, 2017, 18:02:54 »
A w sumie to znaczyło *spyt "badanie"?
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 29 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1161 dnia: Kwiecień 06, 2017, 18:04:12 »
W czeszczyźnie i słowacczyźnie owszem, porównaj jazykozpyt / jazykospyt.
 
The following users thanked this post: pipipipi

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1162 dnia: Kwiecień 06, 2017, 18:16:00 »
Ach tak tylko pytanko: Jak na przyszłość wiedzieć jaka korzeń nie jest wymarła w Polskim? Bo na przykład słyszałem że wysokopolskie slowa jak krzno (futro) czy szar (barwa) używają dla Polskiego już wymarłe korzenia.
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 29 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1163 dnia: Kwiecień 06, 2017, 18:19:01 »
Trudno powiedzieć, akurat to to mi się z nazwiskiem skojarzyło, to wiedziałem, ale najlepiej używać jakichś słowników. Wujek Google na pewno zapoda jakieś propozycje.

BTW trudno powiedzieć, że jakiś korzeń jest całkowicie wymarły (ewentualnie można powiedzieć, że jest nieproduktywny lub nieużywany samodzielnie), bo najczęściej nazwy własne typu imiona, nazwy miejscowości ukrywają w sobie jakieś stare korzenie. Do tego też należy uwzględnić ewentualne przesuwki semantyczne.

A co do "krzna" to taka ciekawostka, że od tego (okrężną drogą, przez łacinę i niemczyznę) się wywodzi nasze słowo "kuśnierz" :)
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 06, 2017, 18:28:37 wysłana przez Obcy »
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1164 dnia: Kwiecień 06, 2017, 20:34:27 »
To znaczy, że używanie np. "Niejęsyć" dla "Pelikan" jest nie dozwolone tutaj?
 

Offline Dynozaur

  • Audytor w: Komisja Ustalania Nazw Miejscowości
  • Wiadomości: 3 699
  • Thanked: 120 times
  • Wiecznie obserwowany
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1165 dnia: Kwiecień 06, 2017, 20:46:15 »
Tutaj nie ma jakichś twardych reguł... ale nie widzę powodu, żeby takich rzeczy zakazywać.

Niejęsyć to bardzo fajna nazwa, zresztą.
Precz z homofobją, transfobją i bifobją!
Wyrugujmy te potworki językowe raz na zawsze.
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1166 dnia: Kwiecień 06, 2017, 20:49:23 »
Albo gardzina dla bohater  :-)
 

Offline Toyatl

Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1167 dnia: Kwiecień 07, 2017, 00:45:28 »
Albo gardzina dla bohater  :-)
No, w średniowieczu był wiciądz. Słowo pochodzenia gockiego, ale z czasów jednego języka Słowian, więc się nadawa.
 

Offline poloniok

  • Polak z Polonii
  • Wiadomości: 768
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1168 dnia: Kwiecień 07, 2017, 01:11:57 »
Bardzo ładne słowo! Teraz tylko pytanie co więcej "popularne" było: gardzina czy wiciądz?
 

Offline Obcy

  • Loov þän Semien onn þän Horden!
  • Uciekinier
  • Wiadomości: 1 812
  • Thanked: 29 times
  • Vourfäirer ƨ̆ermaneslands
Odp: Narzecze wysokopolskie
« Odpowiedź #1169 dnia: Kwiecień 07, 2017, 12:06:40 »
Bardzo ładne słowo! Teraz tylko pytanie co więcej "popularne" było: gardzina czy wiciądz?

W sumie formacja *vitędzь (która wprost nawiązuje do Wikingów) jest dość popularna w słowiańskich (słoweń. vitez, serbochor. vitez, ros. ви́тязь, słowac. víťaz) i znaczy "zwycięzca", "rycerz", "bohater". Dzisiaj jest obecna w zdeformowanej formie w słowie zwycięzca, a także w rusycyzmie witeź. Z kolei formacje z rdzeniem *gъrdъ mimo większej popularności w słowiańskich bardziej odwołują się do "dumy" (tak jak w czeskim i słowackim, dlatego hrdina tam lepiej pasuje), czasem i "arogancji", "pychy" i "zuchwałości", jak w języku polskim. Dlatego dla polszczyzny zdecydowanie bezpieczniejsza będzie forma wiciądz.
« Ostatnia zmiana: Kwiecień 07, 2017, 12:19:34 wysłana przez Obcy »