Narzecze wysokopolskie

Zaczęty przez Feles, Wrzesień 17, 2011, 14:10:35

Poprzedni wątek - Następny wątek

Świętopełk Kowalski

Cytat: Ainigmos w Grudzień 01, 2024, 16:54:03
Cytat: Świętopełk Kowalski w Grudzień 01, 2024, 14:05:25maściściowy - rasistowski
Jak już poprawniej, zwięźlej i eufoniczniej, to raczej maściwczy, który ukuwa się konsekwentnie od maściwca "rasista", podobnie jak w przypadku innych przymiotników z przyrostkiem -czy względem przyrostka -ca w rzeczownikach pokrewnych, np. prześladowczy od prześladowca.

Właśnie ciągle się zastanawiałem, jak to dobrze ułożyć, dzięki

Świętopełk Kowalski

Jakie dania z kuchni polskiej są "podobne" do popularnych dań typu fast-food?

Np. tak jak maczanka krakowska jest takim "polskim oryginalnym" hamburgerem, to co, jeśli chodzi o: frytki, nuggetsy, kebab, pizza?

Świętopełk Kowalski

#2567
Stąd znalazłem:

zmyślnodziej - romans (chyba chodzi o gatunek literacki?)

żelazociąg - magnes (mamy też tutaj)

ziołopis - botanik (też tutaj, choć według mnie pasuje lepiej ziołopisarz, znowu dla botaniki ziołopis)

zwierzyniec niebieski - zodiak



Świętopełk Kowalski

Stąd:

dralo, dralec — magnes

Chyba po polsku byłoby to drzało lub drzalec (od drzeć, tj. "ciągnąć nieostrożnie, targać").

Lepiej mi się to podoba niż "żelazociąg" + jest to z "Wysokoczeskiego"

dziablonk

#2570
Brückner pod drzeć pisze, że
Cytat: Słownik etymologiczny języka polskiego, A. Brücknerczes. dralo i dralec, 'magnes', nowe to wymysły
.
Cytat: Świętopełk Kowalski w Grudzień 19, 2024, 23:50:24Chyba po polsku byłoby to drzało lub drzalec (od drzeć, tj. "ciągnąć nieostrożnie, targać").
W stpol. obok drzeć, drę (< PS.*derti) było też drać, dziorę (< PS. *dьrati), np. drać pczoły 'wydzierać pszczołom plastry miodu'; z tego drać też i drań. Jeśli chodzi o dralo 'magnes', to zdaje się od tego, że 'mocno się wyrywa'.
Zresztą, w potocznym polskim istnieje jeszcze drałować tj. 'maszerować, sunąć, rwać, pruć, iść co sił', więc może drałowiec (cz. dralovec)?

Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
◇ ъŭ ◊ ō ů ŭ † å ° ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß á ŕ ê é ṷ
  •  


Świętopełk Kowalski

Jak spolszczyć słowo stres?

Ainigmos

#2573
Cytat: Świętopełk Kowalski w Grudzień 24, 2024, 12:39:33Jak spolszczyć słowo stres?
Zapewne wg mnie jako stręcziec, ukuwszy od stręczyć, analogicznie jak we wyrazie z przyrostkiem -ec bodziec.
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
  •  


dziablonk

#2575
Tyle, że musować (u Lindego też mussować) z franc. mousser 'pienić się, perkotać, szumować, szemrać'; poza tym zastępowanie jednego słowa dwoma trochę nieekonomiczne. Może szemracz jak whiskacz;D
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
◇ ъŭ ◊ ō ů ŭ † å ° ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß á ŕ ê é ṷ
  •  

Ainigmos

#2576
Cytat: dziablonk w Grudzień 31, 2024, 21:28:40Tyle, że musować (u Lindego też mussować) z franc. mousser 'pienić się, perkotać, szumować, szemrać'; poza tym zastępowanie jednego słowa dwoma trochę nieekonomiczne. Może szemracz jak whiskacz;D
Masz słuszność, tylko że zapodałbym pieniusz od pienić, wskrzeszając staropolski przyrostek -usz dla nazw napojów, zamiast szemracz, który kojarzy się z jakimś napojem towarzyszącym narzekaniu na szemraną politykę, co do szampana zupełnie nie pasuje.
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
  •  

BartekChom

Przejrzałem pracę doktorską Izabeli Kuśnierek zatytułowaną ,,Kształtowanie się polskiego nazewnictwa chemicznego na tle historycznego dyskursu naukowego (XVII – pocz. XX w.)" (wyszukiwarka pokazuje https://www.ujd.edu.pl/uploads/article/rozprawadoktorskamgrizabelikusni-0960a69fb7.pdf, nazwa pliku się zgadza, ale jakby przestało działać) i znalazłem dawną nazwę (odbitkę językową) ziemian dla pierwiastka 52 (tellur).

Przy okazji odbitek dla pierwiastka 3 (lit) narzuca się skał, dla pierwiastka 77 (iryd) – tęcz, dla pierwiastka 2 (hel) – słońc, dla pierwiastka 36 (krypton) – skryt, a dla pierwiastka 54 (ksenon) – obc.

Dla pierwiastka 76 (osm) dla odróżnienia od swądzienia (bromu, 35.) mogłoby być odorno (z uwzględnieniem pomysłu, żeby metale miały końcówkę -o, o którym ta praca doktorska też wspominała). To pomaga przy kolejnych odbitkach: dla pierwiastka 88 (rad) – promno, dla pierwiastka 89 (aktyn) – czynno i dla pierwiastka 91 (protaktyn) – przedczynno.

Pierwiastek 18 (argon) to mógłby być dodusień, bo to drugi bierny składnik powietrza po dusieniu (azocie, 7.).

Kazimierz

Cytat: Ainigmos w Grudzień 24, 2024, 16:11:08
Cytat: Świętopełk Kowalski w Grudzień 24, 2024, 12:39:33Jak spolszczyć słowo stres?
Zapewne wg mnie jako stręcziec, ukuwszy od stręczyć, analogicznie jak we wyrazie z przyrostkiem -ec bodziec.

czie???
  •  

Ainigmos

Cytat: Kazimierz w Styczeń 03, 2025, 17:31:54
Cytat: Ainigmos w Grudzień 24, 2024, 16:11:08
Cytat: Świętopełk Kowalski w Grudzień 24, 2024, 12:39:33Jak spolszczyć słowo stres?
Zapewne wg mnie jako stręcziec, ukuwszy od stręczyć, analogicznie jak we wyrazie z przyrostkiem -ec bodziec.
czie???
To w rdzeniu wyrazu stręcziec twarda spółgłoska cz nie zmiękcza się dla eufonii przed przyrostkiem -ec?
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
  •