|
|
| (Nie pokazano 83 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| {{Tangia Intro}}
| | : Patrz też: [[Teksty w ayu]]. |
| {{Język | | {{Język |
| | kolor = antiquewhite | | | kolor = white |
| | kolor2 = darkblue | | | kolor2 = darkblue |
| | nazwa = Język ayu | | | nazwa = Język ayu |
| | nazwa własna = ΑΓΙΥ·ΧΟΑ | | | nazwa własna = [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|250px]]<br/>{{Ayu|Αγιυ χοα, Αγιανεο}} |
| | państwa f = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]]<br/>'''[[Ahari]]:''' [[Kaeri S|Kaeri]]<br/>''inne''
| | | państwa f = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] |
| | mówiący f = '''[[Kyon]]:''' ok. 35 - 45 mln ludzi,<br/>'''[[Ahari]]:''' ? | | | mówiący f = '''[[Kyon]]:''' ok. 35 - 45 mln ludzi |
| | kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] i kolonie<br/>'''[[Ahari]]:''' [[Kaeri S|Kaeri]]<br/>''inne' | | | kraje = '''[[Kyon]]:''' [[Tangia]] i kolonie |
| | twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]] | | | twórca = [[Użytkownik:Canis|Canis]] |
| | rok = 2011 | | | rok = 2011 |
| | wersja = 3.0 | | | wersja = 5.3 |
| | alfabet = grecki, koptyjski, łacina | | | alfabet = grecki, tangijskie pismo klinowe |
| | typologia = SVO | | | typologia = SVO |
| | klasyfikacja = ''Ob. 17A''<hr/>Języki ayu<br/>- ayu | | | klasyfikacja = ''Ob. 17A''<hr/>Języki ayu<br/>- ayu |
| | regulowany = [[Najwyższy Uniwersytet Tamarua]] ([[Kyon]]) | | | regulowany = |
| | conlanger1 = ayu | | | conlanger1 = ayu |
| | tekst jaki = [[Teksty w ayu|tłumaczenie piosenki Davy Jones]] | | | tekst jaki = Czarny Dom |
| | tekst = ΙΛΟ·ΦΑΙΝΑ·ΝΕ·ΧΕ·ΡΑΛΑΝΓ! ΡΑΚΟ·ΚΟ’Ε,ΡΑΚΟ·ΝΥΑΝΑ. ΚΟΝΚΥ·ΝΕ·ΚΟΡΟ·ΡΑΚΑ·ΕΛ. ΝΙ·ΝΕ·ΡΑΚΑ·ΡΗΛ! | | | tekst = Μα κιανυμα ῡ Ασσανγιρ πυλαλάον μο’ενα νημιλῠν, λοα φαυρανα ερι, αραλανγλανατο αρανγτο, αμυ μα λανα λάον τυανυα κϋα καχακα. |
| }} | | }} |
| {{sp}}'''Język ayu''' (nazwa języka zapisywana klasycznie greką: '''ΑΓΙΥ·ΧΟΑ''', pismem koptyjskim '''ⲀⲨu·ⲬⲞⲀ''', albo łacinką '''AYV·HOA''', wymowa standardowa: ['aɥy 'ɦoa], projektowo czasami zwany "siedemnastką") - wielozadaniowy conlang [[Użytkownik:Canis|Canisa]] użyty do wielu projektów, najbardziej znany ze znacznego wykorzystania w projekcie [[Kyon]], gdzie jest językiem państwowym [[Tangia|Tangii]], oraz [[Ahari (projekt)|Ahari]], gdzie jest używany przez cywilizację zatoki Okki, w szczególności [[Kaeri P|Kaeri]]. Był także wykorzystywany w bardziej prywatnych i mniej udanych projektach, takich jak Mavi (gdzie był znany jako '''język muri''') czy [[Aoma]], gdzie był językiem państwa [[Nirane]]. | | {{słownik}} |
| | '''Język Ayu''' ({{Ayu|«Αγιανεο χοά»|100}} ''‹Ayaneo hoá›'' {{IPA|/'ʔaj.janeo ho'aʔ/}}, dosłownie "Język Potoku Słów" lub "Strumień Słów"<ref>Ang. "Wordstream".</ref> lub {{Ayu|Αγιυ χοά|100}} ''‹Ayu hoá›'' {{IPA|/ma 'ʔaɥ.ɥy ho'aʔ/}}, pismem klinowym: [[Plik:Tangian cuneiform Word Ayu Wordstream compact.png|70px]]) - [[Conlanger:Języki|język sztuczny]] projektowany przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] od roku [[2010]]/[[2011]]; projekt wielozadaniowy i używany różnych celów, od osobistych notatek, przez powieści, do wielkich projektów [[Conlanger:Światy|fantastycznych światów]]. Najbardziej znany jako język państwa [[Tangia (złoty wiek)|Tangia]] w ramach dużego projektu [[PFJ]] o nazwie [[Kyon]]. Jest to język tworzony a priori, czyli nie pochodzi i nie jest tworzony na podstawie języków naturalnych. |
|
| |
|
| Język został zaproponowany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do bardzo skomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale potem język ewoluował swoją drogą. | | =Regulacja i insygnia= |
| | Język jest regulowany dwoma dokumentami: almanachem i słownikiem. Są one napisane w języku angielskim. Niniejsza Wiki nie prowadzi opisu językowego ayu w tym artykule; zamiast tego, archiwizuje oba dokumenty regulacyjne i są one udostępnione publicznie. |
|
| |
|
| Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka. Dopiero luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2. Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
| | =Almanach= |
| | {{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 6.pdf}} |
| | Starsza wersja: |
| | {{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Almanac 5.3.pdf}} |
|
| |
|
| Ayu nie jest jednolitym językiem, choć teraz istnieje jego standard, w odróżnieniu od przeszłości. Ayu w ścisłym sensie jest kontinuum dialektalnym, z którego najważniejsze języki to ayu i [[Język mahan|mahan]] (tzw. 17B), wszystko co pomiędzy nimi, i większe odstępstwa. Niniejszy artykuł opisuje standard, o ile nie podano inaczej. | | =Słownik= |
| | {{Główny artykuł|Plik:Ayu Language Dictionary 5.4.1.pdf}} |
| | W wersji Ayu 6.0, oddzielnego słownika nie ma, został wbudowany w almanach. |
|
| |
|
| Ten standard, z językoznawczej perspektywy, to fonetycznie ubogi język o nominatywno-akuzatywnym układzie morfosyntaktycznym i raczej izolującej morfologii z narastającymi cechami aglutynacyjnymi. Jest to język ściśle aprioryczny.
| | ==Wersje, zadania, projekty== |
| | Obecna wersja to 6.0. Unifikuje ona almanach i słownik. |
|
| |
|
| =Historia języka= | | =Historia= |
| Ayu niewiele się zmienił od 2011 roku. Zmiana, jaka zaszła do końca 2013 roku, to ustabilizowanie się akcentu na początkowej sylabie (z wieloma wyjątkami), co wymazało znak akcentu znad większości słów. Akut stosowany jest tam, gdzie jest potrzebne rozróżnienie (έον - εόν, άυρα - αυρά) i w zapożyczeniach, jeśli jest to uznane za przydatne. To zakończyło pierwszą falę inspiracji twórczej ayu, który był wykorzystywany do różnych conworldów. W 2017 roku powstał [[Kyon]] i również do niego użyto ayu jako języka nowego kraju, [[Tangia|Tangii]], ale ta pierwsza fala inspiracji światotwórczej nie przełożyła się na rozwój języka. Ten dopiero nastąpił podczas drugiej fali inspiracji światotwórczej w lutym 2020 roku, gdy powstała ogromna liczba tekstu i danych na temat Tangii, a wraz z potrzebami, rozwinął się język. Dopiero wtedy różnice między pierwotną wersją z 2011 i 2013, a wersją z 2020 roku, zaczęły być zauważalne. W maju 2020 pierwszy raz skupiono większą uwagę na język, co dało jego wersję trzecią.
| | Język został wspomniany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do przekomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale dalej język ewoluował swoją drogą. |
| | ==Wersja 1== |
| | Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka. |
| | ==Wersja 2== |
| | Luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2. |
| | ==Wersja 3== |
| | Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji. |
| | ==Wersja 4== |
| | Wersja czwarta wprowadziła szyk ergatywny i nominatywny dla czasów przeszłego i teraźniejszego oraz pismo klinowe, liczne opisy, szczególnie w ramach wciąż tworzonych opisów dużego projektu [[Tangia (złoty wiek)|Tangii złotego wieku]]. |
| | ==Wersja 5== |
| | Wersja piąta usunęła szyki morfosyntaktyczne z wersji 4, uprościła język, dodała końcówkę bezokolicznikową {{Ayu|-κα}} do wszystkich czasowników i opracowała aglutynacyjną odmianę przez osoby, zreformowała zaimki osobowe i nadała im przypadki (choć bez biernika), zlikwidowała ''perispomeni'' (~, tyldę) jako sygnalizator morfemów gramatycznych i zastąpiła go przez ''grawis'' (`, odwrócony znak akcentu ostrego), wprowadziła ''brewis'' (˘) i wprowadziła szwę do oficjalnego języka. Dalsze wersje języka po raz kolejny zrewidowały zaimki, odmianę czasownika, przymiotnika i inne cechy gramatyczne. Podczas tej wersji, słownik osiągnął około 1000 słów. |
|
| |
|
| =Fonetyka=
| | [[Kategoria:Conlangi]][[Kategoria:Języki Kyonu|a]][[Kategoria:Język ayu|!]][[Kategoria:Canis]][[Kategoria:Języki sztuczne a priori]] |
| Standardowy ayu, jako inspirowany Polinezją, jest fonetycznie ubogi. Posiada pięć najbardziej klasycznych samogłosek (a, e, i, o, u) o jednej długości i bez tonów, aczkolwiek ponieważ fonem /u/ wymawiany jest niestabilnie [ʉ], to dyftongi z udziałem tego dźwięku ulegają wykrzywieniu (por. ''ΜΕΥ'' [mœʉ̆]).
| |
| | |
| <div style="background:transparent;">
| |
| {|cellspacing="0" cellpadding="0" style="text-align:center; background:transparent;"
| |
| |-style="text-align:center; font-size:smaller;"
| |
| |style="padding-bottom:3px;"|
| |
| |style="width: 60px;"|'''Przednie'''
| |
| |style="width: 60px; word-spacing: -.3em;"|
| |
| |style="width: 60px;"|'''Centralne'''
| |
| |style="width: 60px;word-spacing: -.3em;"|
| |
| |style="width: 60px;"|'''Tylne'''
| |
| |-
| |
| |style="height:30px; font-size:smaller; text-align:right;"|'''Przymknięte'''
| |
| |style="height:210px;" colspan="5" rowspan="7"|<div style="position:relative;width:300px;height:210px;">[[Image:Blank vowel trapezoid.png|300px]]<div style="background:transparent; position:absolute; top:0px; left:0px;">
| |
| | |
| {|style="position:relative; width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"
| |
| |style="width:300px; height:210px; text-align:center; background:transparent;"|<div style="position:absolute; left:5%; width:2.33em; top:2%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">i</div>
| |
| | |
| <div style="position:absolute; left:60%; width:3em; top:2%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ʉ</div>
| |
| | |
| <div style="position: absolute; left: 83%; width: 2.7em; top: 29%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">o</div>
| |
| | |
| <div style="position: absolute; left: 16%; width: 2.7em; top: 29%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">e</div>
| |
| | |
| <div style="position:absolute; left:53%; width:2.33em; top:44%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">(ə)</div>
| |
| | |
| <div style="position:absolute; left:33%; width:2.33em; top:44%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">œ<sup>ʉ</sup></div>
| |
| | |
| <div style="position:absolute; left:63%; width:2.66em; top:85%; height:1.33em; font-size:120%; background:white;" class="nounderlines">ä</div>
| |
| | |
| |}
| |
| </div></div>
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie przymknięte'''
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półprzymknięte'''
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Średnie'''
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Półotwarte'''
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Prawie otwarte'''
| |
| |-
| |
| |style="height: 30px; font-size: smaller; text-align: right;"|'''Otwarte'''
| |
| |}
| |
| </div>
| |
| | |
| Ayu dopuszcza wszelkie dyftongi, które są realizowane jedna samogłoska po drugiej. Należy pamiętać, że "ευ" i "αυ" są wymawiane pomiędzy [œʉ̯] oraz [œː].
| |
| | |
| Język posiada trzynaście fonemów spółgłoskowych.
| |
| | |
| {|class="wikitable" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" border="1" cellpadding="4" cellspacing="0"
| |
| !
| |
| !<small>Wargowe</small>
| |
| !<small>Około-<br/>zębowe</small>
| |
| !<small>Około-<br/>dziąsłowe</small>
| |
| !<small>Podniebienne</small>
| |
| !<small>Welarne</small>
| |
| !<small>Krtaniowe</small>
| |
| |- align=center | |
| !Nosowe
| |
| |{{IPA|m}}
| |
| |{{IPA|n}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|ŋ}}
| |
| |
| |
| |- align=center
| |
| !Zwarto-<br/>wybuchowe
| |
| |{{IPA|p}}
| |
| |{{IPA|t}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|k}}
| |
| |{{IPA|ʔ}}
| |
| |- align=center
| |
| !Szczelinowe
| |
| |{{IPA|f}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|h}}
| |
| |- align=center
| |
| !Uderzeniowe/<br/>drżące
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|ɾ}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |- align=center
| |
| !Boczne
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|ɫ}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |- align=center
| |
| !Aproksymanty
| |
| |{{IPA|w}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{IPA|j}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |}
| |
| | |
| '''Alofony:'''
| |
| * [h] w nagłosie przechodzi w [ɦ] z wyjątkiem sytuacji, gdy po [h] jest [i]
| |
| * [ɫ] przechodzi w [l] przed /i/, /ʉ/
| |
| * [ɾ] może przejść w [r]
| |
| * [j] w sylabach γιυ ''yu'' przechodzi często do [ɥy]
| |
| | |
| ==Zbitki spółgłosek==
| |
| Występują następujące zbitki spółgłosek: /mp/, /np/, /nt/, /nl~ŋl/, /tl/, /ft/, /ŋh/, /ŋk/.
| |
| | |
| ==Akcent==
| |
| Akcent jest inicjalny. W utworach muzycznych i dla emfazy może go dowolnie przesuwać.
| |
| | |
| =Zapis=
| |
| Standardowo język zapisujemy alfabetem greckim lub koptyjskim. Istnieje wariant alfabetu łacińskiego zwany rzymskim. W każdym z nich stosuje się dwa style: '''standardowy''', który zapisuje się wyłącznie wielkimi literami, stosując kropkę środkową zamiast odstępów między słowami (spacji) i stosuje się średnik zamiast znaku zapytania, oraz '''swobodny''', gdzie ortografia jest identyczna do współczesnej grecko-łacińskiej.
| |
| | |
| ==Standard grecki==
| |
| <center>
| |
| {|
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ä/}}|Α α}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/o/}}|Ο ο}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ɛ/}}|Ε ε}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/i/}}|Ι ι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/u/}}|Υ υ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ei̯/, /eː/}}|Η η}}
| |
| |-
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/œ<sup>ʉ̯</sup>/ ~ /œː/}}|Αυ αυ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/o<sup>u̯</sup>/}}|Ου ου}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/œ<sup>ʉ̯</sup>/ ~ /œː/}}|Ευ ευ}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/m/}}|Μ μ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/p/ ~ /<sup>m</sup>p/}}|Π π}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/n/}}|Ν ν}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/t/}}|Τ τ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/k/}}|Κ κ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ŋ/}}|Νγ νγ}}
| |
| |-
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/f/}}|Φ φ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ɦ/}}|Χ χ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/j/}}|Ι ι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/r/}}|Ρ ρ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/l/}}|Λ λ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/w/}}|Υ υ}}
| |
| |-
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/j/}}|Γι γι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ʔ/}}|'}}
| |
| |
| |
| |-
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/h/}}|(Σ σ ς)}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |}
| |
| </center>
| |
| | |
| '''Przykład:'''
| |
| {| align=center|
| |
| |ΜΕΥ·ΝΙ·ΧΟΝ·ΓΙΑ·TΗ·Ε·ΡΥΛΥΝ,<br/><small>/mœʉ̆ ni ɦon ja tej ɛ 'ɾʉɫʉn/</small>
| |
| |-
| |
| |ΧΟ·ΝΕ·ΚΟ·ΜΙΝΑΜΙ·ΦΟ·ΙΛ;<br/><small>/ɦo ne ko 'minami fo iɫ/</small>
| |
| |-
| |
| |ΑΝ·ΝΟ·ΤΙΝΥΕ,ΑΝ·ΜΟ·ΣΥ·ΜΕ!<br/><small>/an no 'tinɥe an mo hʉ me/</small>
| |
| |-
| |
| |ΡΑΚΟ·ΝΑΜΕΛ·ΑΦΡΑΝ. <br/><small>/'ɾako 'namɛ‿'ɫafɾan/</small>
| |
| |}
| |
| | |
| ==Standard koptyjski==
| |
| | |
| ==Standard rzymski==
| |
| | |
| <!--
| |
| | |
| =Zapis=
| |
| {{sp}}Stosuje się uproszczony alfabet grecki, wprowadzony z tej przyczyny, że łatwo w nim się oznacza akcent (alfabet nowogrecki stosuje często akut).
| |
| {{sb}}Język pisany odręcznie oficjalnie składa się tylko z liter wielkich, i tekst w ayu wygląda następująco:
| |
| | |
| : <font face="times new roman">ΡΑ ΝΙΜΙ ΚΑΛ ΤΑΜΟΑ, ΤΥΝ ΈΟ ΓΙΥΜΥΕ ΡΑ ΧΑΡΑ ΤΑ ΚΟΜΟ. ΕΌΝ ΡΑΜΙ, ΦΑΥ ΑΓΙΑΝΕΌ ΑΙ, ΧΟ ΙΛ ΧΟΡΌ ΛΙΑ ΥΝΑΜΑ Υ ΤΙΧΙΓΙΑ. ΧΙΤΑ ΑΚΑΛΑΝΑ, ΧΙΤΑ Υ ΑΚΑΛΑ. Ι ΑΚΑΛΑ ΈΟ ΝΙΛΑΙ, ΤΑ ΕΌΝ ΜΙ ΤΑΥΡΑΝ.</font>
| |
| | |
| Małe litery są traktowane tak, jak pogrubienie czy kursywa, a więc jako wariant wielkich liter, wspomagający pisanie. Nie przyjmuje się interpretacji, jakoby wielkie litery miały wyrażać jakikolwiek szacunek do czegokolwiek. Z tego względu norma literacka wymaga zapisu wyłącznie małymi literami, nie licząc początku zdań. Wyjątki czasem się czyni dla pewnych fraz, jak np. tytuły czy obce nazwy własne, ale nie w oficjalnych tekstach. Imiona, nazwy rodów, toponimy, nazwy jednostek administracyjnych oraz nazwy sakralne (w tym słowo "Bóg") są zapisywane małymi literami.
| |
| {{sb}}Należy przy tym zaznaczyć, że ayu z zasady nie jest językiem regulowanym, a niniejszy artykuł ma charakter opisowy. Nie powinny zatem dziwić odstępstwa od powyższych zasad.
| |
| | |
| <center>
| |
| {|
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ä/}}|Α α}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/o/}}|Ο ο}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/e/}}|Ε ε}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/i/}}|Ι ι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ʉ/}}|Υ υ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ei/}}|Η η}}
| |
| |-
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/m/}}|Μ μ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/m/}}|Π π}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/n/}}|Ν ν}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/t/}}|Τ τ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/k/}}|Κ κ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ŋ/}}|ΝΓ νγ}}
| |
| |-
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/f/}}|Φ φ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/h/}}|Χ χ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/j/}}|Ι ι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/r/}}|Ρ ρ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/l/}}|Λ λ}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/w/}}|Υ υ}}
| |
| |-
| |
| |
| |
| |
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/j/}}|Γι γι}}
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/ʔ/}}|' '}}
| |
| |
| |
| |
| |
| |}
| |
| </center>
| |
| | |
| Istnieje jeszcze jedna litera:
| |
| | |
| <center>
| |
| {|
| |
| |{{subnetbox|{{IPA|/h/}}|Σ σ ς}}
| |
| |}
| |
| </center>
| |
| | |
| Sigma jest znana w języku ayu. Jest fonetycznie tożsama z chi (/h/). Używana jest tylko w egzonimach (''Σιριους'' - Syriusz) oraz w krajnie nielicznych, niedostosowanych do ayu zapożyczeniach. Jest tylko jeden wyjątek, gdzie przyswojone zapożyczenie zapisywane jest sigmą, ale tyczy się seksualności człowieka i należy do wyrażeń potocznych. Istnieje tendencja do zastępowania sigmy przez chi lub stosowania synonimów.
| |
| | |
| =Gramatyka opisowa=
| |
| Od 2020 roku morfologia ayu pozostaje izolująca, ale tendencje aglutynacyjne są o wiele silniejsze niż kiedyś i planowana jest rozbudowa tego systemu. Szyk zdania zostaje SVO i szyk SOV normalnie nie jest już spotykany. Łączenie słów jest normalne i powszechne (np. [[Tangijska Sieć Świetlna]] - '''ΡΑΝΓΦΕΝ''', tj. "ρανγ" ''rang'' "światło" + "φεν" ''fen'' "siatka", "sieć". Niektóre sposoby afikacji kompletnie zostały zmienione.
| |
| * końcówka -λυν powszechnie odpowiada za liczbę mnogią, kiedyś to -τι była sufiksem liczby mnogiej, już tak nie jest. Przykłady: ΛΕΛΕ ''lele'' "dziecko", ΛΕΛΕΛΥΝ ''lelelun'' "wiele dzieci"
| |
| * końcówka -ραι tyczy się ludzi, narodów
| |
| * końcówka -λαι feminizuje, np. ΠΑΡΑΟΛΑΙ ''paraolai'' "nauczycielka"
| |
| * końcówki -λα/-λε tworzą rzeczowniki odczasownikowe, np. ΜΙΝΑΜΙΛΑ ''minamila'' "odejście", ΙΛΙΓΙΑΛΕ ''iliyale'' "wiara", cząstka -λε jest doklejana wtedy, gdy wcześniej jest α
| |
| * koncówka -λερα topikalizuje słowo i tworzy z niego rzeczownik, np. ΤΗΛΑΝ ''teilan'' "cesarz", ΤΗΛΑΝΛΕΡΑ ''teilanlera'' "cesarstwo", "rzecz cesarska"
| |
| * końcówka -να tworzy przymiotnik odrzeczownikowy zamiast używać konstrukcji posesywnej, np. ΤΑΝΓΥΑΝΑ ΡΑΝΓΦΕΝ ''tanguana rangfen'' "[[Tangijska Sieć Świetlna]]" zamiast ΡΑΝΓΦΕΝ Υ ΤΑΝΓΥΑ ''rangfen i tangua''
| |
| | |
| ==2011 - 2013==
| |
| {{sp}}Składniowo ayu to zasadniczo język analityczny, nominatywno-akuzatywny, o podstawowym szyku zdania SVO, zdania kopularne mogą mieć (i często mają) szyk zdania SOV. Słowotwórstwo stosuje czasem łączenie słów. Występuje prosta odmiana, która służy podstawowym funkcjom.
| |
| * Aglutynacyjny sposób afiksacji:
| |
| ** -τι jest sufiksem liczby mnogiej (ονναι - kuc, ονναιτι - kuce)
| |
| ** -ν stosowany jest do tworzenia niestandardowych przymiotników (γιοαν - wodny)
| |
| ** -νι tworzy dopełniacz (χαρα κυνχανι - twarz kobiety)
| |
| * Separowany na piśmie sposób afiksacji:
| |
| ** - αι oznacza czas przeszły (χολου αι - pisał)
| |
| ** λ'- tworzy przysłówki (λ'αυρά - szybko)
| |
| * Fleksyjny sposób afiksacji:
| |
| ** -ό oznacza pierwszą osobę czasownika (κοραμηλα - siedzieć, κοραμηλό - siedzę)
| |
| ** ''(poet. lub pot.)'' -ά oznacza trzecią osobę czasownika i zawsze czas teraźniejszy (κοραμηλά - ''[właśnie teraz]'' siedzi)
| |
| | |
| =Struktury i przykłady wypowiedzi=
| |
| ====Proste zdania====
| |
| : ΤΑΝΓΥΑΝΑ ΤΗΛΕΑ ΕὈΝ ΟΡΥ. ''Tanguana Teilea eón oru.''
| |
| :: Cesarz tangijski jest blisko.
| |
| : ΡΑ ΙΛ ΕΟΝ ΦΥΝΥ. ''Ra il eon funu.''
| |
| :: Nie jestem w lesie.
| |
| -->
| |
| | |
| =Teksty=
| |
| {{Główny artykuł|Teksty w ayu}}
| |
| | |
| {{Tangia}}
| |
| | |
| [[Kategoria:Conlangi]][[Kategoria:Języki Kyonu|a]] | |
- Patrz też: Teksty w ayu.
|
|
Język ayu
Αγιυ χοα, Αγιανεο
|
| Używany w:
|
Kyon: Tangia
|
| Liczba użytkowników:
|
Kyon: ok. 35 - 45 mln ludzi
|
| Utworzenie:
|
Canis w 2011
|
| Najnowsza wersja:
|
5.3
|
| Sposoby zapisu:
|
grecki, tangijskie pismo klinowe
|
| Typologia:
|
SVO
|
| Klasyfikacja:
|
Ob. 17A
Języki ayu
- ayu
|
| Język urzędowy :
|
Kyon: Tangia i kolonie
|
| Kody
|
| Conlanger–1
|
ayu
|
| Przykład
|
Czarny Dom
Μα κιανυμα ῡ Ασσανγιρ πυλαλάον μο’ενα νημιλῠν, λοα φαυρανα ερι, αραλανγλανατο αρανγτο, αμυ μα λανα λάον τυανυα κϋα καχακα.
|
| Lista conlangów
|
Język Ayu («Αγιανεο χοά» ‹Ayaneo hoá› /'ʔaj.janeo ho'aʔ/, dosłownie "Język Potoku Słów" lub "Strumień Słów"[1] lub Αγιυ χοά ‹Ayu hoá› /ma 'ʔaɥ.ɥy ho'aʔ/, pismem klinowym: 
) - język sztuczny projektowany przez Canisa od roku 2010/2011; projekt wielozadaniowy i używany różnych celów, od osobistych notatek, przez powieści, do wielkich projektów fantastycznych światów. Najbardziej znany jako język państwa Tangia w ramach dużego projektu PFJ o nazwie Kyon. Jest to język tworzony a priori, czyli nie pochodzi i nie jest tworzony na podstawie języków naturalnych.
Regulacja i insygnia
Język jest regulowany dwoma dokumentami: almanachem i słownikiem. Są one napisane w języku angielskim. Niniejsza Wiki nie prowadzi opisu językowego ayu w tym artykule; zamiast tego, archiwizuje oba dokumenty regulacyjne i są one udostępnione publicznie.
Almanach
Starsza wersja:
Słownik
W wersji Ayu 6.0, oddzielnego słownika nie ma, został wbudowany w almanach.
Wersje, zadania, projekty
Obecna wersja to 6.0. Unifikuje ona almanach i słownik.
Historia
Język został wspomniany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do przekomplikowanego języka ahtialańskiego. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale dalej język ewoluował swoją drogą.
Wersja 1
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka.
Wersja 2
Luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami Tangii i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2.
Wersja 3
Maj 2020 przyniósł prace nad Ahari i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym teksty w ayu, m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
Wersja 4
Wersja czwarta wprowadziła szyk ergatywny i nominatywny dla czasów przeszłego i teraźniejszego oraz pismo klinowe, liczne opisy, szczególnie w ramach wciąż tworzonych opisów dużego projektu Tangii złotego wieku.
Wersja 5
Wersja piąta usunęła szyki morfosyntaktyczne z wersji 4, uprościła język, dodała końcówkę bezokolicznikową -κα do wszystkich czasowników i opracowała aglutynacyjną odmianę przez osoby, zreformowała zaimki osobowe i nadała im przypadki (choć bez biernika), zlikwidowała perispomeni (~, tyldę) jako sygnalizator morfemów gramatycznych i zastąpiła go przez grawis (`, odwrócony znak akcentu ostrego), wprowadziła brewis (˘) i wprowadziła szwę do oficjalnego języka. Dalsze wersje języka po raz kolejny zrewidowały zaimki, odmianę czasownika, przymiotnika i inne cechy gramatyczne. Podczas tej wersji, słownik osiągnął około 1000 słów.
