Przejdź do zawartości

Słownik:Język cherynejski: Różnice pomiędzy wersjami

Z Conlanger
← poprzednia edycjanastępna edycja →
Borlach (dyskusja | edycje)
Biurokraci, Administratorzy interfejsu, Administratorzy
8615 edycji
WizualnieWikikod
mNie podano opisu zmian
mNie podano opisu zmian
Linia 14: Linia 14:
:Język praajniadzki
:Język praajniadzki
::'''Język ajniadzki cherynejski'''
::'''Język ajniadzki cherynejski'''
| liczba słów f = ''około'' 229
| liczba słów f = ''około'' 245
}}
}}
'''Słownik języka cherynejskiego''' — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa [[Język cherynejski|języka ajniadzkiego cherynejskiego]]. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~'''229''' terminów, słów i derywatów. Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II).
'''Słownik języka cherynejskiego''' — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa [[Język cherynejski|języka ajniadzkiego cherynejskiego]]. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~'''245''' terminów, słów i derywatów. Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II).


==Skróty==
==Skróty==
Linia 44: Linia 44:
{{ h | <big>{{Unicode|BAṢCḪĞ|Kherinean}}</big> baṣcīgê |{{IPA|baʃt͡ʃi:gʲe}}|  | ''czas.'' usuwać }}
{{ h | <big>{{Unicode|BAṢCḪĞ|Kherinean}}</big> baṣcīgê |{{IPA|baʃt͡ʃi:gʲe}}|  | ''czas.'' usuwać }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆANO|Kherinean}}</big> ćano |{{IPA|t͡ʃʼano}}| | ''przym.'' daleko, daleki }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆANO|Kherinean}}</big> ćano |{{IPA|t͡ʃʼano}}| | ''przym.'' daleko, daleki }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆAṠ|Kherinean}}</big> ćasî |{{IPA|t͡ʃʼasʲi}}| | ''rzecz.'' wyrok <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆEN|Kherinean}}</big> ćen |{{IPA|t͡ʃʼen}}| | ''spój.'' lub, albo }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆEN|Kherinean}}</big> ćen |{{IPA|t͡ʃʼen}}| | ''spój.'' lub, albo }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆIMNE|Kherinean}}</big> ćimne |{{IPA|t͡ʃʼimne}}| | ''rzecz.'' dziecko <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ćimnān''' ''przym.'' dziecięcy }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ĆIMNE|Kherinean}}</big> ćimne |{{IPA|t͡ʃʼimne}}| | ''rzecz.'' dziecko <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ćimnān''' ''przym.'' dziecięcy }} }}
Linia 54: Linia 55:
{{ h | <big>{{Unicode|ḎME|Kherinean}}</big> dême |{{IPA|dʲeme}}|  | ''rzecz.'' miejsce <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḎME|Kherinean}}</big> dême |{{IPA|dʲeme}}|  | ''rzecz.'' miejsce <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|DIRN|Kherinean}}</big> dirn |{{IPA|dirn}}|  | ''spój.'' ale }}
{{ h | <big>{{Unicode|DIRN|Kherinean}}</big> dirn |{{IPA|dirn}}|  | ''spój.'' ale }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḎRENĞ|Kherinean}}</big> dîrengê |{{IPA|dʲireŋgʲe}}| | '''1.''' ''czas.'' wziąć, zabrać<ref>Szczególnie za pomocą własnej ręki.</ref>; '''2.''' ''czas.'' otrzymać, uzyskać<br>{{ d | '''dîrena''' ''rzecz.'' imperium, dominium <small>'''[oż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḎR|Kherinean}}</big> dîr |{{IPA|dʲir}}| | ''rzecz.'' klątwa <small>'''[nieoż.]'''</small>}}
{{ h | <big>{{Unicode|ḎROYBƏ|Kherinean}}</big> dîroybē |{{IPA|dʲirojbe:}}| | '''1.''' ''czas.'' zostać przeklętym; '''2.''' ''czas.'' zostać wygnanym }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḎROYĞ|Kherinean}}</big> dîroygê |{{IPA|dʲirojgʲe}}| | '''1.''' ''czas.'' przeklinać, rzucać klątwę; '''2.''' ''czas.'' wygnać }}
{{ h | <big>{{Unicode|DOVEṢE|Kherinean}}</big> doveṣe |{{IPA|doweʃe}}| | ''licz.'' tysiąc<br>{{ d | '''īndovṣas''' ''licz.'' tysięczny, tysięczna <small>'''[oż.]'''</small>; '''īndovṣos''' ''licz.'' tysięczne <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|DOVEṢE|Kherinean}}</big> doveṣe |{{IPA|doweʃe}}| | ''licz.'' tysiąc<br>{{ d | '''īndovṣas''' ''licz.'' tysięczny, tysięczna <small>'''[oż.]'''</small>; '''īndovṣos''' ''licz.'' tysięczne <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|DRESHĀ|Kherinean}}</big> dreshā |{{IPA|dresxa:}}| | ''rzecz.'' południe (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''dreshāťalyo''' ''rzecz.'' południowy wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''dreshariṣco''' ''rzecz.'' południowy zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|DRESHĀ|Kherinean}}</big> dreshā |{{IPA|dresxa:}}| | ''rzecz.'' południe (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''dreshāťalyo''' ''rzecz.'' południowy wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''dreshariṣco''' ''rzecz.'' południowy zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
Linia 61: Linia 66:
{{ h | <big>{{Unicode|ƏLRAÇĞ|Kherinean}}</big> ēlraçgê |{{IPA|e:lraθgʲe}}| | ''czas.'' poświadczać, zaświadczać, doświadczać<br>{{ d | '''ēlraç''' ''rzecz.'' świadectwo, dowód <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏLRAÇĞ|Kherinean}}</big> ēlraçgê |{{IPA|e:lraθgʲe}}| | ''czas.'' poświadczać, zaświadczać, doświadczać<br>{{ d | '''ēlraç''' ''rzecz.'' świadectwo, dowód <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏN|Kherinean}}</big> ēn |{{IPA|e:n}}| | ''spój.'' by, aby<ref>Porównywalne z angielskim ''so to [do something]''.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏN|Kherinean}}</big> ēn |{{IPA|e:n}}| | ''spój.'' by, aby<ref>Porównywalne z angielskim ''so to [do something]''.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏRIDIBƏ|Kherinean}}</big> ēridibē |{{IPA|e:ridibe:}}| | ''czas.'' być zatapianym }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏRIDIĞ|Kherinean}}</big> ēridigê |{{IPA|e:ridigʲe}}| | ''czas.'' zatapiać, topić<br>{{ d | '''ēridu''' ''rzecz.'' powódź <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏRYINĞ|Kherinean}}</big> ēryingê |{{IPA|e:rjiŋgʲe}}| | ''czas.'' wygnać, wypędzać<br>{{ d | '''ēryinbē''' ''czas.'' być wygnańcem, zostać wygnanym; '''ēryin''' '''1.''' ''rzecz.'' wygnaniec <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' wygnanie, wypędzenie <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ƏRYINĞ|Kherinean}}</big> ēryingê |{{IPA|e:rjiŋgʲe}}| | ''czas.'' wygnać, wypędzać<br>{{ d | '''ēryinbē''' ''czas.'' być wygnańcem, zostać wygnanym; '''ēryin''' '''1.''' ''rzecz.'' wygnaniec <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' wygnanie, wypędzenie <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|FIMAŹ|Kherinean}}</big> fimazê |{{IPA|fimazʲe}}| | ''rzecz.'' demon <small>'''[oż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|FIMAŹ|Kherinean}}</big> fimazê |{{IPA|fimazʲe}}| | ''rzecz.'' demon <small>'''[oż.]'''</small> }}
Linia 102: Linia 109:
{{ h | <big>{{Unicode|KTAV|Kherinean}}</big> ktav |{{IPA|ktaw}}| | ''licz.'' pięć<br>{{ d | '''ktavnas''' ''licz.'' piąty, piąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ktavnos''' ''licz.'' piąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|KTAV|Kherinean}}</big> ktav |{{IPA|ktaw}}| | ''licz.'' pięć<br>{{ d | '''ktavnas''' ''licz.'' piąty, piąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ktavnos''' ''licz.'' piąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰALḤĀ|Kherinean}}</big> ḱalḥā |{{IPA|kʼalχa:}}| | ''rzecz.'' północ (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱalḥāťalyo''' ''rzecz.'' północny wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ḱalḥāriṣco''' ''rzecz.'' północny zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰALḤĀ|Kherinean}}</big> ḱalḥā |{{IPA|kʼalχa:}}| | ''rzecz.'' północ (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱalḥāťalyo''' ''rzecz.'' północny wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ḱalḥāriṣco''' ''rzecz.'' północny zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰARA|Kherinean}}</big> ḱara |{{IPA|kʼara}}| | ''rzecz.'' moc, siła<ref>Także w znaczeniu "siła zbrojna" lub ponadnaturalnej, boskiej siły.</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰINDAĞ|Kherinean}}</big> ḱindagê |{{IPA|kʼindagʲe}}|  | ''czas.'' umierać, ginąć }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰINDAĞ|Kherinean}}</big> ḱindagê |{{IPA|kʼindagʲe}}|  | ''czas.'' umierać, ginąć }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰUNO|Kherinean}}</big> ḱuno |{{IPA|kʼʷuno}}| | ''przym.'' blisko, bliski }}
{{ h | <big>{{Unicode|ḰUNO|Kherinean}}</big> ḱuno |{{IPA|kʼʷuno}}| | ''przym.'' blisko, bliski }}
Linia 125: Linia 133:
{{ h | <big>{{Unicode|NƏZU|Kherinean}}</big> nēzu |{{IPA|ne:zu}}|  | ''czas.'' być }}
{{ h | <big>{{Unicode|NƏZU|Kherinean}}</big> nēzu |{{IPA|ne:zu}}|  | ''czas.'' być }}
{{ h | <big>{{Unicode|NƏZURIN|Kherinean}}</big> nēzurin |{{IPA|ne:zurin}}|  | ''fraz.'' precz, idź precz, przepadnij<ref>Zapewne z połączenia ''nēzu'' (być) oraz ''ringê'' (iść), szczególnie popularne w zaklęciach magicznych.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|NƏZURIN|Kherinean}}</big> nēzurin |{{IPA|ne:zurin}}|  | ''fraz.'' precz, idź precz, przepadnij<ref>Zapewne z połączenia ''nēzu'' (być) oraz ''ringê'' (iść), szczególnie popularne w zaklęciach magicznych.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|NḪY|Kherinean}}</big> nīy |{{IPA|ni:j}}| | ''rzecz.'' ziemia, kraina <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|PAḤI|Kherinean}}</big> paḥi |{{IPA|paχi}}|  | ''rzecz.'' moment, czas mierzalny <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|PAḤI|Kherinean}}</big> paḥi |{{IPA|paχi}}|  | ''rzecz.'' moment, czas mierzalny <small>'''[nieoż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|PALLĀ|Kherinean}}</big> pallā |{{IPA|pal:a:}}| | ''rzecz.'' tęsknota <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''pallālçi''' ''rzecz.'' tęskność, nostalgia <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''pallān''' ''przym.'' tęskny }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|PALLĀ|Kherinean}}</big> pallā |{{IPA|pal:a:}}| | ''rzecz.'' tęsknota <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''pallālçi''' ''rzecz.'' tęskność, nostalgia <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''pallān''' ''przym.'' tęskny }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|PARZENIĞ|Kherinean}}</big> parzenigê |{{IPA|parzenigʲe}}|  | ''czas.'' odwoływać, odczyniać<ref>Szczególnie zaklęcie lub klątwę.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|PĀRZAĞ|Kherinean}}</big> pārzagê |{{IPA|pa:rzagʲe}}| | ''czas.'' ogłuszać, zagłuszać<br>{{ d | '''pārzabē''' ''czas.'' być głuchym; '''pārṣê''' ''rzecz.'' głuchy, osoba głucha <small>'''[oż.]'''</small>; '''pārṣān''' ''przym.'' głuchy  }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|PĀRZAĞ|Kherinean}}</big> pārzagê |{{IPA|pa:rzagʲe}}| | ''czas.'' ogłuszać, zagłuszać<br>{{ d | '''pārzabē''' ''czas.'' być głuchym; '''pārṣê''' ''rzecz.'' głuchy, osoba głucha <small>'''[oż.]'''</small>; '''pārṣān''' ''przym.'' głuchy  }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṔARRĞ|Kherinean}}</big> ṕarrgê |{{IPA|pʼar:gʲe}}|  | ''czas.'' kazać, nakazać }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṔARRĞ|Kherinean}}</big> ṕarrgê |{{IPA|pʼar:gʲe}}|  | ''czas.'' kazać, nakazać }}
Linia 148: Linia 158:
{{ h | <big>{{Unicode|ṢAR|Kherinean}}</big> ṣar |{{IPA|ʃar}}|  | '''1.''' ''rzecz.'' zastępca <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' cień <small>'''[nieoż.]'''</small>}}
{{ h | <big>{{Unicode|ṢAR|Kherinean}}</big> ṣar |{{IPA|ʃar}}|  | '''1.''' ''rzecz.'' zastępca <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' cień <small>'''[nieoż.]'''</small>}}
{{ h | <big>{{Unicode|ṢINEĞ|Kherinean}}</big> ṣinegê |{{IPA|ʃinegʲe}}|  | ''czas.'' czynić, odprawiać, ufundować<ref>Rzadko występujące słowo, pojawiające się jedynie w podniosłym lub rytualnym kontekście. Opisuje także czynność postawienia (zbudowania, ufundowania) ważnej budowli, na przykład świątyni.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṢINEĞ|Kherinean}}</big> ṣinegê |{{IPA|ʃinegʲe}}|  | ''czas.'' czynić, odprawiać, ufundować<ref>Rzadko występujące słowo, pojawiające się jedynie w podniosłym lub rytualnym kontekście. Opisuje także czynność postawienia (zbudowania, ufundowania) ważnej budowli, na przykład świątyni.</ref> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṨÇRABƏ|Kherinean}}</big> ṣîçrabē |{{IPA|ʃʲiθrabe:}}| | ''czas.'' być obalanym }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṨÇRAĞ|Kherinean}}</big> ṣîçragê |{{IPA|ʃʲiθragʲe}}| | ''czas.'' obalać<br>{{ d | '''ṣîçra''' ''rzecz.'' buntownik, zamachowiec, wywrotowiec, spiskowiec, intrygant <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣîçro''' ''rzecz.'' zamach stanu, rebelia, bunt <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṨNH|Kherinean}}</big> ṣînha |{{IPA|ʃʲiŋx}}| | ''licz.'' cztery<br>{{ d | '''ṣînhas''' ''licz.'' czwarty, czwarta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣînhos''' ''licz.'' czwarte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṨNH|Kherinean}}</big> ṣînha |{{IPA|ʃʲiŋx}}| | ''licz.'' cztery<br>{{ d | '''ṣînhas''' ''licz.'' czwarty, czwarta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣînhos''' ''licz.'' czwarte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṢRA|Kherinean}}</big> ṣra |{{IPA|ʃra}}|  | ''zaim.'' on, ona <small>'''[oż.]'''</small> }}
{{ h | <big>{{Unicode|ṢRA|Kherinean}}</big> ṣra |{{IPA|ʃra}}|  | ''zaim.'' on, ona <small>'''[oż.]'''</small> }}

Wersja z 02:18, 13 mar 2026

⚒️ Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon.
Języki Wschodu Starożytnego
 Języki: ajniadzki klasyczny · cherynejski· kaldyjski · jerysecki · felindski · kitrzański · hatyjski · tarkajski · nefajski · starotarszyjski · szar · sorlijski · firaski · staroszyszeński · trycki
Leksykony: Słownik ajniadzkiego klasycznego · Słownik cherynejski · Słownik hatyjski · Słownik sorlijski · Słownik kitrzański ·
Rodziny językowe: Języki seframańskie · Języki oldyjskie · Języki ilaruzyjskie · Języki paleofenickie · Języki gaskarańskie
Słownik języka cherynejskiego
Nazwa: Język cherynejski
Nazwa własna: ḪNYADĀN
Īnyadān
Informacje
Twórca: Borlach
Rok: 2025
Sposoby zapisu: Alfabet cherynejski, alfabet łaciński

Języki seframańskie (proponowane)
Języki ajniadzkie

Język praajniadzki
Język ajniadzki cherynejski
Liczba słów: około 245
Lista conlangów

Słownik języka cherynejskiego — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa języka ajniadzkiego cherynejskiego. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~245 terminów, słów i derywatów. Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II).

Skróty

Słownik wykorzystuje określoną liczbę skrótów, które stoją przed tłumaczeniami cherynejskich słów, precyzując ich znaczenie lub przekazując dodatkowe informacje. Używane są następujące skróty:

  • rzecz. - rzeczownik
  • przym. - przymiotnik
  • przys. - przysłówek, przyimek
  • czas. - czasownik
  • spój. - spójnik
  • zaim. - zaimek
  • licz. - liczebnik
  • a. - albo
  • fraz. - frazeologizm


W przypadku rzeczowników oraz niektórych zaimków po ich tłumaczeniu pojawić się może również oznaczenie rodzaju, do którego przynależą ([oż.] lub [o.] dla rodzaju ożywionego, [nieoż.] lub [n.] dla rodzaju nieożywionego).

Hasła

Korpus główny

ĀSPO āspo  /a:spo/ •  rzecz. miasto [nieoż.]
BARDĀBƏ bardābē  /barda:be:/ •  czas. wchodzić
Derywaty: bardā rzecz. wejście, przejście [nieoż.]
BARDĀĞ bardāgê  /barda:gʲe/ •  czas. wkładać
BAṢCḪBƏ baṣcībē  /baʃt͡ʃi:be:/ •  czas. być usuwanym
Derywaty: baṣcyis rzecz. usunięcie [nieoż.]
BAṢCḪĞ baṣcīgê  /baʃt͡ʃi:gʲe/ •  czas. usuwać
ĆANO ćano  /t͡ʃʼano/ •  przym. daleko, daleki
ĆAṠ ćasî  /t͡ʃʼasʲi/ •  rzecz. wyrok [nieoż.]
ĆEN ćen  /t͡ʃʼen/ •  spój. lub, albo
ĆIMNE ćimne  /t͡ʃʼimne/ •  rzecz. dziecko [oż.]
Derywaty: ćimnān przym. dziecięcy
ĆIN ćin  /t͡ʃʼin/ •  rzecz. las [nieoż.]
Derywaty: ćinān przym. leśny
ĆIṢA ćiṣa  /t͡ʃʼiʃa/ •  rzecz. ryba [oż.]
Derywaty: ćiṣān przym. rybny
ÇA ça  /θa/ •  spój. na, przez
ÇYEṢĞ çyeṣgê  /θjeʃgʲe/ •  czas. pokonywać
Derywaty: çyeṣbē rzecz. być pokonanym
DARBƏ darbē  /darbe:/ •  czas. mieć
DARN darn  /darn/ •  1. rzecz. własność, przedmiot posiadany [nieoż.]; 2. przym. własny, własne
ḎME dême  /dʲeme/ •  rzecz. miejsce [nieoż.]
DIRN dirn  /dirn/ •  spój. ale
ḎRENĞ dîrengê  /dʲireŋgʲe/ •  1. czas. wziąć, zabrać[1]; 2. czas. otrzymać, uzyskać
Derywaty: dîrena rzecz. imperium, dominium [oż.]
ḎR dîr  /dʲir/ •  rzecz. klątwa [nieoż.]
ḎROYBƏ dîroybē  /dʲirojbe:/ •  1. czas. zostać przeklętym; 2. czas. zostać wygnanym
ḎROYĞ dîroygê  /dʲirojgʲe/ •  1. czas. przeklinać, rzucać klątwę; 2. czas. wygnać
DOVEṢE doveṣe  /doweʃe/ •  licz. tysiąc
Derywaty: īndovṣas licz. tysięczny, tysięczna [oż.]; īndovṣos licz. tysięczne [nieoż.]
DRESHĀ dreshā  /dresxa:/ •  rzecz. południe (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: dreshāťalyo rzecz. południowy wschód [nieoż.]; dreshariṣco rzecz. południowy zachód [nieoż.]
DRISĞ drisgê  /drisgʲe/ •  czas. chować, ukrywać, skrywać
Derywaty: drisbē czas. być chowanym, ukrytym, ukrywać się; dris 1. rzecz. zguba, coś ukrytego lub utraconego [nieoż.]; 2. rzecz. uciekinier, zbieg [oż.]
DURO duro  /duro/ •  rzecz. imię [nieoż.]
ƏLRAÇBƏ ēlraçbē  /e:lraθbe:/ •  czas. być świadkiem
Derywaty: ēlraça rzecz. świadek [oż.]
ƏLRAÇĞ ēlraçgê  /e:lraθgʲe/ •  czas. poświadczać, zaświadczać, doświadczać
Derywaty: ēlraç rzecz. świadectwo, dowód [nieoż.]
ƏN ēn  /e:n/ •  spój. by, aby[2]
ƏRIDIBƏ ēridibē  /e:ridibe:/ •  czas. być zatapianym
ƏRIDIĞ ēridigê  /e:ridigʲe/ •  czas. zatapiać, topić
Derywaty: ēridu rzecz. powódź [nieoż.]
ƏRYINĞ ēryingê  /e:rjiŋgʲe/ •  czas. wygnać, wypędzać
Derywaty: ēryinbē czas. być wygnańcem, zostać wygnanym; ēryin 1. rzecz. wygnaniec [oż.]; 2. rzecz. wygnanie, wypędzenie [nieoż.]
FIMAŹ fimazê  /fimazʲe/ •  rzecz. demon [oż.]
GRAN gran  /gran/ •  zaim. ten, ta [oż.]
GRĀNS grāns  /gra:ns/ •  zaim. ci, te [oż.]
HE he  /xe/ •  wykrzyknik "o" a. "hej"
HENG heng  /xeŋg/ •  rzecz. fundament [nieoż.]
HEV hev  /hew/ •  spój. w
HIṢE hiṣe[3]  /xiʃe/ •  rzecz. pan [oż.]
HYA hya  /xja/ •  spój. i
ḤAMM ḥamm  /χam:/ •  rzecz. rzecz, czynność [nieoż.]
ḤERU ḥeru  /χeru/ •  licz. jeden
ḤƏNYALÇI ḥēnyalçi  /χe:njalθi/ •  rzecz. równość, płaskość, gładkość [nieoż.]
Derywaty: ḥēnyān przym. równy, płaski
ḤƏNĀN ḥēnān  /χe:na:n/ •  1. rzecz. podobna, identyczna rzecz lub osoba [nieoż.]/[oż.]; 2. przym. identyczny
HVƏṢ hvēṣ  /xwe:ʃ/ •  licz. sześć
Derywaty: hivṣne licz. szósty, szósta [oż.]; hivṣno licz. szóste [nieoż.]
ḤIVI ḥivi  /χiwi/ •  rzecz. bitwa, walka [nieoż.]
ḤTA ḥta  /χta/ •  zaim. oni, one [oż.]
ḤTO ḥto  /χto/ •  zaim. oni, te rzeczy [nieoż.]
IFMƏṢ ifmēṣ  /ifme:ʃ/ •  rzecz. potwór[4] [oż.]
ḪQE īqe  /i:qe/ •  zaim. ja
ḪN īn  /i:n/ •  licz. pierwsze [nieoż.]
ḪNNE īnne  /i:n:e/ •  licz. pierwszy, pierwsza [oż.]
ḪNYADA Īnyada[5]  /i:njada/ •  rzecz. Ajniad [oż.]
Derywaty: īnyadān 1. przym. ajniadzki; 2. rzecz. język ajniadzki, język cherynejski [nieoż.]
ḪRĞ īrgê  /i:rgʲe/ •  czas. pomagać
ḪRINĞ īringê  /i:riŋgʲe/ •  czas. odchodzić, odejść
ḪNṢĀBƏ īnṣābē  /i:nʃa:be:/ •  czas. być wypełnianym, być sytym
ḪNṢĀĞ īnṣāgê  /i:nʃa:gʲe/ •  czas. wypełniać, karmić
Derywaty: īneṣ rzecz. obfity, pełny posiłek [nieoż.]; īnṣān przym. syty, pełny
ḪVO īvo  /i:wo/ •  rzecz. łaska [nieoż.]
Derywaty: īvān przym. łaskawy
ĴTTU jêttu  /d͡ʒʲet:u/ •  licz. osiem
Derywaty: jêttane licz. ósmy, ósma [oż.]; jêttano licz. ósme [nieoż.]
ĴDALBƏ jîdalbē  /d͡ʒʲidalbe:/ •  czas. być zebranym, być razem
ĴDALĞ jîdalgê  /d͡ʒʲidalgʲe/ •  czas. gromadzić, zbierać
Derywaty: jîdāl rzecz. legion, oddział wojskowy [oż.]; jîdla rzecz. grupa, gromada [oż.]/[nieoż.][6]
KAGIM kagim  /kagim/ •  rzecz. ruina [nieoż.]
KAGMABƏ kagmabē  /kagmabe:/ •  czas. być niszczonym
Derywaty: bekagmabē czas. być zniszczonym
KAGMAĞ kagmagê  /kagmagʲe/ •  czas. niszczyć
Derywaty: bekagmagê czas. zniszczyć; kagmalçi rzecz. niszczenie, zniszczenie [nieoż.]
KARYA karya  /karja/ •  rzecz. całość [nieoż.]
Derywaty: kayrān przym. cały
KARNĞ karngê  /karŋgʲe/ •  czas. tańczyć
Derywaty: hatkarngê czas. tańcować
ǨRI kêri  /kʲeri/ •  zaim. wiele, wielu
KIDA kida  /kida/ •  rzecz. kobieta [oż.]
Derywaty: kidān przym. kobiecy
KṢABINU kṣabinu  /kʃabinu/ •  rzecz. głód, klęska głodu [nieoż.]
Derywaty: kṣabān przym. głodny, głodowy
KṢAYE kṣaye  /kʃaje/ •  rzecz. dowódca [oż.]
KTAV ktav  /ktaw/ •  licz. pięć
Derywaty: ktavnas licz. piąty, piąta [oż.]; ktavnos licz. piąte [nieoż.]
ḰALḤĀ ḱalḥā  /kʼalχa:/ •  rzecz. północ (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: ḱalḥāťalyo rzecz. północny wschód [nieoż.]; ḱalḥāriṣco rzecz. północny zachód [nieoż.]
ḰARA ḱara  /kʼara/ •  rzecz. moc, siła[7] [oż.]
ḰINDAĞ ḱindagê  /kʼindagʲe/ •  czas. umierać, ginąć
ḰUNO ḱuno  /kʼʷuno/ •  przym. blisko, bliski
QA qa  /qa/ •  zaim. ono, to [nieoż.]
QAÇI qaçi  /qaθi/ •  rzecz. próg [nieoż.]
QAHṢ qahṣ  /qaxʃ/ •  licz. trzy
Derywaty: qaṣṣune licz. trzeci, trzecia [oż.]; qaṣṣuno licz. trzeci [nieoż.]
QALḎ qaldî  /qaldʲi/ •  1. rzecz. nomada [oż.]; 2. rzecz. step [nieoż.]
QELĞ qelgê  /qelgʲe/ •  czas. pić
Derywaty: qelle rzecz. napój [nieoż.]
QIN qin  /qin/ •  zaim. wy
QOVNU qovnu  /qou̯nu/ •  rzecz. śmierć [nieoż.]
Derywaty: qovnbē czas. zostać zabitym; qovngê czas. zabijać
QOVDRA qovdra  /qou̯dra/ •  rzecz. król [oż.]
LEÇOVĞ leçovgê  /leθou̯gʲe/ •  czas. rozkazywać
Derywaty: leçoni rzecz. rozkaz [nieoż.]; leçobē czas. dowodzić, przewodzić, władać; leçolçi rzecz. przywództwo [nieoż.]
LIDAĞ lidagê  /lidagʲe/ •  czas. sądzić, oceniać
Derywaty: belidagê czas. rozsądzić; lida rzecz. sędzia [oż.] a. sąd, osąd [nieoż.]
LAVA lava  /lawa/ •  licz. dwa
Derywaty: lavnas licz. drugi, druga [oż.]; lavnos licz. drugie [nieoż.]; lavra licz. obie, oba
MĀBƏ mābē  /ma:be:/ •  czas. przekraczać, przechodzić przez[8]
MEFNIĞ mefnigê  /mefnigʲe/ •  czas. jeść, ucztować
Derywaty: hatmefnigê czas. zajadać się
MEN men  /men/ •  zaim. ty
MIŜABƏ miŝabē  /miɬabe:/ •  czas. być wykłuwanym, rzeźbionym
Derywaty: miŝaba rzecz. rzeźbiarz [oż.]
MIŜAĞ miŝagê  /miɬagʲe/ •  czas. wykłuwać, rzeźbić
Derywaty: miŝab rzecz. dłuto [nieoż.]; çamiŝapre rzecz. inskrypcja [nieoż.]
NAHRĀ nahrā  /naxra:/ •  rzecz. mężczyzna [oż.]
Derywaty: nahrān przym. męski
NAKKIBƏ nakkibē  /nak:ibe:/ •  czas. móc
NƏFVO nēfvo  /ne:fwo/ •  rzecz. dom [nieoż.]
NƏZU nēzu  /ne:zu/ •  czas. być
NƏZURIN nēzurin  /ne:zurin/ •  fraz. precz, idź precz, przepadnij[9]
NḪY nīy  /ni:j/ •  rzecz. ziemia, kraina [nieoż.]
PAḤI paḥi  /paχi/ •  rzecz. moment, czas mierzalny [nieoż.]
PALLĀ pallā  /pal:a:/ •  rzecz. tęsknota [nieoż.]
Derywaty: pallālçi rzecz. tęskność, nostalgia [nieoż.]; pallān przym. tęskny
PARZENIĞ parzenigê  /parzenigʲe/ •  czas. odwoływać, odczyniać[10]
PĀRZAĞ pārzagê  /pa:rzagʲe/ •  czas. ogłuszać, zagłuszać
Derywaty: pārzabē czas. być głuchym; pārṣê rzecz. głuchy, osoba głucha [oż.]; pārṣān przym. głuchy
ṔARRĞ ṕarrgê  /pʼar:gʲe/ •  czas. kazać, nakazać
ṔAYE ṕaye  /pʼaje/ •  zaim. my (ekskluzywne[11])
ṔEÇE ṕeçe  /pʼeθe/ •  zaim. my (inkluzywne[12])
ṔOVLE ṕovle  /pʼou̯le/ •  zaim. my (podwójne[13])
RƏM rēm  /re:m/ •  rzecz. oko [oż.]
Derywaty: rīma rzecz. omen [nieoż.]
RAYIMṢ rayimṣ  /rajimʃ/ •  rzecz. wzrok [nieoż.]
RḤIKKI rḥikki  /rχik:i/ •  1. rzecz. aura, obecność [nieoż.]; 2. rzecz. duch, zjawa [oż.]
RḤOKSA rḥoksa  /rχoksa/ •  rzecz. zbój, bandyta [oż.]
RINĞ ringê  /riŋgʲe/ •  czas. iść, pójść
RIRA rira  /rira/ •  licz. dziewięć
Derywaty: rirŝa licz. dziewiąty, dziewiąta [oż.]; rirŝo licz. dziewiąte [nieoż.]
ROME rome  /rome/ •  rzecz. czas, okres [nieoż.]
ROVTI rovti  /rou̯ti/ •  spój. czy[14]
RRAGOḼBƏ rragoŝbē  /r:agoɬbe:/ •  czas. być pisanym
RRAGOḼĞ rragoŝgê  /r:agoɬgʲe/ •  czas. pisać
Derywaty: rragoŝ rzecz. pismo [nieoż.]; rragoŝa rzecz. pisarz, skryba [oż.]
RRAKṢO rrakṣo  /r:akʃo/ •  rzecz. księżyc [nieoż.]
SHANDĀ shandā  /sxanda:/ •  rzecz. brąz (metal) [nieoż.]
Derywaty: shandiān przym. brązowy, [wykonany] z brązu
SHIĆAĞ shićagê  /sxit͡ʃʼagʲe/ •  czas. wracać, powracać
SVĀḤ svāḥ  /swa:χ/ •  licz. siedem
Derywaty: savḥas licz. siódmy, siódma [oż.]; savḥos licz. siódme [nieoż.]
ṢAR ṣar  /ʃar/ •  1. rzecz. zastępca [oż.]; 2. rzecz. cień [nieoż.]
ṢINEĞ ṣinegê  /ʃinegʲe/ •  czas. czynić, odprawiać, ufundować[15]
ṨÇRABƏ ṣîçrabē  /ʃʲiθrabe:/ •  czas. być obalanym
ṨÇRAĞ ṣîçragê  /ʃʲiθragʲe/ •  czas. obalać
Derywaty: ṣîçra rzecz. buntownik, zamachowiec, wywrotowiec, spiskowiec, intrygant [oż.]; ṣîçro rzecz. zamach stanu, rebelia, bunt [nieoż.]
ṨNH ṣînha  /ʃʲiŋx/ •  licz. cztery
Derywaty: ṣînhas licz. czwarty, czwarta [oż.]; ṣînhos licz. czwarte [nieoż.]
ṢRA ṣra  /ʃra/ •  zaim. on, ona [oż.]
ŜARI ŝari  /ɬari/ •  1. przym. konieczny, niezbędny; 2. przys. koniecznie
ḼRR ŝurr  /ɬʷur:/ •  rzecz. szkoda, krzywda, obrażenie, nieszczęście, pech, nieczysta siła [nieoż.]
Derywaty: ŝurrān przym. zły, niedobry, szkodliwy, pechowy
TARON taron  /taron/ •  przys. wśród, pośród, między, pomiędzy[16]
TAḼAV taŝav  /taɬaw/ •  rzecz. bogini [oż.]
TAḼYA taŝya  /taɬja/ •  rzecz. bóg [oż.]
TAḼḤḤO taŝuḥḥo  /taɬʷuχ:o/ •  rzecz. ametyst [nieoż.]
TĀZEH tāzeh  /ta:zex/ •  rzecz. człowiek [oż.]
TESHAYA teshaya  /tesxaja/ •  rzecz. zjawa, duch [oż.]
ṮBB têbb  /tʲɛb:/ •  rzecz. język, mowa [nieoż.]
ṮRLIS têrlis  /tʲerlis/ •  rzecz. noc [nieoż.]
TIYS tiys  /tijs/ •  licz. dziesięć
Derywaty: tiyseṣ licz. dziesiąty, dziesiąta [oż.]; tiyṣo licz. dziesiąte [nieoż.]
ṮYANE tîyane  /tʲijane/ •  rzecz. rodzina [oż.]
Derywaty: tîyanān przym. pokrewny, rodzinny, krwawy
ṮYANU tîyanu  /tʲijanu/ •  rzecz. krew [nieoż.]
ŤAḰEMBƏ ťaḱembē  /tʼakʼembe:/ •  czas. być zmienianym
ŤAḰEMĞ ťaḱemgê  /tʼakʼemgʲe/ •  czas. zmieniać
Derywaty: ťaḱem rzecz. zmiana [nieoż.]; ťaḱema rzecz. zmieniacz, osoba zmieniająca coś [oż.]
ŤALYO ťalyo  /tʼaljo/ •  rzecz. wschód (kierunek) [nieoż.]
VARŤEBƏ varťebē  /wart'ebe:/ •  czas. myśleć
Derywaty: bivarťebē czas. obmyśleć, przemyśleć; hatvarťebē czas. rozmyślać, dumać
VEḰAĞ veḱagê  /wekʼagʲe/ •  czas. cierpieć
Derywaty: veḱalçi rzecz. cierpienie [nieoż.]
YINAT yinat  /jinat/ •  rzecz. thylacoleo[17], lew workowaty [oż.]
YIṢCO yiṣco[18]  /jiʃt͡ʃo/ •  rzecz. zachód (kierunek) [nieoż.]
ZAGGAN zaggan  /zag:an/ •  spój. jednak
ZAN zan  /zan/ •  zaim. co [nieoż.]
Derywaty: zanjêve zaim. cokolwiek [nieoż.]
ZANIRRBƏ zanirrbē  /zanir:be:/ •  czas. umieć, potrafić, być w stanie
ZĀRMAĞ zārmagê  /za:rmagʲe/ •  czas. zwyciężać
Derywaty: zārmabē czas. być zwycięski, odnosić sukces; zārma czas. zwycięstwo
ZENIĞ zenigê  /zenigʲe/ •  czas. robić
ZEYED zeyed  /zejed/ •  licz. sto
Derywaty: īnzeyedas licz. setny, setna [oż.]; īnzeyedos licz. setne [nieoż.]
ŹLBƏ zîlbē  /zʲilbe:/ •  czas. być spragnionym, pozbawionym wody
ŹLĞ zîlgê  /zʲilgʲe/ •  czas. napełniać wodą, poić
Derywaty: zîla rzecz. kanał irygacyjny [nieoż.]; zîlān przym. spragniony
ŹRAĞ zîragê  /zʲiragʲe/ •  czas. zaklinać, czarować, odprawiać rytuał
ŹRAT zîrat  /zʲirat/ •  1. rzecz. rytuał [nieoż.]; 2. rzecz. mag, czarownik [oż.]
ZYE zye  /zje/ •  zaim. kto [oż.]
Derywaty: zyejêve zaim. ktokolwiek [oż.]
ZODOL zodol  /zodol/ •  rzecz. kieł [nieoż.]

Aneks: imiona ludzi i bogów

XXX  /X/ •  [WIP]

Aneks: nazwy miejscowe

ḤERNḪ Ḥernī  /χɛrni:/ •  miasto Ḥerəne w delcie rzeki Korana (Szyszenia)

Przypisy

  1. ↑ Szczególnie za pomocą własnej ręki.
  2. ↑ Porównywalne z angielskim so to [do something].
  3. ↑ Czasami także HIṢ hiṣ.
  4. ↑ Zapożyczenie z kitrzańskiej Niskiej Mowy, od imienia bóstwa ’Efmaiš /ʔəfˈmäi̯ʃ/. Kognat ze słowem fimazê (demon), najprawdopodobniej alternatywną drogą poprzez dialekty ludowe.
  5. ↑ Spotykana jest niekiedy także forma ƏNYADA Ēnyada /e:njada/.
  6. ↑ W zależności od tego, czy mowa o grupie przedmiotów (rzeczowników nieożywionych) czy o grupie zwierząt, ludzi, części ciała (rzeczowników ożywionych).
  7. ↑ Także w znaczeniu "siła zbrojna" lub ponadnaturalnej, boskiej siły.
  8. ↑ W takim kontekście niemal zawsze z rzeczownikiem odmienionym w ablatywie.
  9. ↑ Zapewne z połączenia nēzu (być) oraz ringê (iść), szczególnie popularne w zaklęciach magicznych.
  10. ↑ Szczególnie zaklęcie lub klątwę.
  11. ↑ Odpowiadające frazie my, bez Ciebie.
  12. ↑ Odpowiadające frazie my, razem z Tobą.
  13. ↑ Odpowiadające frazie my, we dwoje.
  14. ↑ Partykuła pytająca.
  15. ↑ Rzadko występujące słowo, pojawiające się jedynie w podniosłym lub rytualnym kontekście. Opisuje także czynność postawienia (zbudowania, ufundowania) ważnej budowli, na przykład świątyni.
  16. ↑ Podobne w użyciu do angielskiego among.
  17. ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Thylacoleo.
  18. ↑ Rzadziej też ḪṢCO īṣco.
Źródło: „https://jezykotw.webd.pl/w/index.php?title=Słownik:Język_cherynejski&oldid=66577”