Język burgundzki: Różnice pomiędzy wersjami
trochę inny sposób opisu, co sądzicie? |
mNie podano opisu zmian |
||
| Linia 6: | Linia 6: | ||
| conlanger3 = nat.bur.wid | | conlanger3 = nat.bur.wid | ||
| tekst jaki = Ojcze nasz (''A atiran a naron'') | | tekst jaki = Ojcze nasz (''A atiran a naron'') | ||
| tekst u = A | | tekst u = A atiran a naron pi isi nimisuis, to si niosigot anma a tun. Monit riganon a tun, bit uillon a tun wo dani pechma api iti nimisi. Da ame ani a naron papodiatan api mati ame ligita a naron pechma api matumo nis ligitatios a naron. Api ne fairwei ame pu tentachte, sowa nis di mallo. | ||
}} | }} | ||
Wersja z 03:21, 19 paź 2012
| burgundzki borgondon | |
|---|---|
| Utworzenie: | Widsið w 2012 |
| Najnowsza wersja: | 2 |
| Sposoby zapisu: | alfabet łaciński |
| Typologia: | a posteriori VSO fleksyjny |
| Klasyfikacja: | języki celtyckie kontynentalne P-celtyckie galloceltyckie burgundzki |
| Kody | |
| Conlanger–3 | nat.bur.wid |
| Przykład | |
| Ojcze nasz (A atiran a naron) A atiran a naron pi isi nimisuis, to si niosigot anma a tun. Monit riganon a tun, bit uillon a tun wo dani pechma api iti nimisi. Da ame ani a naron papodiatan api mati ame ligita a naron pechma api matumo nis ligitatios a naron. Api ne fairwei ame pu tentachte, sowa nis di mallo. | |
| Lista conlangów | |
Język burgundzki (tanwa borgonda [ˈtanwaˈborgɵnda], borgondon [ˈborgɵndon]) to naturalistyczny język sztuczny typu a posteriori, opracowywany przez Widsiða od roku 2012. Gdyby faktycznie powstał w warunkach naturalnych, byłby to kontynentalny język celtycki grupy P (starocelt. *kʷ → bur. p), blisko spokrewniony przede wszystkim z galijskim, ale wykazujący wspólne cechy także z celtiberyjskim i językami brytańskimi. Nazwa języka nawiązuje do obszaru historyczno-geograficznego, na którym hipotetycznie mógłby powstać.
Burgundzki jest pierwszym celtyckim językiem Widsiða. Projekt jest bardzo intensywnie rozwijany, powstają w nim drobne tłumaczenia, testujące różne nowe rozwiązania składniowe. Słownik burgundzki liczy około 700 słów, z czego znakomitą większość stanowią derywacje staroceltyckie, występują też sporadyczne, dobrze zamaskowane latynizmy i starogermanizmy. Burgundzki jest językiem fleksyjnym z mocno rozwiniętą odmianą rzeczownika i czasownika, a podstawowy (i de facto jedyny możliwy) szyk zdania to VSO.
Założenia historyczne
Miejsce powstania
Język burgundzki hipotetycznie mógłby rozwinąć się na dwóch, bliskich sobie obszarach: w północno-zachodniej części Alp, na terenie współczesnej Szwajcarii, Niemiec i Austrii, oraz na terenie francuskiego regionu Franche-Comté. Jako że Alpy stanowią naturalną barierę dla ekspansji języków, strefa burgundzkojęzyczna rozwijałaby się najpewniej w kierunku północnym i zachodnim. Warto zauważyć, że zaznaczony na mapie obszar pokrywa się z obszarem, na którym znajduje się najmłodsze inskrypcje galijskie.
Warunki powstania
Podstawowym założeniem dla utworzenia historycznego uzasadnienia dla burgundzkiego było przyjęcie, że romanizacja obszaru zamieszkanego przez Sekwanów i Helwetów, a więc obszar Szwajcarii i Franche-Comté, nie powiodłaby się i nie zostałaby dokończona. Taki warunek poparty jest zarówno źródłami historycznymi (najmłodsze inskrypcje galijskie pochodzą ze Szwajcarii), sytuacją społeczno-polityczną (Recja i Górna Germania były jednymi z bardziej "problematycznych" prowincji rzymskich), jak i warunkami geograficznymi (Alpy po dziś dzień stanowią istotną barierę komunikacyjną).
Z drugiej jednak strony, celtyckojęzyczna ludność podnóża Alp nie zostałaby w ten sam sposób uchroniona przed naporem plemion germańskich. Tu pojawia się kolejne istotne założenie – podobnie jak w północnej Galii, elity germańskie przejęły władzę w regionie i narzuciły mu swoją nazwę, ale ulegli asymilacji językowej z miejscową ludnością, pozostawiając w burgundzkim jedynie ledwie widoczny substrat, przejawiający się niewielką ilością starogermanizmów i dziesiątkowym systemem liczenia. Późniejsza ekspansja języka z terenów Franche-Comté i Szwajcarii w kierunku Badenii, Wirtembergii, Burgundii, Doliny Rodanu i Doliny Aosty pokrywa się z faktycznymi podbojami Burgundów.
Jako że do dziś nie przetrwał żaden inny kontynentalny język celtycki, a zbieżności między językami wyspiarskimi z grupy goidelskiej i brytańskiej nie są dobrze zbadane i w dużej mierze mają podłoże zewnętrzne, a nie wewnętrzne, trudno jest umieścić burgundzki w aktualnej formie w czasie. Konserwatyzm morfologiczny łączy się tu z innowacjami na tle składniowym, utrzymywane są także tendencje purystyczne w rozbudowie słownictwa. Być może geograficzne położenie strefy burgundzkojęzycznej ułatwiłoby temu językowi przetrwanie w takim kształcie do dnia dzisiejszego, jeśli jednak nie, bezpieczne wydaje się założenie, że tak wyglądałby burgundzki w epoce baroku.
Historia wersji
- 29 VI 2012 – wersja 0 (zamysł)
- 4 VII 2012 – wersja 1 (nazwa, zmiany fonetyczne)
- 20 IX 2012 – wersja 2 ("twardy reset", tworzenie od początku) (aktualna)
Bibliografia
Następujące opracowania są wykorzystywane przy tworzeniu języka burgundzkiego:
- Delamarre, Xavier. Dictionnaire de la langue gauloise, Errance, Paris 2003.
- Hillers, Barbara. Buntús na Gaeilge, Harvard 2007.
- Matasović, Ranko. Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Brill, Leiden 2009.
- Morris Jones, John. Welsh Grammar, Oxford University Press, Oxford, 1913.
- Schäfer, Roland. A Grammatical Sketch of Middle Welsh, FU, Berlin, 2012.
- Vaan, Michiel de. Etymological Dictionary of Latin and the other Italic Languages, Brill, Leiden 2008.
- Ward, Alan. A Checklist of Proto-Celtic Lexical Items, 1982-1996, opracowanie dostępne online.
- lista rekonstruowanych leksemów staroceltyckich Uniwersytetu Walijskiego, dostępna online.