Foiasküngmä

✅	Niniejszy artykuł dotyczący Kyonu jest kompletny i jest ukończony.

E • Habecja
Ogólnie informacje		Habecja (8973 EK) · Habecja Bliższa · Habecja Dalsza · Habecjanie · Czarni autochtoni Habecji
Kultura	Języki	habecki · logański
	Religia	Wierzenia habeckie
	Inne elementy	Kôjasmâmi · Foiasküngmä
Polityka	Majskody	Cördäsgö · Elhe · Hâua · Kaca · Kpônta · Leiküs · Mîtän · Nagila · Ngali · Nîgum · Sêlsgö · Taisgo Dawne majskody: Pôlsgo · Przedmurskie majskody
	Elementy	Nhastäli · Niewolnictwo w Habecji (Foiasküngmä)
Historia		Habecja prehistoryczna · Surandralski podbój Habecji
Ludzie		Hotõr Kpäjöge

Foiasküngmä (ఫొయస్కూఇమి /fòjàskỳŋ͡mæ̀/) to system prawny regulujący status kobiet w Habecji. W odróżnieniu od Kôjasmâmi, które opisuje społeczne normy podporządkowania, Foiasküngmä odnosiło się wyłącznie do zapisów prawnych. Było to prawo, którego przestrzeganie albo łamanie mogło mieć konsekwencje prawne, ale nie społeczne – nie można było więc „praktykować Foiasküngmä” w sensie działania, lecz jedynie stosować się do niego lub je naruszać.

Istniało od okolic 5800 EK do momentu drugiego powstania habeckiego.

Zasady

Mimo, że nieznacznie zasady się zmieniały na przestrzeni lat, tak podstawa pozostała niezmienna:

• Brak pełnej podmiotowości kobiet: W prawie habeckim kobiety formalnie nie były uznawane za pełnoprawnych obywateli. Wyrażenie używane w tekstach prawnych często brzmiało ludzie i kobiety, co jasno wskazywało na wyłączenie kobiet z kategorii pełnoprawnych ludzi;
• Wyłączenie z obowiązków państwowych: Kobiety nie miały obowiązku płacenia podatków, odbywania służby wojskowej czy pracy przymusowej. Było to kontrastem wobec ich całkowitej zależności od mężczyzn w życiu prywatnym;
• Powiązanie z niewolnictwem: W prawie kobiety często były wymieniane razem z niewolnikami (niewolnicy i kobiety), co formalnie traktowało je jako podległe i wyłączone z pełni praw, podobnie jak ludzi całkowicie podporządkowanych właścicielom;
• Wyłączenie z rejestrów ludności: W spisach ludności kobiety nie były liczone. Miało to znaczenie przy ustalaniu podatków, poborze i innych zobowiązaniach państwowych, a także utrwalało niską pozycję kobiet w społeczeństwie.

Skutki

Istnienie Foiasküngmä miało następujące konsekwencje:

• Formalne wykluczenie: Kobiety nie mogły uczestniczyć w jakimkolwiek życiu pozadomowym;
• Ochrona przed obowiązkami państwowymi: Jednocześnie brak odpowiedzialności wobec państwa dawał kobietom pewną przestrzeń ochronną, np. nie były przymusowo wysyłane na wojny ani opodatkowane w ten sam sposób, co mężczyźni.
• Powiązanie z niewolnictwem: Wyłączenie kobiet z praw i powiązanie ich z niewolnikami w prawie utrwalało ich zależność i brak podmiotowości.

Likwidacja

Po zajęciu Habecji przez Surandral początkowo utrzymano na terenie rejencyj habeckich Foiasküngmä. Jednak potem zlikwidowano je w dwu krokach – w obu przypadkach jako represja po powstaniach:

• po pierwszym powstaniu Foiasküngmä zostało ograniczone i zaczęło dotyczyć jedynie kobiet pochodzenia habeckiego – kobiety pochodzenia tomkodzkiego, ołłuskiego etc. oraz migrantki z zagranicy zaczęły podlegać ogólnemu prawu surandralskiemu na terenie Habecji. Zostało też całkowicie zniesione w Natybonie oraz zaczęto uwzględniać wszystkie kobiety w spisach ludności;
• następnie po klęsce drugiego powstania prawo Foiasküngmä zostało całkowicie zlikwidowane, wraz z zniesieniem autonomii Habecji.

Podsumowanie

Foiasküngmä pozostaje przykładem formalnego utrwalania patriarchatu w prawie, niezależnie od praktyk społecznych. Choć przestało istnieć po reformach Surandralu, badacze i historycy używają tego terminu do analizy strukturalnej dyskryminacji kobiet w Habecji. Pokazuje, jak prawo może systemowo wykluczać grupę społeczną, nawet przy równoczesnym braku obowiązków wobec państwa.