Język starobornholmski

Z Conlanger
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
język starobornholmski
Va Aplunð Szan
Typologia: SOV, język fleksyjny
Utworzenie: Terrus (w 2021)
Używany w : Księstwo Bornholmskie
Sposoby zapisu: łacinka, czasem runy nordyckie
Klasyfikacja: Wiwaryjskie
  • praindoeuropejski (†)
    • prawiwaryjski (†)
      • grupa południowowiwaryjska
        • starobornholmski (†)
Kody
Conlanger–1 sbh.
Przykład
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka
Allos hvèr an pruveiat pruvètha gamùvaiontè wùðol laigpùrvha. Ai me szaiauio ondovuksèa asenti datmetèiau, a ai pro aiso an ivawùvasè hvrùtaurètès kalloprohveriontè ùmagetè.
Lista conlangów

Język starobornholmski (sbh. Va Aplunð Szan /ˈvɐ ˈɐp.lunð ˈs̺ɐn/) - język z grupy południowej rodziny wiwaryjskiej, najstarsze stadium języka bornholmskiego jako takiego. Istniało od XI w. do mniej więcej połowy XVI w., od kiedy już raczej zaczyna się okres średniobornholmski (trwający do mniej więcej schyłku XVIII stulecia).

Fonetyka

Fonologia ma trochę innowacji względem prawiwaryjskiej, jednak nie jest jakaś bardzo od niej inna.

Spółgłoski

Dwuwargowe Wargowo-zębowe Zębowe Laminalne Apikalne Retrofleksyjne Palatalne Welarne
Nosowe m n ŋ <ng>
Zwarte p b t d c <kj> k g
Afrykaty p͡f <pf> b͡v <bv>
Frykatywne ɸ <hf> β <hv> f v ð s s̺ <sz> ʐ <ƶ> x <ch>
Aproksymanty j <і> w
Drżące r*
Lateralne ɬ <ll> l

+ prawiwaryjskie *ʍ po spółgłosce daje jej przydech, romanizowany literką "h" - "daunha" /dɐu̯nʰɐ/

  • wymowa /r/ wahała się: [ɾ~r~ʀ]

Samogłoski

Przednie Centralne Tylne
Przymknięte i ʉ <ù> u
Półprzymknięte e o
Średnie podwyższone ə̝ <è>
Prawie otwarte æ <ä>* ɐ <a>
  • Wymowa /æ/ waha się: [æ~ɛ].

Akcent

Akcent pada na pierwszą sylabę.

Mutacje

Wykaz tego, jakie fonemy mutowały w jakie w st. bornholmskim.

Starobornholmski, jeszcze w stadium gdy był jedynie południowowiwaryjskim dialektem, prowadził mocne asymilacje na początku wyrazu, gdy poprzedni kończył się na "s" lub "n". Gdy końcówki nominatywne -un, -as, -os, -es oraz -us wypadły, asymilacje te cały czas zostały jako fonemiczne. Tak oto powstały mutacje bornholmskie. Dźwięki mutują do innych, gdy przed nimi ostatni wyraz historycznie kończył się na s lub n. Słowa bez końcówki nominatywnej, np. spójnikach, przysłówkach, itd., gdy kończą się one, i kończyły na s lub n, też powodują mutację nagłosowej spółgłoski następnego słowa. Gdy słowo po słowie powodującym mutacje zaczyna się na samogłoskę, do mutacji nie dochodzi.

Gramatyka

Gramatyka jest dość konserwatywna względem prawiwaryjskiej.

Szyk zdania

Zachowano szyk SOV, układ rzeczownik przydawka oraz czasownik dopełnienie

Czasowniki

Doszło do zmiany funkcji czasu zaprzyszłego - tego z praw. imiesłowem *asonc, który z resztą się zmieszał w formy czasowe. Czas zaprzyszły przeszedł w czas future perfect. Czasy ciągłe są bardzo rzadko używane, najczęściej na południowym wschodzie wyspy i na Ertholmene.

Rzeczowniki

Starobornholmski odrzucił wołacz i ablatyw. Funkcję wołacza przejął mianownik, a ablatywu zgrubsza dopełniacz. Język również odrzucił końcówki nominatywne -un, -as, -os, -es oraz -us.