Najdziwniejsze nazwy miejscowości w Polsce

Zaczęty przez Dynozaur, Luty 25, 2015, 20:54:06

Poprzedni wątek - Następny wątek

dziablonk

Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  


Ainigmos

#197
del
Słownictwo nie może upodobnić się do poharatanego wykorzeniającymi wtrętami drzewa bez korzeni - oto hasło czyścielskiego słowodzieja
  •  

dziablonk

#198
Korzyb  :-\
EDIT: meine Hypothese: rebro 'Rippe' -> ko-RebR-je 'Gerippe' (dysymilacja) -> koRebL-je* -> korzéble -> korzébie -> korzybie (n.) -> korzyb' (m.)
*por. w głuż.: chRobRy >  chRobŁy
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß

Todsmer

Przy okazji Masłomęcza, polecam wizytę w tamtejszym skansenie, jakby ktoś miał po drodze ;) bardzo fajnie zrekonstruowane gockie chaty, przedmioty i zwyczaje :)
  •  

dziablonk

#201
Płowęż (1222 Plowenzo), ale może tu się haplologia wdała i to są jakieś *Płowowęsy :P
EDIT: hm... a może po prostu ęsy, ąsy, bez protezy w-?
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#202
Sancygniów - wieś ze Świętokrzyskiego może nie dziwna, bo od imienia Sęczygniewa (30.10) ale jakaż urocza, bo czegóż tu nie ma? I zachowana stara nosówka -an- (jak w Sandomierzu), i mazurzenie cz > c, i wreszcie (1839) zmiana końcówki -ew > -ów, czyli odbicie południowopolskiej tendencji do zamiany starej końcówki -ew po miękkich (Sochaczew) na regularną -ów (Skoczów). :D
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#203
Ołobok - wieś na lewym brzegu Prosny przy ujściu Ołoboku / Ołoboczki, 7 km na południe od Kalisza i 17 km na wschód od Ostrowa Wielkopolskiego, wspominana już w Bulli Gnieźnieńskiej z 1136 roku. Czy końcówka -bok związana z niem. Bach 'potok'?
Drugi Ołobok (niem. Mühlbock, Mühlbach) też nad rzeką Ołobok / Ołoboczek - prawym dopływie Odry, przy jeziorze Czerniak (Ołobockim) w powiecie świebodzińskim. Pierwsze wzmianki w dokumentach o Ołoboku sięgają XIII wieku. Miejscowość znalazła się w majątku należącym do cysterek z Trzebnicy. Wieś Ołobok przekazał zakonowi w 1224 r. Henryk Brodaty, nadając równocześnie wsi prawa niemieckie (samorządowe).
Trzeci Ołobok nad rzeką Czerna Wielka w Borach Dolnośląskich w powiecie bolesławieckim, gm. Osiecznica.
Poza tym jest jeszcze herb Ołobok (/ Hołobok / Gołobok / Hołobog). Opis herbu: pół łososia srebrnego od głowy w polu czerwonym, głową do góry, grzbietem w lewo obróconego. W klejnocie taki sam łosoś między dwiema trąbami.  ???
EDIT: może w przypadku nagłosowej cząstki oło- pierwotnie chodziło o inną, nieco mniej szlachetną rybę aniżeli 'łosoś', a mianowicie 'węgorza' (niem. Aal)? :P
EDIT2: dużo tego w Niemczech: Aalbach / Ahlbach / Albach / Aalenbach.
Dodałbym też Ahlbeck (zob. Beek) na wyspie Uznam.

 
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#204
Może i czeski *Olo-munt-jь > *Olomunc (pol. Ołomuniec) > Olomųc > Olomouc od 'węgorza'? Cząstka -munt jako stary odpowiednik niemieckiego -münde (Swine-münde = Świno-ujście).
Topograficznie Ołomuniec jest położony u ujścia Młyńskiego Potoku i Bystrzycy do Morawy.
Tak jak 'młyny' (niem. Mühl-), tak i 'węgorze' lubią wartkie potoki, które podmywają brzegi, dając miejsce do kryjówek wśród korzeni drzew. :P
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß

dziablonk

#205
Zbląg (wieś w kujawsko-pomorskim); podają, że to od źdźbła ::), ale nie chce się wierzyć, zresztą jak? Kojarzy się z Elbląg. 
EDIT: podają -ąg jako archaiczny formant typu pstry - pstrąg. Co ciekawe, najwcześniejsze średniowieczne zapisy sugerują końcówkę  -ądz (jak Grudziądz): 1259 Stiblandz, 1288 Sceblandz, 1424 Sczblandz (2x).
Potem dopiero: 1464 Sablog, 1557 Sbliąg.
EDIT : może zmiana wygłosowego -dz > -g przez skojarzenie z gwarowym bląg 'sąsiek'? A. Bańkowski ("Zmiany morfemiczne w toponimii polskiej" 1982, str. 85) głównej przyczyny dopatruje się w przemianach miejscownika, tzn. najpierw było w Śćblądzy, potem w Śćblądze, a na końcu w Śćblągu // Ź(dź)blągu // Zblągu pod wpływem stpol. o Bodze, na brzedze > o Bogu, na brzegu. Dodatkowo dopingować mógł to również Trląg (z tą samą zmianą w miejscowniku).
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß

dziablonk

#206
Była już mowa na tym forum o hiperyzmach typu zbuk > dzbuk czy zwon > dzwon, i oto znalazłem jeszcze jeden taki egzemplarz na Mazowszu:
Dzbądz (< Zbądz < Zbąd-jь) - podstawa to imię Zbąd od ps. jьzbǫdnǫti (=jьzbyti) 'wyzdrowieć, ocaleć' (por. pol. kauzatyw zbawić 'uzdrowić, ocalić'); btw, od tego Zbąda też i poufały Zbą-ch / Zbą-sz, a od niego nazwa miasta - Zbąszyn (dawniej takoż pisane: Dzbąszyn).
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#207
Ponieważ zaintrygowała mnie ta dysymilacyjna depalatalizacja Bańkowskiego, więc postanowiłem poszukać u samego źródła,  gdzie Bańkowski jako przykłady podaje następujące nazwy miejscowości: Łowęcin (< Łowięcin(o)), Łowęcice (< Łowięcice), Sławęcin (< Sławięcin), Sławęcice (< Sławięcice), Secemin* (< Sieciemin), Unewel (< Uniewiel).
Bańkowski podaje też jako przykład na depalatalizację nazwę rzeki: Swędrnia* (< Swędrwia << Świędrwia < Świądrew (jak kry > krew) < Świądry (zapis z Bulli gnieźn.: super Zuandri aquam).
 Ze swojej strony dodałbym jeszcze: Radzymin (< Radzimino) i Radz (< Radziń).

EDIT: *Na Mazowszu znalazłem Secymin, Secyminek, na Kociewiu zaś kuriozalny !Sucumin ( jeszcze w XVI w. - Szetzemin).
**Co do nazwy tej rzeki, to porównuje się ją do takich nazw rzek litewskich jak Švendra, Švendrupė, Švendrinė od lit. švendras 'trzcina'. Ponadto, są zapisy na nieistniejącą dziś osadę o podobnej nazwie (bardzo możliwe, że nad tąż rzeką): 1507 Swiądrew, 1576 Swiedrzew, 1579 Swiedrew, 1754 staw we Szwędrzy.
Nie byłoby w tym nic dziwnego, jeśli osada przyjęłaby nazwę od rzeki, choćby w miejscu przeprawy (por. Dunaj po słoweńsku: 'Wiedeń' ).
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#208
Z nazw niejasnych: Bizoręda  ::) Może Biesza Arenda, tj. 'dzierżawa Biecha / Biesza' (tj. Bernarda a. Benedykta)?
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •  

dziablonk

#209
Trochę z innej beczki, bo nie najdziwniej, ale... najzwyczajniej:
Miodusy - no i co tu dziwnego? Przecież jasne, że od miód!
Okazuje się, że pierwotnie były to Myjoduszy :o, czyli 'pokutnicy' (=myjący dusze). 
Słuch fonologiczny współczesnego Słowianina kształtuje pisownia, w przeszłości granice między poszczególnymi fonemami były bardziej płynne.
§ Ψ ō ů ŭ  æ ð ø σ † å ъ ь ľ ŕ ô ď ť ſ ß
  •