Ostatnie wiadomości

Strony: [1] 2 3 ... 10
1
Kyon / Odp: Klimat Kyonu
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Canis dnia Wczoraj o 09:32:55 »
2
Kyon / Odp: Éxan Khshāyarvan Aydīnirani (Wielkie Imperium Ajdyniriańskie)
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Borlach dnia Październik 30, 2020, 15:03:32 »
Skończyłem główny artykuł o Mhasalu, zapraszam do lektury i uzupełniania tabelek nazw!
https://jezykotw.webd.pl/wiki/Mhasal

Zamierzam w podobny sposób opisać każdy region Ajdyniriany, chociaż pozostałe będą zdecydowanie mniej rozbudowane. Podobnie rozbudowany będzie chyba tylko artykuł o Sercu Imperium (Ajdynirze Właściwym). Ten artykuł będzie takim złotym przykładem dla reszty.
3
Tłumaczenia / Odp: Ojcze Nasz
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Kazimierz dnia Październik 30, 2020, 12:16:55 »
O, powrót kwajkowskiego!  :)
4
Lingwistyka ogólna / Odp: Etymologijni szczerzedruhowie
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Ainigmos dnia Październik 30, 2020, 11:36:56 »
ang. horse i car, obie od pie. *kers- "jeździć"
5
Tłumaczenia / Odp: Ojcze Nasz
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Renseyy dnia Październik 30, 2020, 10:41:09 »
Quai-kow

Q Ai`i Fahe, khe veh en Dio;
ű`i nameu sanktiht se;
ű`i regou veniht;
ű`i volou vehht, kiel en Dio tiel asu mundou;
doniht, vo q ai,ou  sodiou`i panou;
Parviht, q: vo ai, ai`i kulpou, jes ai parvi’yxu vo ai`i kuloit;
Y gvidiht’iu ai, asu alloqi, sua saviht ai ekde qiuit.
Amen
6
Języki naturalne / Odp: Połabskie wyzwania akcentuacyjne (i nie tylko)
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Towarzysz Mauzer dnia Październik 28, 2020, 21:18:12 »
Cytuj
Tak żem czuł, akcentuacja połabska to moja słaba strona. Czy informacje o akcencie pochodzi ze słownika etymologicznego Derksena?
Nie, słownik Derksena jest bardzo solidny, ale nie ma w nim wielu leksemów ewidentnie psł., ale bez ustalonego pie. pochodzenia. Położenie akcentu i jego paradygmat można dość wiarygodnie ustalić na podstawie staroruskiego, dla którego Drewnierusskoje udarienie A. Zalizniaka w wielu brakujących wypadkach podaje informacje. W najgorszej sytuacji (takiej jak ta), można sprawdzić akcent i paradygmat we współczesnym rosyjskim i sprawdzić miejsce akcentu z serbochorwackim (pamietając, że akuty były w psł. sylabę wcześniej).

Cytuj
Część na pewno mogła by pochodzić z niemieckiego, ale jak na razie w Crusader Kings 3 są dwie daty startowe, 867 i 1066, więc chciałem wykorzystać dogłębnie materiał słowiański i przerobić go na połabski, mimo że język został zapisany kilkaset lat po końcu średniowiecza. Mod celuje w nazwy średniowieczne, na połabski i kaszubski dostałem dyspensę :P
No tak, połabski z 867 byłby raczej nudny. Nie czepiam się, gra wszystkich złożoności historii nie odda, ale może zainteresować do ich zgłębienia.

Co do 'dowódcy', to już musisz się zdecydować, co z tym wåwådų zrobić, ostatecznie w niemieckim Herzog też kiedyś zog Heere. A jeśli chodzi o 'elektorów', skoro rzecz rozpoczyna się we wczesnym średniowieczu i pożyczek wciąż było niewiele, to może pokusić się o małe fałszerstwo historyczne i wykorzystać leksem vecnĕk 'niższy urzędnik wiejski', wychodząc od założenia, że wodzów u Słowian mogły były obierać wiece? Oczywiście śmiało czerp propozycje, język zresztą nie podlega prawom autorskim ;). Poczekałbym na ewentualne uwagi reszty fora.

Cytuj
PS. nie wiem zbyt wiele o połabskim, ale bardzo chętnie włączyłbym się do rekonstrukcji języka :P
Sądzę, że to forum to właściwe miejsce!

Osobiście chciałbym skończyć w najbliższych tygodniach rewizję przypisań paradygmatów akcentuacyjnych do leksemów połabskich i wyeksportować przeszukiwalny słownik na silnik MediaWiki, tak żeby móc go kolektywnie poszerzać o materiał rekonstruowany, łatwiej poprawiać itd. Zależy to jednak niestety od tego, ile będę miał wolnego czasu.
7
Języki naturalne / Odp: Połabskie wyzwania akcentuacyjne (i nie tylko)
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Rollo dnia Październik 28, 2020, 18:23:59 »
Dobra robota!
Dziękuję bardzo :3

W dwu przykładach wydaje mi się, że mielibyśmy inaczej zredukowane samogłoski, bo z szybkiego porównania z sch. i ros. wydaje się, że akcent był w pierwszym wypadku medialny, w drugim medialny w formach odmienionych:
Tak żem czuł, akcentuacja połabska to moja słaba strona. Czy informacje o akcencie pochodzi ze słownika etymologicznego Derksena?

Zastanawiam się tylko, czy części tytułów nie przejęto by z niemieckiego. Pytanie tylko, w jakiej epoce, ja np. szedłem za formami średniodolnoniemieckimi, a więc późnośredniowiecznymi:
barån/frijår // barånskă/frijårskă 'bar.' > frijårskă ľǫdü 'baronia'
grevă // grevaińă 'hr.' > grevskă ľǫdü 'hrabstwo' - z dn. greve
i dalej:
morkgrevă // morkgrevaińă 'mkgf.', polącgrevă // polącgrevaińă 'palatyn' (?)
Część na pewno mogła by pochodzić z niemieckiego, ale jak na razie w Crusader Kings 3 są dwie daty startowe, 867 i 1066, więc chciałem wykorzystać dogłębnie materiał słowiański i przerobić go na połabski, mimo że język został zapisany kilkaset lat po końcu średniowiecza. Mod celuje w nazwy średniowieczne, na połabski i kaszubski dostałem dyspensę :P

Dla arystokratycznego potomstwa wykorzystałbym sufiks -ą, jak detą, tetăną 'dziecko, kuzyn':
ťėnăzą // ťėnăźǫtťaińă 'x.'
ťaizărą // ťaizăŕǫtťaińă 'ax.'
Nie wpadłem na to, dziękuję za pomysł.

Gdybyśmy  chcieli kancelrza z śrdn. kenseleri mielibyśmy zapewne płb. ťenslår. Również 'marszałek' poszedłby raczej z niem. Marschall, pewnie płb. moršål. Do rozważenia forma sekretår 'sekretarz' bez przejścia e>i jako pożyczona późno.
Rozważałem tę propozycję, ale z powodu czasu poszedłem na łatwiznę z analogiami z polskiego.

Z przyszłych tytułów 'dowódca' sprawia problem. Może derywować go od *voditi, vidĕ (płb. vidăc, por. cz. vůdce) albo pożyczonego bat (batnĕk). 'Elektor' to Fürst czyli våvådă (łuż. kurwjerch), a więc może płb. ťaurvåvådă lub ťaurnĕ våvådă (płb. chyba mniej nawykł na złożenia niż łuż, chociaż: jopťėdųb). Jako 'dziedzic' bardziej wiarygodny wydaje się kontynuant *na-slěd-"nik", por. sch. nasl(j)ednik. A z drugiej strony - choć w płb. nie ma poświadczeń sufiksu -itjь - arch. ros. дедич, arch. sch. d(j)edić
Miałem wielki problem z dowódcą, wojewoda dobrze by pasował, bo to on w końcu woje wodził na wojnę :P Elektora muszę zmienić, bo myślałem że chodzi o Elektorów Rzeszy, a chodziło o zwykłych "elektorów", takich którzy wybierają władcę w ramach innych praw dziedziczenia, np. celtyckie Tanistry.
Dziękuję za wszystkie uwagi i jeżeli nie masz nic przeciwko, to chętnie umieściłbym Twoje propozycje w modzie :)
PS. nie wiem zbyt wiele o połabskim, ale bardzo chętnie włączyłbym się do rekonstrukcji języka :P
8
Języki naturalne / Odp: Połabskie wyzwania akcentuacyjne (i nie tylko)
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Towarzysz Mauzer dnia Październik 28, 2020, 17:42:58 »
Dobra robota!

W dwu przykładach wydaje mi się, że mielibyśmy inaczej zredukowane samogłoski, bo z szybkiego porównania z sch. i ros. wydaje się, że akcent był w pierwszym wypadku medialny, w drugim medialny w formach odmienionych:
våvüʒtĕ 'x-two'
vaitąʒ 'rycerz' > pl. vaitąʒă - psł. a. p. (a), przewidywany płb. a. p. B+A
Ponadto sufiks jak w *plemę nie miękczył, więc będzie plimą 'plemię', por. jaimą.

Zastanawiam się tylko, czy części tytułów nie przejęto by z niemieckiego. Pytanie tylko, w jakiej epoce, ja np. szedłem za formami średniodolnoniemieckimi, a więc późnośredniowiecznymi:
barån/frijår // barånskă/frijårskă 'bar.' > frijårskă ľǫdü 'baronia'
grevă // grevaińă 'hr.' > grevskă ľǫdü 'hrabstwo' - z dn. greve
i dalej:
morkgrevă // morkgrevaińă 'mkgf.', polącgrevă // polącgrevaińă 'palatyn' (?)

Dla arystokratycznego potomstwa wykorzystałbym sufiks -ą, jak detą, tetăną 'dziecko, kuzyn':
ťėnăzą // ťėnăźǫtťaińă 'x.'
ťaizărą // ťaizăŕǫtťaińă 'ax.'

Nie jestem pewien rodaikă jako feminativum od rodnĕk, formacje na -aikă bywały często nieokreślone płciowo. A rodnaićă na wzór püpănaićă? Podobnie od viʒ proponowałbym viʒ́ă na wzór prąďă. Ale to kwestia gustu.

Co do rangi miast, może by różnicować ją przymiotnikami?
våvückă / ťėnąză vaikă 'x./kr. miasto'

Gdybyśmy  chcieli kancelrza z śrdn. kenseleri mielibyśmy zapewne płb. ťenslår. Również 'marszałek' poszedłby raczej z niem. Marschall, pewnie płb. moršål. Do rozważenia forma sekretår 'sekretarz' bez przejścia e>i jako pożyczona późno.

Z przyszłych tytułów 'dowódca' sprawia problem. Może derywować go od *voditi, vidĕ (płb. vidăc, por. cz. vůdce) albo pożyczonego bat (batnĕk). 'Elektor' to Fürst czyli våvådă (łuż. kurwjerch), a więc może płb. ťaurvåvådă lub ťaurnĕ våvådă (płb. chyba mniej nawykł na złożenia niż łuż, chociaż: jopťėdųb). Jako 'dziedzic' bardziej wiarygodny wydaje się kontynuant *na-slěd-"nik", por. sch. nasl(j)ednik. A z drugiej strony - choć w płb. nie ma poświadczeń sufiksu -itjь - arch. ros. дедич, arch. sch. d(j)edić.
9
Lingwistyka ogólna / Odp: Etymologijni szczerzedruhowie
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Boletto dnia Październik 28, 2020, 15:37:29 »
Tradycja i ang. treason
10
Języki naturalne / Odp: Połabskie wyzwania akcentuacyjne (i nie tylko)
« Ostatnia wiadomość wysłana przez Rollo dnia Październik 28, 2020, 09:15:20 »
Hej, po wielu latach anonimowego lurkowania obecnego, jak i poprzedniego forum, uznałem że warto założyć w końcu tutaj konto. Ale do rzeczy.

Pewnie niektórzy z was kojarzą gry o średniowieczu z serii Crusader Kings. Na początku września wydana została trzecia odsłona, z którą od pierwszych informacji wiązałem wielkie nadzieje, a to z powodu wydzielenia z kultury pomorskiej osobnej kultury połabskiej. Dla tych, którzy nie kojarzą CK – kultura jest jednym z atrybutów postaci, na równi z religią. Przynależność do określonej kultury oznacza, że postaci będą miały generowane imiona zgodnie z tą kulturą oraz że władcy będą mieli tytuły pochodzące z danego języka. Niestety, w podstawowej wersji gry Połabianie zostali potraktowani po macoszemu, zatem przyłączyłem się do grupy moderów, którzy tłumaczą tytuły na zgodne z daną kulturą. Podjąłem się tego wyzwania, bo to chyba byłby pierwszy raz, kiedy połabszczyzna weszłaby do do szerszej świadomości czy ogólnie popkultury. Zapraszam do oceniania i dyskusji, wszystkie uwagi są mile widziane (te o grę także), bo jestem zwykłym amatorem trochę zainteresowanym językami słowiańskimi.
Po lewej są tytuły po angielsku, po prawej po połabsku.
C – county
D – duchy
K - kingdom


Culture adjective (English) – Slüvensťĕ – ofc z “słowiański”.
Culture Collective (Englishmen) – Slüwionĕ – z “Słowianie”

Feudal/Clan – jak nazwa wskazuje, tytuły feudalne.

Baron – Gordnĕk – od poświadczonego połabskiego gord + przyrostek -nĕk; por. kaszubskie “Gardnik”.
Baroness – Gordnaină – rekonstukcja poprzez analogię do kaszubskiej “Gardninô”.
Count – Zaupon – rekonstrukcja z “żupan”.
Countess – Zauponkă – jak wyżej; za podstawę przyjąłem południowosłowiańskie Жупанка/ Županka.
Duke – Wåwådă – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 955).
Duchess – Wåwidćă – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 956).
King – Ťėnądz – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 876).
Queen – Ťėnąďainiă – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 876). Podane znaczenie to “pani, szlachcianka”, jednak poprzez pokrewieństwo z ” Ťėnądz” urobiłem z niej “królową”.
Prince (son) - Ťėnądză Wåtrük – nie znalazłem dobrego sposobu, aby przełożyć to w elegancki sposób, więc zrobiłem analogicznie do “Büzĕ Våtrük”.
Princess (daughter) - Ťėnądză Dewka – jak wyżej.
Emperor – Ťaizår – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 865).
Empress – Ťaizårskă – rekonstrukcja, Ťaizår + skă.
Prince (emperor's son) - Ťaizåră Wåtrük – patrz Ťėnądză Wåtrük.
Princess (emperor's daughter) - Ťaizåră Dewka – patrz Ťėnądză Dewka.

Barony – Gordaistĕ – słowo poświadczone.
County – Zaupă – rekonstrukcja z PS *župa.
Duchy – Wåwüdztü – rekonstrukcja, nie byłem w stanie wpaść na lepszą, ponieważ brak w połabskim nazw z PS przyrostkiem *-ьstvo.
Kingdom - Ťėnązĕ Liǫdü – wyraz złożony, który miał być kalką z “Königreich”; J. Heydzianka “Niemieckie wyrazy złożone w języku połabskim” w: Slavia Occidentalis, Tom 3-4, za pośrednictwem “Gramatyki” Polańskiego; także Słownik etymologiczny…, s. 879.
Empire - Ťaizårsťe Liǫdü – rekonstrukcja przez analogię do powyższego.

Mayor – Storüstă – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 765).
Mayor f – Storüstaină – słowo poświadczone.
Mayor c (Lord Mayor) - Nawoisnĕ Rodnĕk – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 425).
Mayor c f - Nawoisnă Rodaikă – moja rekonstrukcja, jak wyżej + -aikă
City – Gord – słowo poświadczone.
city c (Grand City) – Waikă – słowo poświadczone (Słownik etymologiczny…, s. 906)
City d – Liǫdü – słowo poświadczone, użyłem w znaczeniu “kraj” (Słownik etymologiczny…, s. 349).
City k – brak, może tu bardziej pasowałoby Liǫdü?

Tribal – tytuły plemienne.

Chief c – Widz – moja rekonstrukcja z PS *voďь.
Chief c f – Widaină – moja rekonstrukcja, PS *voďь + *-ina.
Chief d (High Chief) – Ťėnądz – zastosowałem tu króla, bowiem kronikarze niemieccy nazywali królami ważnych władców plemiennych
Chief d f (High Chieftess) – Ťėnąďainiă – jak wyżej.
Chiefdom – Plimią – moja rekonstrukcja z PS *plemę
Chiefdom d (High Chiefdom) - Wilťă Plimią – moja rekonstrukcja, analogia z polskiego “wielkie plemię”.

Council – członkowie rady władcy, zdecydowałem się użyć nazwy tytułów niemieckich, dolnoniemieckich i polskich, ponieważ brakowało mi źródłosłowu – poza Ammanem – i stwierdziłem, że gdyby tworzenie państw Połabian wyszło poza fazę plemienną (wczesnofeudalną u Obodrzyców), to nazwy te zostałyby zapożyczone z zewnątrz, tak jak np. pl kasztelan, komes itp. Zapożyczone tytuły dopasowałem do fonologii połabskiej.

Chancellor – Konclår – z niemieckiego “Kanzler”, choć pewnie powinienem z średniodolnoniemieckiego “Kenseleri”.
Chancellor f – Konclårskă – jak wyżej + skă.
Steward – Amman – zarządca dóbr państwowych (Słownik etymologiczny…, s. 18)
Steward f – Ammanaikă – analogia.
Marshal – Morszåuk – od pl “marszałek”, -ał- potraktowałem jak płb. “oł”, które przeszło w åu.
Marshal f – Morszåukaină – jak wyżej, patrz pl “marszałkini”
Spymaster – Sikretår – pl “sekretarz”
Spymaster f – Sikretårskă – jak wyżej + -skă.

Contract-based titles (d)

Marquess – Morkgrob – rekonstrukcja ze średniodolnoniemieckiego “Markgrâvio”.
Marchioness – Morkgrobaină – jak wyżej.
Palatine – Polącgrob – ze średniodolnoniemieckiego “Palencgrâvio”.
Palatine f – Polącgrobaină – jak wyżej.
March – Morkă – rekonstrukcja ze średniodolnoniemieckiego “Marka”.
Palatinate – Polącă – ze średniodolnoniemieckiego ”Palencea”; Fåuc od niemieckiego “Pfalz”

Men-at-Arms and Knights

Knight – Waitądz – rekonstrukcja z PS *vitędzь.
Knights (plural) – Waitądzai – rekonstrukcja z PS *vitędzi.

Possible Future titles

Grand Duke - Wilťĕ Wåwådă – analogia do pl “Wielki Książę”; łużyckie mają “Wulkowjerch”
Grand Duchess - Wilťă Wåwidćă – jak wyżej.
Grand Duchy - Wilťă Wåwådztü – pl “Wielkie Księstwo”; łużyckie mają “Wulkowjerchojstwo”.
Commander – Wåjwådă – rekonstrukcja, nie wiedziałem jak wywieść słowo na dowódcę, nie chciałem używać Wåwådă w pierwotnym tego słowa znaczeniu, bo z założenia moda tytuły nie mogą się powtarzać.
Commander f – Wåjwidćă – jak wyżej.
Elector – Ťaurfürst – przeróbka z niemieckiego “Kurfürst”.
Elector f – Ťaurfürstaină – jak wyżej.
Heir Apparent – Didaic/Noslednĕk – oba wyrazy to rekonstrukcje analogiczne; pierwsza z “dziedzic”, druga z “naślednik”, poświadczonego w staropolszczyźnie.
Heir Apparent f – Didaickă/Nosledaićă – jak wyżej.

Strony: [1] 2 3 ... 10