Seřsiiroth: Różnice pomiędzy wersjami
mNie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| Linia 12: | Linia 12: | ||
Poświadczone archeologicznie osadnictwo w pobliżu Seřsiiroth sięga jeszcze czasów [[Kyon Wschodni#Neolit|neolitu ceramicznego]]. Szczególne znaczenie stanowisko to zyskało jednak dopiero w drugiej połowie [[Cywilizacja darmijska#Okres tarwaski|okresu tarwaskiego]], poczynając od około 14200 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|p.r.w.]]<ref>Około 5300 lat ziemskich [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|przed rokiem wspólnym]].</ref> do końca [[Cywilizacja darmijska|cywilizacji darmijskiej]] około roku 12700 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|p.r.w.]]<ref>Około 4740 lat ziemskich [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|przed rokiem wspólnym]], a więc przez okres 1500 lat kyońskich (560 lat ziemskich).</ref> W tej epoce Seřsiiroth stanowiło najważniejszy ośrodek zachodniej połowy darmijskiego świata, zastępując położony dalej na północ region [[Cıraňoth]] w charakterze głównego centrum ekonomiczno-politycznego (wszystko wskazuje na to, że Cıraňoth dzierżyło prym w tych dziedzinach w pierwszej połowie [[Cywilizacja darmijska#Okres tarwaski|okresu tarwaskiego]], zachowując częściowo status ważnego centrum religijnego do końca istnienia cywilizacji darmijskiej). | Poświadczone archeologicznie osadnictwo w pobliżu Seřsiiroth sięga jeszcze czasów [[Kyon Wschodni#Neolit|neolitu ceramicznego]]. Szczególne znaczenie stanowisko to zyskało jednak dopiero w drugiej połowie [[Cywilizacja darmijska#Okres tarwaski|okresu tarwaskiego]], poczynając od około 14200 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|p.r.w.]]<ref>Około 5300 lat ziemskich [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|przed rokiem wspólnym]].</ref> do końca [[Cywilizacja darmijska|cywilizacji darmijskiej]] około roku 12700 [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|p.r.w.]]<ref>Około 4740 lat ziemskich [[Nazewnictwo chronologiczne Kyonu#Przed rokiem wspólnym|przed rokiem wspólnym]], a więc przez okres 1500 lat kyońskich (560 lat ziemskich).</ref> W tej epoce Seřsiiroth stanowiło najważniejszy ośrodek zachodniej połowy darmijskiego świata, zastępując położony dalej na północ region [[Cıraňoth]] w charakterze głównego centrum ekonomiczno-politycznego (wszystko wskazuje na to, że Cıraňoth dzierżyło prym w tych dziedzinach w pierwszej połowie [[Cywilizacja darmijska#Okres tarwaski|okresu tarwaskiego]], zachowując częściowo status ważnego centrum religijnego do końca istnienia cywilizacji darmijskiej). | ||
Współczesne stanowisko archeologiczne jest zaledwie częścią oryginalnego zasięgu Seřsiiroth, znaczna jego część nie została ponadto porządnie przebadana. Seřsiiroth składa się z: | |||
* Trzech dużych komorowych grobowców-kurhanów, w których złożono pojedyncze jednostki. | |||
* Położonej dookoła rozległej nekropolii złożonej z wielu mniejszych grobowców komunalnych<ref>Przeznaczonych nie dla jednostek lecz dla całych klanów.</ref>. | |||
* Kamiennego grodziska położonego na niewielkim wzgórzu, za zachód od nekropolii i grobowców. | |||
Zachowana część grodziska zawiera jedynie jego najwyżej położoną część, przeznaczoną dla lokalnych elit i rzemieślników pracujących z brązem (o czym świadczą ruiny kuźni oraz monumentalny budynek centralny określany jako "pałac" lub "twierdza"). Po przeciwnej od nekropolii stronie wzgórza znajdowały się niegdyś dalsze części grodziska, prawdopodobniej co najmniej dwie niżej położone strefy. Ich zachodni skraj wytyczało pradawne koryto rzeki [[Korana|Korany]]. Spekuluje się, że ze względu na swoje położenie bezpośrednio nad rzeką Seřsiiroth mogło mieć charakter portowego proto-miasta, bezpośrednio kontrolującego handel Koraną. | |||
Niższe części grodziska praktycznie w ogóle nie zachowały się do czasów współczesnych. Na przełomie [[Kyon Wschodni#Podział na dolną i wysoką epokę brązu|dolnej i wysokiej epoki brązu]] doszło do gwałtownych powodzi oraz zmian biegu koryta Korany, co pokrywa się z końcem [[Cywilizacja darmijska|cywilizacji darmijskiej]] oraz opuszczeniem osady. Ślady wskazują na to, że Seřsiiroth zostało nimi doświadczone kilkakrotnie. Niższe partie grodziska zostały niemal całkowicie zmyte przez pęd wody rzecznej. Na samym początku wysokiej epoki brązu Korana płynęła przez środek dawnego Seřsiiroth, by następnie przesunąć się daleko na zachód (to nowe koryto zachodnie nie zmieniło się zbytnio przez resztę [[Wschód Starożytny|Wschodu Starożytnego]], pozostając w podobnym miejscu do czasów współczesnych). Jedynie najwyżej położone części grodziska zachowały się w relatywnie nienaruszonym stanie. | |||
<skrót dalszej historii> | <skrót dalszej historii> | ||
Wersja z 15:20, 9 mar 2025
| ⚒️ | Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon. |
| Czytasz artykuł z serii: Cywilizacja darmijska. | Darminy (Qhógdıımtharžd · Nuwdaağ · Cepromè) · Zašžég Virtuqaňg · Ly̆fą Ąküén · Grobowce (Seřsiiroth · Cıraňoth · Hıřh Şağeeğ) · Símyl Rejgag · Ąndiry̆ |
| Seřsiiroth ᠰᡄᡀᠰᡅᠷᡇᡋᡆ | ||||||||||||||
| ||||||||||||||
Seřsiiroth (kaur. ᠰᡄᡀᠰᡅᠷᡇᡋᡆ [sɛr'si:ɾɔtʰ]) — stanowisko archeologiczne położone w Arewii na Kyonie Wschodnim, kilkadziesiąt kilometrów na wschód (a także północ) od współczesnego biegu rzeki Korany. W roku wspólnym cały okoliczny obszar znajduje się pod kontrolą Kaganatu Kauradzkiego. W tym samym regionie założone zostało ponadto Ğıınwiñ Qhořc, nowa kauradzka stolica i siedziba kagana, co czyni z Seřsiiroth miejsce często odwiedzane przez lokalnych koczowników i pasterzy.
Poświadczone archeologicznie osadnictwo w pobliżu Seřsiiroth sięga jeszcze czasów neolitu ceramicznego. Szczególne znaczenie stanowisko to zyskało jednak dopiero w drugiej połowie okresu tarwaskiego, poczynając od około 14200 p.r.w.[1] do końca cywilizacji darmijskiej około roku 12700 p.r.w.[2] W tej epoce Seřsiiroth stanowiło najważniejszy ośrodek zachodniej połowy darmijskiego świata, zastępując położony dalej na północ region Cıraňoth w charakterze głównego centrum ekonomiczno-politycznego (wszystko wskazuje na to, że Cıraňoth dzierżyło prym w tych dziedzinach w pierwszej połowie okresu tarwaskiego, zachowując częściowo status ważnego centrum religijnego do końca istnienia cywilizacji darmijskiej).
Współczesne stanowisko archeologiczne jest zaledwie częścią oryginalnego zasięgu Seřsiiroth, znaczna jego część nie została ponadto porządnie przebadana. Seřsiiroth składa się z:
- Trzech dużych komorowych grobowców-kurhanów, w których złożono pojedyncze jednostki.
- Położonej dookoła rozległej nekropolii złożonej z wielu mniejszych grobowców komunalnych[3].
- Kamiennego grodziska położonego na niewielkim wzgórzu, za zachód od nekropolii i grobowców.
Zachowana część grodziska zawiera jedynie jego najwyżej położoną część, przeznaczoną dla lokalnych elit i rzemieślników pracujących z brązem (o czym świadczą ruiny kuźni oraz monumentalny budynek centralny określany jako "pałac" lub "twierdza"). Po przeciwnej od nekropolii stronie wzgórza znajdowały się niegdyś dalsze części grodziska, prawdopodobniej co najmniej dwie niżej położone strefy. Ich zachodni skraj wytyczało pradawne koryto rzeki Korany. Spekuluje się, że ze względu na swoje położenie bezpośrednio nad rzeką Seřsiiroth mogło mieć charakter portowego proto-miasta, bezpośrednio kontrolującego handel Koraną.
Niższe części grodziska praktycznie w ogóle nie zachowały się do czasów współczesnych. Na przełomie dolnej i wysokiej epoki brązu doszło do gwałtownych powodzi oraz zmian biegu koryta Korany, co pokrywa się z końcem cywilizacji darmijskiej oraz opuszczeniem osady. Ślady wskazują na to, że Seřsiiroth zostało nimi doświadczone kilkakrotnie. Niższe partie grodziska zostały niemal całkowicie zmyte przez pęd wody rzecznej. Na samym początku wysokiej epoki brązu Korana płynęła przez środek dawnego Seřsiiroth, by następnie przesunąć się daleko na zachód (to nowe koryto zachodnie nie zmieniło się zbytnio przez resztę Wschodu Starożytnego, pozostając w podobnym miejscu do czasów współczesnych). Jedynie najwyżej położone części grodziska zachowały się w relatywnie nienaruszonym stanie.
<skrót dalszej historii>
Nazwa
Etymologia
XXX.
Nazwy w językach obcych
| Język | Nazwa | ||
|---|---|---|---|
| Języki kyońskie | |||
| kauradzki | ᠰᡄᡀᠰᡅᠷᡇᡋᡆ Seřsiiroth /sɛr'si:ɾɔtʰ/ | ||
| kejreński | Սիրեռսողտի Siṙersoġti /si'r̝ɛɾsɔɣti/ | ||
| ajdyniriański | Sīzher̄okht Sīzher̄okht /sɨʐɛ'r:ɔχt/ | ||
Seřsiiroth a początki cywilizacji ajniadzkiej
Galeria
-
Plan centralnego i największego grobowca w Seřsiiroth wraz z jego przekrojem.
-
Drugi co do wielkości grobowiec jest najmłodszy, wyróżnia się wejściem poniżej gruntu oraz zwieńczeniem w postaci kamiennej konstrukcji zamiast ziemnego kopca.
-
Wnętrze najmniejszego grobowca.
-
Trzeci co do wielkości grobowiec jest zarazem najstarszy.
Przypisy
- ↑ Około 5300 lat ziemskich przed rokiem wspólnym.
- ↑ Około 4740 lat ziemskich przed rokiem wspólnym, a więc przez okres 1500 lat kyońskich (560 lat ziemskich).
- ↑ Przeznaczonych nie dla jednostek lecz dla całych klanów.