Hıřh Şağeeğ

✅	Niniejszy artykuł dotyczący Kyonu jest kompletny i jest ukończony.

Hıřh Şağeeğ ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ᠾᠧᡀᠾ ᠱᠠᡘᡇ‍ᠡᠡᡘᡇ

Ułożone z białego kamienia mury wielkiego kurhanu Hıřh Şağeeğ. Położenie Hıřh Şağeeğ na mapie Kyonu Wschodniego Język {{{Język}}} Lokalizacja Kyon Wschodni Krainy Arewia Państwa Kaganat Kauradzki Największe miasta {{{Miasta}}} Narody {{{Narody}}}

Hıřh Şağeeğ (kaur. ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ᠾᠧᡀᠾ ᠱᠠᡘᡇ‍ᠡᠡᡘᡇ [hɯrh 'ʂaɢɛ:ɢ]) — ogromny kurhan, a także otaczający go kompleks grobowo-astronomiczny, położony na wysokości około 1000 metrów n.p.m. we wschodniej części Gór Ranszadzkich, na obszarze Arewii. Zbudowany został przez przedstawicieli cywilizacji darmijskiej w drugiej połowie okresu ranszadzkiego, zapewne w okolicach 16000 lat p.r.w W roku wspólnym znajduje się pod kontrolą Kaganatu Kauradzkiego.

Kompleks składa się z centralnego kurhanu, zbudowanego z naprzemiennie ułożonych warstw kamieni i ziemi oraz białych skał kwarcowych, tworzących zewnętrzne ściany budowli. Sam szczyt tego sztucznego wzgórza porośnięty jest trawą. Kurhan ma około 85 metrów szerokości i ponad 12 metrów wysokości. W środku znajduje się rozległy grobowiec, którego ściany i sufit utworzono z wielkich, gładko ociosanych kamiennych płyt. Wiele z nich zawiera skomplikowane zdobienia i rzeźbienia, które mogły być dawniej pokryte kolorową farbą. Długi na 25 metrów korytarz otacza wiele skupionych blisko siebie krypt. Każda z nich ma centralny "ołtarz", na którym leżały ciała pochowanych w kurhanie osób. W ścianach są zaś dodatkowe niecki, w których stały czaszki. Największe z pomieszczeń, a więc centralne mauzoleum, znajduje się na samym końcu korytarza. Zwieńcza je wysoki strop o trójkątnym kształcie.

Wejście do kurhanu znajduje się na zachodniej ścianie. Otwiera się więc w stronę lokalizacji innej bardzo ważnej budowli darmijskiej, Qhógdıımtharžd, co zdaniem wielu badaczy nie jest przypadkiem. Dookoła Hıřh Şağeeğ znajduje się również kilka mniejszych kurhanów oraz kamienne kręgi złożone z monolitów, które ułożone zostały w taki sposób, by odzwierciedlać położenie niektórych gwiazd i gwiazdozbiorów na nocnym niebie. Hıřh Şağeeğ miało więc nie tylko funkcję pogrzebową, lecz także astronomiczną oraz rytualno-religijną.

Nazwa

Etymologia

W języku kauradzkim monument ten nosi nazwę Hıřh Şağeeğ. Jej znaczenie to "biała ściana" lub też "biały mur" (‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ᠾᠧᡀᠾ hıřh "ściana, mur", ‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ᠱᠠᡘᡇ‍ᠡᠡᡘᡇ şağeeğ "biały"), co odnosi się do zewnętrznych murów kurhanu, zbudowanych z białego kamienia kwarcowego. Z miejscem tym nie wiążą się bezpośrednio żadne kauradzkie legendy, co nie przeszkadza jednak ekylenośkim wojownikom składać pod białymi murami krwawych ofiar w hołdzie bezimiennym duchom kurhanu.

Kejreńska nazwa Դռևսկավոն Dráskavon nadana została tej budowli w czasach podbojów Arewa Wielkiego, według legendy przez samego króla-zdobywcę, który odwiedzić miał to miejsce w roku 6308 EK lub 6309 EK . Nazwę przetłumaczyć można jako "przewidzenie, antycypacja, intuicja". Popularna etymologia wiąże ją z wykryciem przez Arewa z wyprzedzeniem zamachu na swoje życie. Król domyśleć miał się prawdy stojąc przed wejściem do kurhanu i wpatrując się w jego białe mury. Nazwa ajdyniriańska jest bezpośrednim zapożyczeniem kejreńskim.

Kompleks znany współcześnie jako Hıřh Şağeeğ przez tysiąclecia nosił tarszyjską nazwę MENITYS Menitys. Było to jedno z najważniejszych miejsc kultu dla Państwa Nisarskiego przez cały okres od końca Wschodu Starożytnego i niepodległości miasta, aż do jego upadku w wyniku rozpadu kejreńskiego mocarstwa. Tarszyjska nazwa wywodzi się od imienia pierwszego mitycznego króla i założyciela Nisary imieniem Menitys [mɛ̃nitys] (najprawdopodobniej historyczny ajniadzki władca Minduyâta). Kurhan uważany był za święte miejsce wiecznego spoczynku Menitysa.

Nazwy w językach obcych

Język	Nazwa
Języki kyońskie
kauradzki	‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍ᠾᠧᡀᠾ ᠱᠠᡘᡇ‍ᠡᠡᡘᡇ Hıřh Şağeeğ /hɯrh 'ʂaɢɛ:ɢ/
kejreński	Դռևսկավոն Dráskavon /'dɾɑ:skɑβɔn/
olseski	X X /X/
tarszyjski	MENITYS Menitys /mɛ̃nitys/
ajdyniriański	Dhrāshavān Dhrāshavān /dʰra:ʂa'va:n/

Historia

Hıřh Şağeeğ odznacza się bardzo długą historią użytkowania, w tej lub innej formie. Kompleks zbudowany został w drugiej połowie okresu ranszadzkiego. Prócz roli nekropolii posiadał również funkcję astronomiczną (wiele z elementów zbudowanych zostało w orientacji na konkretne gwiazdy i konstelacje) oraz religijną. Wskazuje na to fakt, że wejście do kurhanu, zwykle zastawiane rzeźbionymi kamiennymi drzwiami, otwierano w specjalnie wybrane dni roku. Najważniejszym było przesilenie letnie. Kurhan zbudowany został tak, by o wschodzie słońca przesilenia letniego słoneczne światło przebijało się przez cały wewnętrzny korytarz, docierając aż do głównego mauzoleum w środku kopca, padając na tylną ścianę komnaty. Zaprojektowanie kurhanu w taki sposób wymagało niezwykle zaawansowanych obliczeń astronomicznych, stanowi więc pomnik darmijskiego zmysłu inżynierskiego i architektonicznego.

Obiekt stanowił ważne centrum religijne także w okresie tarwaskim, a w mniejszym stopniu nawet w czasach Wschodu Starożytnego. Kolejne osiedlające się w okolicy ludy inkorporowały go w ramy własnych wierzeń. Hıřh Şağeeğ znacząco podupadł wraz z końcem Wschodu Starożytnego, podczas Wielkiej Wschodniej Wędrówki Ludów (czasy od około 2800 EK do 3613 EK ). Później Hıřh Şağeeğ przechodzi jednak pod kontrolę Państwa Nisarskiego, stając się kluczowym miejscem kultowym, identyfikowanym z miejscem spoczynku mitycznego założyciela Nissara, Menitysa.

W roku 4098 EK władcy Nissary realizują zakrojony na szeroką skalę projekt restauracji kurhanu. Wtedy to powstały charakterystyczne dla jego współczesnej formy białe ściany. Hıřh Şağeeğ pozostało bardzo ważnym miejscem na mapie Państwa Nisarskiego aż do jego podboju przez Arewa Wielkiego, tracąc całkowicie swój status wraz z późniejszym zniszczeniem Nissary. Po przejęciu okolicznego obszaru przez ludy ekylenońskie pod białymi murami zaczęto składać ofiary ze zwierząt oraz pojmanych jeńców wojennych.

Galeria

• 
  Wejście do kurhanu zasłaniane było wielkim zdobionym głazem.
• 
  Fundamenty oraz ściany wewnętrznego korytarza i komnat zawierają skomplikowane reliefy o nieznanym przesłaniu.
• 
  Wszystkie zwłoki złożone w kurhanie pochowano z niezwykle bogatymi darami, składającymi się z broni, biżuterii i innych ozdób ze złota, krzemienia i brązu.
• 
  W określone dni roku światło słońca rozjaśnia wnętrze kurhanu.