Seřsiiroth

⚒️	Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon.

Seřsiiroth ‍‍‍‍‍‍‍‍ᠰᡄ‍ᡀᠰᡅ‍ᠷᡇ‍ᡋᡆ

Ruiny darmijskiego ośrodka w Seřsiiroth. Położenie Seřsiiroth na mapie Kyonu Wschodniego Język {{{Język}}} Lokalizacja Kyon Wschodni Krainy Arewia Państwa Kaganat Kauradzki Największe miasta {{{Miasta}}} Narody {{{Narody}}}

Seřsiiroth (kaur. ‍‍‍‍‍‍‍‍ᠰᡄ‍ᡀᠰᡅ‍ᠷᡇ‍ᡋᡆ [sɛr'si:ɾɔtʰ]) — stanowisko archeologiczne położone w Arewii na Kyonie Wschodnim, kilkadziesiąt kilometrów na wschód (a także północ) od współczesnego biegu rzeki Korany. W roku wspólnym cały okoliczny obszar znajduje się pod kontrolą Kaganatu Kauradzkiego. W tym samym regionie założone zostało ponadto Ğıınwiñ Qhořc, nowa kauradzka stolica i siedziba kagana, co czyni z Seřsiiroth miejsce często odwiedzane przez lokalnych koczowników i pasterzy.

Poświadczone archeologicznie osadnictwo w pobliżu Seřsiiroth sięga jeszcze czasów neolitu ceramicznego. Szczególne znaczenie stanowisko to zyskało jednak dopiero w drugiej połowie okresu tarwaskiego, poczynając od około 14200 p.r.w. do końca cywilizacji darmijskiej około roku 12700 p.r.w. W tej epoce Seřsiiroth stanowiło najważniejszy ośrodek zachodniej połowy darmijskiego świata, zastępując położony dalej na północ region Cıraňoth w charakterze głównego centrum ekonomiczno-politycznego (wszystko wskazuje na to, że Cıraňoth dzierżyło prym w tych dziedzinach w pierwszej połowie okresu tarwaskiego, zachowując częściowo status ważnego centrum religijnego do końca istnienia cywilizacji darmijskiej).

Ruiny Seřsiiroth wyróżniają się jako jedno z niewielu tak starodawnych miejsc, które posiadają silny zapis historyczny już od czasów Wschodu Starożytnego. Wspominane są przynajmniej pobieżnie zarówno przez źródła ajniadzkie, hatyjskie jak i kitrzańskie. Nie ma więc większych wątpliwości co do lokalizacji czy identyfikacji Seřsiiroth. Z powodu swojego położenia przez tysiąclecia miejsce to pełniło rolę prowizorycznego karawanseraju dla kupców, miejsca postoju dla łowców bizonów i późniejszych konnych nomadów, a niekiedy także jako niewielki wojskowy garnizon. Seřsiiroth jest więc jednym z bardziej rozpoznawalnych miejsc Szlaku Wschodniego.

Niestety, z uwagi na dość wysoką aktywność i częste interakcje między różnymi grupami i ludami w okolicy Seřsiiroth, lub w nim samym, większość najbardziej wartościowych i istotnych archeologicznie artefaktów darmijskich została już dawno rozgrabiona. Podobnie sprawa ma się względem trzech wielkich grobowców oraz okolicznych grobowców klanowych. Część kamienia, szczególnie tego pochodzącego z zewnętrznych murów cyklopowych okalających grodzisko, została na przestrzeni dziejów rozebrana i wywieziona z Seřsiiroth w celu użycia jej w innych projektach budowalnych. W zasadzie cudem jest, że pomimo wszystkich wymienionych powyżej czynników istniejąca do dzisiaj część Seřsiiroth zachowała się w tak dobrym stanie.

Nazwa

Etymologia

XXX.

Nazwy w językach obcych

Język	Nazwa
Języki kyońskie
ajniadzki	‍‍‍‍‍‍‍‍X X /X/
hatyjski	‍‍‍‍‍‍‍‍X X /X/
kitrzański	‍‍‍‍‍‍‍‍X X /X/
kauradzki	‍‍‍‍‍‍‍‍ᠰᡄ‍ᡀᠰᡅ‍ᠷᡇ‍ᡋᡆ Seřsiiroth /sɛr'si:ɾɔtʰ/
kejreński	Սիրեռսողտի Siṙersoġti /si'r̝ɛɾsɔɣti/
ajdyniriański	Sīzher̄okht Sīzher̄okht /sɨʐɛ'r:ɔχt/

Położenie i charakterystyka

Współczesne stanowisko archeologiczne jest zaledwie częścią oryginalnego zasięgu Seřsiiroth, znaczna jego część nie została ponadto porządnie przebadana. Seřsiiroth składa się z:

• Trzech dużych komorowych grobowców-kurhanów, w których złożono pojedyncze jednostki.
• Położonej dookoła rozległej nekropolii złożonej z wielu mniejszych grobowców komunalnych.
• Kamiennego grodziska położonego na niewielkim wzgórzu, za zachód od nekropolii i grobowców.

Zachowana część grodziska zawiera jedynie jego najwyżej położoną część, przeznaczoną dla lokalnych elit i rzemieślników pracujących z brązem (o czym świadczą ruiny kuźni oraz monumentalny budynek centralny określany jako "pałac" lub "twierdza"). Po przeciwnej od nekropolii stronie wzgórza znajdowały się niegdyś dalsze części grodziska, prawdopodobniej co najmniej dwie niżej położone strefy. Ich zachodni skraj wytyczało pradawne koryto rzeki Korany. Spekuluje się, że ze względu na swoje położenie bezpośrednio nad rzeką Seřsiiroth mogło mieć charakter portowego proto-miasta, bezpośrednio kontrolującego handel Koraną.

Niższe części grodziska praktycznie w ogóle nie zachowały się do czasów współczesnych. Na przełomie dolnej i wysokiej epoki brązu doszło do gwałtownych powodzi oraz zmian biegu koryta Korany, co pokrywa się z końcem cywilizacji darmijskiej oraz opuszczeniem osady. Ślady wskazują na to, że Seřsiiroth zostało nimi doświadczone kilkakrotnie. Niższe partie grodziska zostały niemal całkowicie zmyte przez pęd wody rzecznej. Na samym początku wysokiej epoki brązu Korana płynęła przez środek dawnego Seřsiiroth, by następnie przesunąć się daleko na zachód (to nowe koryto zachodnie nie zmieniło się zbytnio przez resztę Wschodu Starożytnego, pozostając w podobnym miejscu do czasów współczesnych). Jedynie najwyżej położone części grodziska zachowały się w relatywnie nienaruszonym stanie.

Galeria

• 
  Plan centralnego i największego grobowca w Seřsiiroth wraz z jego przekrojem.
• 
  Drugi co do wielkości grobowiec jest najmłodszy, wyróżnia się wejściem poniżej gruntu oraz zwieńczeniem w postaci kamiennej konstrukcji zamiast ziemnego kopca.
• 
  Wnętrze najmniejszego grobowca.
• 
  Trzeci co do wielkości grobowiec jest zarazem najstarszy.