Język sewoński
| Język sewoński re Sömôner yêvr | |
|---|---|
| Utworzenie: | CivilixXXX w zaczęty w 2021, opisany w 2024 |
| Cel utworzenia: | Na potrzeby projektu, język osobisty |
| Sposoby zapisu: | pismo sewońskie, transkrypcja łacińska |
| Typologia: | Aglutynacjyjny
Mianownikowo - biernikowy SVO |
| Klasyfikacja: | Gamajskie
|
| Lista conlangów | |
| Zobacz też słownik tego języka. |
Język sewoński (re Sömôner yêvr, IPA: /ˈre søˈmoːner ˈjeːʋr/), to język z rodziny języków północnoonskich, a tym samym języków gamajskich. Mimo bycia używanym w Świecie Gammy, nie jest on kanoniczną częścią projektu języków gamajskich. Wybiega on bowiem daleko w przyszłość w stosunku do obecnego stanu projektu, dlatego można go traktować jako osobistą wizję autora wobec przyszłości tego świata, a zwłaszcza języków onskich. Cechuje go silna dyglosja pomiędzy standardem imperialnym (Ramramer, IPA: /ramˈramer/) a ludowymi (Ôner, IPA: /ˈoːner/) odmianami. W tym artykule, jeżeli nie wspomniano inaczej, opisany jest język sewoński imperialny
W Sewonii językiem sewońskim mówi 9,7 miliona osób, co stanowi 84% ludności kraju. Ponadto, około 1,2 miliona osób poza Sewonią używa języka sewońskiego jako ojczystego, co daje łączną liczbę niemalże 11 milionów rodzimomówców.
Do zapisu języka sewońskiego stosuje się pismo sewońskie. Jednakże w tym artykule, z racji braku wsparcia komputerowego dla pisma sewońskiego, stosowana jest transkrypcja łacińska.
Fonetycznie, język sewoński typuje mała ilość fonemów samogłoskowych, tylko umiarkowana tolerancja zbitek spółgłoskowych, połączona ze znacznie bardziej rozbudowanym systemem samogłoskowym, a także akcentuacyjnym. Gramatycznie jest on aglutynacyjny z elementami fleksji. Podobnie jak zdecydowana większość języków onskich, jest on prawogłowy i mianownikowo-biernikowy.
Dyglosja
W sewońszczyźnie obecna jest silna dyglosja, z podziałem na język imperialny (Ramramer, IPA: /ramˈramer/), używany na dworze cesarskim oraz wśród najwyższych warstw społecznych, a także jako język nauki i religii, oraz gwary ludowe (Ôner, IPA: /ˈoːner/), używane na codzień przez większość Sewonów. Wiele czystych gwar ludowych odbiega od standardu imperialnego na tyle, że bywają uznawane za osobne języki. Język standardowy stanowi więc także narodową linguę francę, nierzadko w formie zwulgaryzowanej, to jest przemieszanej z lokalnym wariantem. Dokładny opis różnic pomiędzy standardem imperialnym a gwarami ludowymi zostanie w przyszłości opisany w oddzielnym artykule, wraz z dialektologią sewońską.
Fonologia
Spółgłoski
System spółgłosek w sewońskim jest bardzo prosty - obecne jest tylko 15-17 (w zależności od interpretacji) spółgłosek. Fonemy spółgłoskowe standardu imperialnego przedstawia tabela:
| Wargowe | Dziąsłowe | Twardopodniebienne | Miękkopodniebienne | Języczkowe | |
|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | n | ɲ ~ ŋ | ||
| Zwarte | p | t | tʃ | k | (q) |
| Szczelinowe | f | s | ʃ | x | |
| Półotwarte | ʋ | l | j | ||
| Drżące | r | ||||
Głoska /q/ jest obecna tylko w zapożyczeniach, i w większości wariantów ludowych zlała się z /k/. Taka wymowa nie jest też obca językowi imperialnemu, także pośród wyższych sfer. Jednakże, ma ona swoje własne oznaczenie w piśmie, a jej używanie jest oficjalnie zalecane w sytuacjach wysoce formalnych.
/ŋ/ i /ɲ/ zlały się jeszcze w okresie starosewońskim, a rozróżnienie wykazują tylko nieliczne gwary. obecnie tworzą one jeden fonem, którego realizacja w większości gwar skłania się ku [ɲ], choć w standardzie imperialnym preferowana jest wymowa [ŋ].
Samogłoski
System samogłosek w sewońskim jest bardziej złożony. Obecne jest siedem fonemów samogłoskowych, przedstawionych w tabeli poniżej. Ponadto, każdy z nich ma swój długi wariant, o bardzo zbliżonej barwie.
| Przednie | Tylne | ||
|---|---|---|---|
| Niezaokrąglone | Zaokrąglone | ||
| Wysokie | i | y | u |
| Średnie | e | ø | o |
| Niskie | ɑ | ||
Akcent
Akcent w języku sewońskim jest ruchomy. Zasadniczo zachowana jest prapółnocnoonska pozycja akcentu, z wyjątkiem sytuacji, gdy w danym słowie znajduje się co najmniej jedna samogłoska długa, wtedy akcent przesuwa się na nią. Gdy w słowie występuje wiele samogłosek długich, często, ale nie zawsze akcent pada na ostatnią z nich. W wielu gwarach ludowych akcent z samogłoski krótkiej przesuwany jest na przedostanią, rzadko na ostatnią. Jedynie gwary okolic Ramarkafsaru, gdzie przez stulecia znajdował się ośrodek władzy cesarskiej, zachowały pierwotny akcent. Akcent na samogłoskę długą w gwarach ludowych jest traktowamy różnorako.
Struktura sylaby
Maksymalną strukturą sylaby w języku sewońskim jest CCVC. Nagłosowe zbitki są ograniczone do zbitek typu obstruent + sonorant, a także /s/ + zwarta.
Gramatyka
Rzeczownik
Czasownik
Zaimek
Zaimki osobowe:
| L. poj. | L. mn. | |
|---|---|---|
| 1. os. | â | revo |
| 2.os | ye | oro |
| 3.os | pe | ras |