Słownik:Język ajniadzki: Różnice pomiędzy wersjami
mNie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| (Nie pokazano 18 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
:: Ajniadzki darchajski | :: Ajniadzki darchajski | ||
::: '''Ajniadzki klasyczny''' | ::: '''Ajniadzki klasyczny''' | ||
| liczba słów f = ''około'' | | liczba słów f = ''około'' 488 | ||
}} | }} | ||
'''Słownik języka ajniadzkiego''' — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa [[Język ajniadzki|klasycznego języka ajniadzkiego]]. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Źródłem formy słownika oraz wykorzystanej metodologii jest inspiracja [[Słownik:Qin|słownikiem języka qin]] autorstwa [[Użytkownik:Widsið|Widsiða]]<ref>Jeden z oryginalnych założycieli [[Projekt Kyon|Projektu Kyon]], od lat nieaktywny. Odpowiedzialny przede wszystkim za [[Siedmiomieście]].</ref>. Jest to zarazem próba generalna pod przyszłą przebudowę słownika [[Słownik:Język ajdyniriański|języka ajdyniriańskiego]] oraz [[Słownik:Język staroajdyniriański|staroajdyniriańskiego]], która naturalnie będzie zadaniem trudniejszym. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~''' | '''Słownik języka ajniadzkiego''' — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa [[Język ajniadzki|klasycznego języka ajniadzkiego]]. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Źródłem formy słownika oraz wykorzystanej metodologii jest inspiracja [[Słownik:Qin|słownikiem języka qin]] autorstwa [[Użytkownik:Widsið|Widsiða]]<ref>Jeden z oryginalnych założycieli [[Projekt Kyon|Projektu Kyon]], od lat nieaktywny. Odpowiedzialny przede wszystkim za [[Siedmiomieście]].</ref>. Jest to zarazem próba generalna pod przyszłą przebudowę słownika [[Słownik:Język ajdyniriański|języka ajdyniriańskiego]] oraz [[Słownik:Język staroajdyniriański|staroajdyniriańskiego]], która naturalnie będzie zadaniem trudniejszym. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~'''488''' terminów, słów i derywatów. | ||
Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II). Większość z nich jest znana i zrozumiała, umieszczono jednak także te co do których znaczenia nie ma pewności lub których nie można jasno zidentyfikować. | Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II). Większość z nich jest znana i zrozumiała, umieszczono jednak także te co do których znaczenia nie ma pewności lub których nie można jasno zidentyfikować. | ||
| Linia 47: | Linia 47: | ||
===Korpus główny=== | ===Korpus główny=== | ||
<div style="column-count: 3; column-gap: 30px"> | <div style="column-count: 3; column-gap: 30px"> | ||
{{ h | bardâba |{{IPA|bardɐba}}| | ''czas.'' wchodzić<br>{{ d | '''bardâh''' ''rzecz.'' wejście, przejście <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | bardâgîye |{{IPA|bardɐgʲije}}| | ''czas.'' wkładać }} | |||
{{ h | basti |{{IPA|basti}}| | ''rzecz.'' potomek, syn, córka <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | basti |{{IPA|basti}}| | ''rzecz.'' potomek, syn, córka <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | baṣcayba |{{IPA|baʃt͡ʃajba}}| | ''czas.'' być usuwanym<br>{{ d | '''baṣcay''' ''rzecz.'' usunięcie <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | baṣcaygîye |{{IPA|baʃt͡ʃajgʲije}}| | ''czas.'' usuwać }} | |||
{{ h | befəngîye |{{IPA|befɘŋgʲije}}| | ''czas.'' jeść, ucztować }} | {{ h | befəngîye |{{IPA|befɘŋgʲije}}| | ''czas.'' jeść, ucztować }} | ||
{{ h | beso |{{IPA|beso}}| | ''rzecz.'' wyrok, decyzja ostateczna <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | bettə |{{IPA|bet:ɘ}}| | ''rzecz.'' koc <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | boťu |{{IPA|botʼu}}| | ''rzecz.'' wielka góra, stok górski<ref>Przede wszystkim w kontekście Gór Pochodzenia ([[Płaskowyż Szomemski]]), [[Góry Żelazne|Gór Żelaznych]] i ogólnie górskich szczytów powyżej umownej granicy 7 kilometrów n.p.m.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | boťu |{{IPA|botʼu}}| | ''rzecz.'' wielka góra, stok górski<ref>Przede wszystkim w kontekście Gór Pochodzenia ([[Płaskowyż Szomemski]]), [[Góry Żelazne|Gór Żelaznych]] i ogólnie górskich szczytów powyżej umownej granicy 7 kilometrów n.p.m.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | celgîye |{{IPA|t͡ʃelgʲije}}| | ''czas.'' dać, zapewnić }} | {{ h | celgîye |{{IPA|t͡ʃelgʲije}}| | ''czas.'' dać, zapewnić }} | ||
| Linia 57: | Linia 63: | ||
{{ h | cənti |{{IPA|t͡ʃɘnti}}| | ''rzecz.'' łódź, łódka rybacka <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | cənti |{{IPA|t͡ʃɘnti}}| | ''rzecz.'' łódź, łódka rybacka <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | cil |{{IPA|t͡ʃil}}| | ''rzecz.'' fort, umocniony obóz <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | cil |{{IPA|t͡ʃil}}| | ''rzecz.'' fort, umocniony obóz <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | cîba |{{IPA|t͡ʃʲiba}}| | ''czas.'' być pochłanianym, pożeranym }} | |||
{{ h | cîgîye |{{IPA|t͡ʃʲigʲije}}| | ''czas.'' pochłonąć, pożreć }} | |||
{{ h | ćefvâba |{{IPA|t͡ʃʼefwɐba}}| | ''czas.'' wstawać, powstawać, wznosić się }} | {{ h | ćefvâba |{{IPA|t͡ʃʼefwɐba}}| | ''czas.'' wstawać, powstawać, wznosić się }} | ||
{{ h | ćefvâgîye |{{IPA|t͡ʃʼefwɐgʲije}}| | ''czas.'' wydobywać, wyciągać }} | {{ h | ćefvâgîye |{{IPA|t͡ʃʼefwɐgʲije}}| | ''czas.'' wydobywać, wyciągać }} | ||
{{ h | ćenhegîye |{{IPA|t͡ʃʼenxegʲije}}| | ''czas.'' razić, uderzać }} | {{ h | ćenhegîye |{{IPA|t͡ʃʼenxegʲije}}| | ''czas.'' razić, uderzać }} | ||
{{ h | ćenvegîye |{{IPA|t͡ʃʼenwegʲije}}| | ''czas.'' miłować<br>{{ d | '''ćenveba''' ''czas.'' być miłowany; '''ćenve''' ''rzecz.'' ukochana, ukochany <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | ćenvegîye |{{IPA|t͡ʃʼenwegʲije}}| | ''czas.'' miłować<br>{{ d | '''ćenveba''' ''czas.'' być miłowany; '''ćenve''' ''rzecz.'' ukochana, ukochany <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ćilməne |{{IPA|t͡ʃʼilmɘne}}| | ''rzecz.'' dziecko <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ćilmənân''' ''przym.'' dziecięcy }} }} | |||
{{ h | ćinu |{{IPA|t͡ʃʼinu}}| | ''rzecz.'' las, gaj <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ćinu |{{IPA|t͡ʃʼinu}}| | ''rzecz.'' las, gaj <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ćiṣa |{{IPA|t͡ʃʼiʃa}}| | ''rzecz.'' ryba <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ćaṣân''' ''przym.'' rybny }} }} | {{ h | ćiṣa |{{IPA|t͡ʃʼiʃa}}| | ''rzecz.'' ryba <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ćaṣân''' ''przym.'' rybny }} }} | ||
{{ h | ça |{{IPA|θa}}| | ''spój.'' na, przez }} | {{ h | ça<ref>Znana, chociaż znacznie rzadsza, jest też forma '''çe'''.</ref> |{{IPA|θa}}| | ''spój.'' na, przez }} | ||
{{ h | çarda |{{IPA|θarda}}| | ''rzecz.'' podczaszy <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | çarda |{{IPA|θarda}}| | ''rzecz.'' podczaszy <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | çardo |{{IPA|θardo}}| | ''rzecz.'' kielich <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | çardo |{{IPA|θardo}}| | ''rzecz.'' kielich <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
| Linia 70: | Linia 79: | ||
{{ h | dalyân |{{IPA|daljɐn}}| | ''przym.'' delikatny, miękki }} | {{ h | dalyân |{{IPA|daljɐn}}| | ''przym.'' delikatny, miękki }} | ||
{{ h | darba |{{IPA|darba}}| | ''czas.'' mieć }} | {{ h | darba |{{IPA|darba}}| | ''czas.'' mieć }} | ||
{{ h | darin |{{IPA|darin}}| | '''1.''' ''rzecz.'' własność, przedmiot posiadany <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' własny, własne }} | |||
{{ h | daringîye |{{IPA|dariŋgʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' brać, wziąć, uczynić własnym; '''2.''' ''czas.'' ''fraz.'' uczynić niewolnikiem, wziąć w niewolę }} | {{ h | daringîye |{{IPA|dariŋgʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' brać, wziąć, uczynić własnym; '''2.''' ''czas.'' ''fraz.'' uczynić niewolnikiem, wziąć w niewolę }} | ||
{{ h | dâssə |{{IPA|dɐs:ɘ}}| | ''rzecz.'' śnieg <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''1.''' ''czas.'' '''dâssəgîye''' śnieżyć, obsypywać śniegiem; '''2.''' ''czas.'' '''dâssəba''' być pokrytym śniegiem, ośnieżonym }} }} | {{ h | dâssə |{{IPA|dɐs:ɘ}}| | ''rzecz.'' śnieg <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''1.''' ''czas.'' '''dâssəgîye''' śnieżyć, obsypywać śniegiem; '''2.''' ''czas.'' '''dâssəba''' być pokrytym śniegiem, ośnieżonym }} }} | ||
| Linia 85: | Linia 95: | ||
{{ h | drisgîye |{{IPA|drisgʲije}}| | ''czas.'' chować }} | {{ h | drisgîye |{{IPA|drisgʲije}}| | ''czas.'' chować }} | ||
{{ h | duro |{{IPA|duro}}| | ''rzecz.'' imię <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | duro |{{IPA|duro}}| | ''rzecz.'' imię <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | fandro |{{IPA|fandro}}| | ''rzecz.'' bok <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | fândro |{{IPA|fɐndro}}| | ''przys.'' przy, koło, u boku<ref>Niemal zawsze występuje wraz z rzeczownikiem odmienionym w miejscowniku.</ref> }} | |||
{{ h | fest |{{IPA|fest}}| | ''przys.'' dookoła }} | {{ h | fest |{{IPA|fest}}| | ''przys.'' dookoła }} | ||
{{ h | festḫu |{{IPA|festʜu}}| | ''rzecz.'' ogród<ref>Prawdopodobnie połączenie słów ''fest'' oraz ''ḫanu'', oznaczające "obszar otoczony ogrodzeniem lub murem".</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | festḫu |{{IPA|festʜu}}| | ''rzecz.'' ogród<ref>Prawdopodobnie połączenie słów ''fest'' oraz ''ḫanu'', oznaczające "obszar otoczony ogrodzeniem lub murem".</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | fiyeṣgîye |{{IPA|fijeʃgʲije}}| | ''czas.'' pokonywać }} | {{ h | fiyeṣgîye |{{IPA|fijeʃgʲije}}| | ''czas.'' pokonywać }} | ||
{{ h | fimaṣî |{{IPA|fimaʃʲi}}| | ''rzecz.'' demon<ref>Zapożyczenie z kitrzańskiej [[Wysoka Mowa|Wysokiej Mowy]], od imienia bóstwa [[Fimāš|Fimasza]] (''Fimāš'' /{{IPA|fiˈmaːʃ}}/).</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | |||
{{ h | garu |{{IPA|garu}}| | ''rzecz.'' rzeka <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | garu |{{IPA|garu}}| | ''rzecz.'' rzeka <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | gâtayo |{{IPA|gɐtajo}}| | ''rzecz.'' zdrada <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | gâtayo |{{IPA|gɐtajo}}| | ''rzecz.'' zdrada <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''gâtaya''' ''rzecz.'' zdrajca <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | gêqoma |{{IPA|gʲeqʷoma}}| | ''rzecz.'' talia, pas <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | gêqoma |{{IPA|gʲeqʷoma}}| | ''rzecz.'' talia, pas <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | gorsəba |{{IPA|gʷorsɘba}}| | ''czas.'' stać }} | |||
{{ h | gorsəgîye |{{IPA|gʷorsɘgʲije}}| | ''czas.'' stawiać }} | |||
{{ h | goyâ |{{IPA|gʷojɐ}}| | ''przys.'' przy }} | {{ h | goyâ |{{IPA|gʷojɐ}}| | ''przys.'' przy }} | ||
{{ h | goyâdarba |{{IPA|gʷojɐdarba}}| | ''czas.'' przylegać, być doczepionym }} | {{ h | goyâdarba |{{IPA|gʷojɐdarba}}| | ''czas.'' przylegać, być doczepionym }} | ||
{{ h | goyâdargîye |{{IPA|gʷojɐdargʲije}}| | ''czas.'' przyklejać, doczepiać }} | {{ h | goyâdargîye |{{IPA|gʷojɐdargʲije}}| | ''czas.'' przyklejać, doczepiać }} | ||
{{ h | gran |{{IPA|gran}}| | ''zaim.'' ten, ta <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | gran |{{IPA|gran}}| | ''zaim.'' ten, ta <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | granis | {{ h | granis |{{IPA|granis}}| | ''zaim.'' ci, te <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | greta |{{IPA|greta}}| | ''rzecz.'' serce <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | greta |{{IPA|greta}}| | ''rzecz.'' serce <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | han |{{IPA|xan}}| | ''zaim.'' to <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | han |{{IPA|xan}}| | ''zaim.'' to <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | handas |{{IPA|xandas}}| | ''zaim.'' który, która <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''handasjêve''' ''zaim.'' którykolwiek, którakolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | handas |{{IPA|xandas}}| | ''zaim.'' który, która <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''handasjêve''' ''zaim.'' którykolwiek, którakolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | handeḫ |{{IPA|xandeʜ}}| | ''zaim.'' którzy, które<ref>Zaimek liczby mnogiej ożywionej.</ref> <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''handeḫjêve''' ''zaim.'' którzykolwiek, którekolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | handoḫ |{{IPA|xandoʜ}}| | ''zaim.'' które<ref>Zaimek liczby mnogiej nieożywionej.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''handoḫjêve''' ''zaim.'' którekolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | handos |{{IPA|xandos}}| | ''zaim.'' które <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''handosjêve''' ''zaim.'' którekolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | handos |{{IPA|xandos}}| | ''zaim.'' które <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''handosjêve''' ''zaim.'' którekolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | harugîye |{{IPA|xarugʲije}}| | ''czas.'' pamiętać }} | {{ h | harugîye |{{IPA|xarugʲije}}| | ''czas.'' pamiętać }} | ||
{{ h | he |{{IPA|xe}}| | wykrzyknik "o" ''a.'' "hej"}} | {{ h | he |{{IPA|xe}}| | wykrzyknik "o" ''a.'' "hej"}} | ||
{{ h | hengo |{{IPA|xeŋgʷo}}| | ''rzecz.'' fundament, podstawa <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''hengân''' ''przym.'' podstawowy }} }} | |||
{{ h | hev |{{IPA|xew}}| | ''spój.'' w }} | {{ h | hev |{{IPA|xew}}| | ''spój.'' w }} | ||
{{ h | hevpuro |{{IPA|xewpuro}}| | ''spój.'' lecz, zamiast tego }} | {{ h | hevpuro |{{IPA|xewpuro}}| | ''spój.'' lecz, zamiast tego }} | ||
{{ h | hhanətâ |{{IPA|x:anɘtɐ}}| | ''rzecz.'' brąz (metal) <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | hhayiri |{{IPA|x:ajiri}}| | ''rzecz.'' słońce <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | hhayiri |{{IPA|x:ajiri}}| | ''rzecz.'' słońce <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | hhićagîye |{{IPA|x:irt͡ʃʼagʲije}}| | ''czas.'' wracać, powracać }} | {{ h | hhićagîye |{{IPA|x:irt͡ʃʼagʲije}}| | ''czas.'' wracać, powracać }} | ||
| Linia 110: | Linia 129: | ||
{{ h | hiva |{{IPA|xiwa}}| | ''spój.'' i }} | {{ h | hiva |{{IPA|xiwa}}| | ''spój.'' i }} | ||
{{ h | hiviṣ |{{IPA|xʷiʃ}}| | ''licz.'' sześć<ref>''Arch.'' wymowa: /{{IPA|xiwiʃ}}/.</ref><br>{{ d | '''hiviṣne''' ''licz.'' szósty, szósta <small>'''[oż.]'''</small>; '''hiviṣno''' ''licz.'' szóste <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | hiviṣ |{{IPA|xʷiʃ}}| | ''licz.'' sześć<ref>''Arch.'' wymowa: /{{IPA|xiwiʃ}}/.</ref><br>{{ d | '''hiviṣne''' ''licz.'' szósty, szósta <small>'''[oż.]'''</small>; '''hiviṣno''' ''licz.'' szóste <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ḥaḫzə |{{IPA|χaʜt͡sɘ}}| | ''rzecz.'' płomień <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | ḥayn |{{IPA|χajn}}| | '''1.''' ''rzecz.'' równość, podobna rzecz <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' równy, taki sam }} | {{ h | ḥayn |{{IPA|χajn}}| | '''1.''' ''rzecz.'' równość, podobna rzecz <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' równy, taki sam }} | ||
{{ h | ḥamn |{{IPA|χamn}}| | ''rzecz.'' rzecz, czynność <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḥamn |{{IPA|χamn}}| | ''rzecz.'' rzecz, czynność <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḥamnpasə''' ''rzecz.'' sprawa, wydarzenie, przypadek <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | ḥavzaba |{{IPA|χawt͡saba}}| | ''czas.'' palić się, płonąć }} | {{ h | ḥavzaba |{{IPA|χawt͡saba}}| | ''czas.'' palić się, płonąć }} | ||
{{ h | ḥavzagîye |{{IPA|χawt͡sagʲije}}| | ''czas.'' palić }} | {{ h | ḥavzagîye |{{IPA|χawt͡sagʲije}}| | ''czas.'' palić }} | ||
| Linia 125: | Linia 145: | ||
{{ h | ḥugîru |{{IPA|χʷugʲiru}}| | ''rzecz.'' piasek <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḥugîrânnifvo''' ''rzecz.'' pustynia <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | {{ h | ḥugîru |{{IPA|χʷugʲiru}}| | ''rzecz.'' piasek <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḥugîrânnifvo''' ''rzecz.'' pustynia <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | ḥuro |{{IPA|χʷuro}}| | ''rzecz.'' słowo <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḥuro |{{IPA|χʷuro}}| | ''rzecz.'' słowo <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḫayəndraba |{{IPA|ʜajɘndraba}}| | ''czas.'' być rządzonym }} | |||
{{ h | ḫayəndragîye |{{IPA|ʜajɘndragʲije}}| | ''czas.'' rządzić<br>{{ d | '''ḫayəndra''' ''rzecz.'' władca <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | ḫamre |{{IPA|ʜamre}}| | ''rzecz.'' zwierzę <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | ḫamre |{{IPA|ʜamre}}| | ''rzecz.'' zwierzę <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḫabya |{{IPA|ʜabja}}| | ''rzecz.'' woda pitna, czysta woda źródlana <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḫabya |{{IPA|ʜabja}}| | ''rzecz.'' woda pitna, czysta woda źródlana <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
| Linia 130: | Linia 152: | ||
{{ h | ḫarzavə |{{IPA|ʜart͡savɘ}}| | ''rzecz.'' cyna <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḫarzavə |{{IPA|ʜart͡savɘ}}| | ''rzecz.'' cyna <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḫaspo |{{IPA|ʜaspo}}| | ''rzecz.'' miasto <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḫaspo |{{IPA|ʜaspo}}| | ''rzecz.'' miasto <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḫbaste |{{IPA|ʜbaste}}| | ''rzecz.'' niewolnik <small>'''[oż.]'''</small> }} | |||
{{ h | ḫbasto |{{IPA|ʜbasto}}| | ''rzecz.'' niewola <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | ḫekṣo |{{IPA|ʜekʃo}}| | ''rzecz.'' koło <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḫekṣo |{{IPA|ʜekʃo}}| | ''rzecz.'' koło <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḫəqe |{{IPA|ʜɘqe}}| | ''zaim.'' ja }} | {{ h | ḫəqe |{{IPA|ʜɘqe}}| | ''zaim.'' ja }} | ||
{{ h | | {{ h | ḫiyə |{{IPA|ʜijɘ}}| | ''rzecz.'' ogień <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | | {{ h | ḫrakoŝba |{{IPA|ʜrakʷoɬba}}| | ''czas.'' być pisanym }} | ||
{{ h | ḫrakoŝgîye |{{IPA|ʜrakʷoɬgʲije}}| | ''czas.'' pisać<br>{{ d | '''ḫrakoŝ''' ''rzecz.'' pismo <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ḫrakoŝa''' ''rzecz.'' pisarz, skryba <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | ḫrakṣmagîye |{{IPA|ʜrakʃmagʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' negocjować, paktować, prowadzić rokowania; '''2.''' targować się<br>{{ d | '''ḫrakṣmaba''' ''czas.'' być negocjowanym, być przedmiotem rokowań, targowania się }} }} | {{ h | ḫrakṣmagîye |{{IPA|ʜrakʃmagʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' negocjować, paktować, prowadzić rokowania; '''2.''' targować się<br>{{ d | '''ḫrakṣmaba''' ''czas.'' być negocjowanym, być przedmiotem rokowań, targowania się }} }} | ||
{{ h | ḫrakṣtrome |{{IPA|ʜrakʃtrome}}| | ''rzecz.'' traktat pokojowy, pakt<ref>Niejasna etymologia, prawdopodobnie mitologiczna i powiązana ze słowem "księżyc".</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | ḫrakṣtrome |{{IPA|ʜrakʃtrome}}| | ''rzecz.'' traktat pokojowy, pakt<ref>Niejasna etymologia, prawdopodobnie mitologiczna i powiązana ze słowem "księżyc".</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
| Linia 143: | Linia 168: | ||
{{ h | jəlsu |{{IPA|d͡ʒɘlsu}}| | ''rzecz.'' jama, nora <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''seffânjəlsuru''' ''rzecz.'' ''fraz.'' gniazdo żmij <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | jəlsu |{{IPA|d͡ʒɘlsu}}| | ''rzecz.'' jama, nora <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''seffânjəlsuru''' ''rzecz.'' ''fraz.'' gniazdo żmij <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | jîdalba |{{IPA|d͡ʒʲidalba}}| | ''czas.'' być zebranym, być razem }} | {{ h | jîdalba |{{IPA|d͡ʒʲidalba}}| | ''czas.'' być zebranym, być razem }} | ||
{{ h | jîdalgîye |{{IPA|d͡ʒʲidalgʲije}}| | ''czas.'' gromadzić, zbierać<br>{{ d | '''jîdalle''' ''rzecz.'' legion, oddział wojskowy <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | jîdalgîye |{{IPA|d͡ʒʲidalgʲije}}| | ''czas.'' gromadzić, zbierać<br>{{ d | '''jîdalle''' ''rzecz.'' legion, oddział wojskowy <small>'''[oż.]'''</small>; '''jîdla''' ''rzecz.'' grupa, gromada <small>'''[oż.]/[nieoż.]'''</small><ref>W zależności od tego, czy mowa o grupie przedmiotów (rzeczowników nieożywionych) czy o grupie zwierząt, ludzi, części ciała (rzeczowników ożywionych).</ref> }} }} | ||
{{ h | jînegîye |{{IPA|d͡ʒʲinegʲije}}| | ''czas.'' chwytać, trzymać<br>{{ d | '''jînu''' ''rzecz.'' chwyt <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''jînne''' ''rzecz.'' uchwyt <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | jînegîye |{{IPA|d͡ʒʲinegʲije}}| | ''czas.'' chwytać, trzymać<br>{{ d | '''jînu''' ''rzecz.'' chwyt <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''jînne''' ''rzecz.'' uchwyt <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | jîstlagîye |{{IPA| | {{ h | jîstlagîye |{{IPA|d͡ʒʲistlagʲije}}| | ''czas.'' puścić, wypuścić }} | ||
{{ h | jîvah |{{IPA|d͡ʒʲiwax}}| | '''1.''' ''rzecz.'' kolor żółty, żółtość <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' żółty }} | |||
{{ h | jîvarə |{{IPA|d͡ʒʲiwarɘ}}| | '''1.''' ''rzecz.'' suchota <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' chrust, określenie na roślinność stepu (trawa, krzaki) w porze suchej <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | ka |{{IPA|ka}}| | ''przys.'' przeciw, przeciwko }} | {{ h | ka |{{IPA|ka}}| | ''przys.'' przeciw, przeciwko }} | ||
{{ h | kagmə |{{IPA|kagmɘ}}| | ''rzecz.'' ruina <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | kagmə |{{IPA|kagmɘ}}| | ''rzecz.'' ruina <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
| Linia 155: | Linia 182: | ||
{{ h | kâhi |{{IPA|kɐxi}}| | ''zaim.'' jakiś, żaden }} | {{ h | kâhi |{{IPA|kɐxi}}| | ''zaim.'' jakiś, żaden }} | ||
{{ h | kêl |{{IPA|kʲel}}| | ''rzecz.'' lotos <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | kêl |{{IPA|kʲel}}| | ''rzecz.'' lotos <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | kəta |{{IPA|kɘta}}| | ''rzecz.'' kobieta <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''kətân''' ''przym.'' kobiecy }} }} | |||
{{ h | kîbu |{{IPA|kʲibu}}| | ''rzecz.'' drzewo <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | kîbu |{{IPA|kʲibu}}| | ''rzecz.'' drzewo <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | kîyoṣrəgîye |{{IPA|kʲijoʃrɘgʲije}}| | ''czas.'' obiecywać, przysięgać<br>{{ d | '''kîyoṣrə''' ''rzecz.'' przysięga, obietnica <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | knavo |{{IPA|knawo}}| | ''rzecz.'' metal <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | knavo |{{IPA|knawo}}| | ''rzecz.'' metal <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | kṣabinu |{{IPA|kʃabinu}}| | ''rzecz.'' głód, klęska głodu <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | kṣabinu |{{IPA|kʃabinu}}| | ''rzecz.'' głód, klęska głodu <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''kṣabân''' ''przym.'' głodny }} }} | ||
{{ h | kṣaye |{{IPA|kʃaje}}| | ''rzecz.'' dowódca <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | kṣaye |{{IPA|kʃaje}}| | ''rzecz.'' dowódca <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ktava |{{IPA|ktawa}}| | ''licz.'' pięć<br>{{ d | '''ktavnas''' ''licz.'' piąty, piąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ktavnos''' ''licz.'' piąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | ktava |{{IPA|ktawa}}| | ''licz.'' pięć<br>{{ d | '''ktavnas''' ''licz.'' piąty, piąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ktavnos''' ''licz.'' piąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ḱajêyalçi |{{IPA|kʼad͡ʒʲejalθi}}| | ''rzecz.'' wieczność <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱajêyalçân''' ''przym.'' wieczny }} }} | |||
{{ h | ḱal |{{IPA|kʼal}}| | ''przys.'' nad, wyżej<br>{{ d | '''ḱalân''' ''przym.'' wysoki }} }} | {{ h | ḱal |{{IPA|kʼal}}| | ''przys.'' nad, wyżej<br>{{ d | '''ḱalân''' ''przym.'' wysoki }} }} | ||
{{ h | ḱalhayr |{{IPA|kʼalxajr}}| | ''rzecz.'' północ (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱalhaťaleyo''' ''rzecz.'' północny wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ḱalhayriṣco''' ''rzecz.'' północny zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | ḱalhayr |{{IPA|kʼalxajr}}| | ''rzecz.'' północ (kierunek) <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱalhaťaleyo''' ''rzecz.'' północny wschód <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ḱalhayriṣco''' ''rzecz.'' północny zachód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ḱara |{{IPA|kʼara}}| | ''rzecz.'' moc, siła<ref>Także w znaczeniu "siła zbrojna".</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | ḱara |{{IPA|kʼara}}| | ''rzecz.'' moc, siła<ref>Także w znaczeniu "siła zbrojna".</ref> <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱarân''' ''przym.'' potężny, mocarny }} }} | ||
{{ h | ḱaraṕalçi |{{IPA|kʼarapʼalθi}}| | ''rzecz.'' sprawiedliwość <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱaraṕalçân''' ''przym.'' sprawiedliwy }} }} | |||
{{ h | ḱavvargîye |{{IPA|kʼaw:argʲije}}| | ''czas.'' pozwalać }} | {{ h | ḱavvargîye |{{IPA|kʼaw:argʲije}}| | ''czas.'' pozwalać }} | ||
{{ h | ḱəndagîye |{{IPA|kʼɘndagʲije}}| | ''czas.'' umierać, ginąć }} | {{ h | ḱəndagîye |{{IPA|kʼɘndagʲije}}| | ''czas.'' umierać, ginąć }} | ||
{{ h | ḱonźu |{{IPA|kʼʷont͡sʼu}}| | ''rzecz.'' smoła <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ḱonźu |{{IPA|kʼʷont͡sʼu}}| | ''rzecz.'' smoła <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ḱorân |{{IPA|kʼʷorɐn}}| | ''przym.'' jasny }} | {{ h | ḱorân |{{IPA|kʼʷorɐn}}| | ''przym.'' jasny }} | ||
{{ h | ḱuno |{{IPA|kʼʷuno}}| | ''przym.'' blisko, bliski }} | |||
{{ h | qa |{{IPA|qa}}| | ''zaim.'' ono <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | qa |{{IPA|qa}}| | ''zaim.'' ono <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | qaçi |{{IPA|qaθi}}| | ''rzecz.'' próg <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | qahṣ |{{IPA|qaxʃ}}| | ''licz.'' trzy<br>{{ d | '''qaṣṣune''' ''licz.'' trzeci, trzecia <small>'''[oż.]'''</small>; '''qaṣṣuno''' ''licz.'' trzeci <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | qaldî |{{IPA|qaldʲi}}| | '''1.''' ''rzecz.'' nomada <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' step <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | qaldî |{{IPA|qaldʲi}}| | '''1.''' ''rzecz.'' nomada <small>'''[oż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' step <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | qelgîye |{{IPA|qelgʲije}}| | ''czas.'' pić }} | {{ h | qelgîye |{{IPA|qelgʲije}}| | ''czas.'' pić }} | ||
{{ h | qin |{{IPA|qin}}| | ''licz.'' wy }} | {{ h | qin |{{IPA|qin}}| | ''licz.'' wy }} | ||
{{ h | qojêgîye |{{IPA|qʷod͡ʒʲegʲije}}| | ''czas.'' trawić }} | |||
{{ h | qongi |{{IPA|qʷoŋgi}}| | ''rzecz.'' drzewo<ref>Jeden z konkretnych gatunków, niesprecyzowany.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | qongi |{{IPA|qʷoŋgi}}| | ''rzecz.'' drzewo<ref>Jeden z konkretnych gatunków, niesprecyzowany.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | qoynu |{{IPA|qʷojnu}}| | ''rzecz.'' śmierć <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''qoynba''' ''czas.'' zostać zabitym; '''qoyngîye''' ''czas.'' zabijać }} }} | {{ h | qoynu |{{IPA|qʷojnu}}| | ''rzecz.'' śmierć <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''qoynba''' ''czas.'' zostać zabitym; '''qoyngîye''' ''czas.'' zabijać }} }} | ||
| Linia 179: | Linia 213: | ||
{{ h | lekoyu |{{IPA|lekʷoju}}| | ''rzecz.'' obowiązek }} <small>'''[nieoż.]'''</small> | {{ h | lekoyu |{{IPA|lekʷoju}}| | ''rzecz.'' obowiązek }} <small>'''[nieoż.]'''</small> | ||
{{ h | leçuygîye |{{IPA|leθujgʲije}}| | ''czas.'' rozkazywać<br>{{ d | '''leçuyn''' ''rzecz.'' rozkaz <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''leçuba''' ''czas.'' dowodzić, przewodzić, władać; '''leçulçi''' ''rzecz.'' przywództwo <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | {{ h | leçuygîye |{{IPA|leθujgʲije}}| | ''czas.'' rozkazywać<br>{{ d | '''leçuyn''' ''rzecz.'' rozkaz <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''leçuba''' ''czas.'' dowodzić, przewodzić, władać; '''leçulçi''' ''rzecz.'' przywództwo <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | leçyengo |{{IPA| | {{ h | leçyengo |{{IPA|leθjeŋgʷo}}| | ''rzecz.'' kapitan, komendant }} <small>'''[oż.]'''</small> | ||
{{ h | leya |{{IPA|leja}}| | ''przys.'' potem, po tym jak }} | {{ h | leya |{{IPA|leja}}| | ''przys.'' potem, po tym jak }} | ||
{{ h | ləku |{{IPA|lɘkʷu}}| | '''1.''' ''rzecz.'' zasada, norma <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' wzór <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ləku |{{IPA|lɘkʷu}}| | '''1.''' ''rzecz.'' zasada, norma <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''rzecz.'' wzór <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | litagîye |{{IPA|litagʲije}}| | ''czas.'' sądzić, oceniać<br>{{ d | '''bilitagîye''' ''czas.'' rozsądzić }} }} | {{ h | litagîye |{{IPA|litagʲije}}| | ''czas.'' sądzić, oceniać<br>{{ d | '''bilitagîye''' ''czas.'' rozsądzić; '''lita''' ''rzecz.'' sędzia <small>'''[oż.]'''</small>; '''litə''' ''rzecz.'' sąd, osąd <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | luva |{{IPA|luwa}}| | ''licz.'' dwa<br>{{ d | '''luvnas''' ''licz.'' drugi, druga <small>'''[oż.]'''</small>; '''luvnos''' ''licz.'' drugie <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''luvara''' ''licz.'' obie, oba }} }} | {{ h | luva |{{IPA|luwa}}| | ''licz.'' dwa<br>{{ d | '''luvnas''' ''licz.'' drugi, druga <small>'''[oż.]'''</small>; '''luvnos''' ''licz.'' drugie <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''luvara''' ''licz.'' obie, oba }} }} | ||
{{ h | manaçirgîye |{{IPA|manaθirgʲije}}| | ''czas.'' sadzić, siać }} | {{ h | manaçirgîye |{{IPA|manaθirgʲije}}| | ''czas.'' sadzić, siać }} | ||
{{ h | mayiri |{{IPA|majiri}}| | '''1.''' ''rzecz.'' całość <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' ''wys.'' pełen }} | {{ h | mayiri |{{IPA|majiri}}| | '''1.''' ''rzecz.'' całość <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' ''wys.'' pełen }} | ||
{{ h | mâba |{{IPA|mɐba}}| | ''czas.'' przekraczać, przechodzić przez<ref>W takim kontekście niemal zawsze z rzeczownikiem odmienionym w ablatywie.</ref> }} | |||
{{ h | mândrahu |{{IPA|mɐndraxu}}| | ''rzecz.'' rzepak <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | mândrahu |{{IPA|mɐndraxu}}| | ''rzecz.'' rzepak <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | meḱal |{{IPA|mekʼal}}| | ''przys.'' powyżej }} | {{ h | meḱal |{{IPA|mekʼal}}| | ''przys.'' powyżej }} | ||
{{ h | mesha |{{IPA|mesxa}}| | ''C.'' ''W.'' ''rzecz.'' matka<ref>Na terenach zachodnich dominowała alternatywna forma '''messah''' {{IPA|mes:ax}} ''Z.'' ''rzecz.'' matka <small>'''[oż.]'''</small>.</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | mesha |{{IPA|mesxa}}| | ''C.'' ''W.'' ''rzecz.'' matka<ref>Na terenach zachodnich dominowała alternatywna forma '''messah''' /{{IPA|mes:ax}}/ ''Z.'' ''rzecz.'' matka <small>'''[oż.]'''</small>.</ref> <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | min |{{IPA|min}}| | ''zaim.'' ty }} | {{ h | min |{{IPA|min}}| | ''zaim.'' ty }} | ||
{{ h | miŝaba |{{IPA|miɬaba}}| | ''czas.'' być wykłuwanym, rzeźbionym<br>{{ d | '''miŝabah''' ''rzecz.'' rzeźbiarz <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | miŝagîye |{{IPA|miɬagʲije}}| | ''czas.'' wykłuwać, rzeźbić<br>{{ d | '''miŝab''' ''rzecz.'' dłuto <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''çamiŝabri''' ''rzecz.'' inskrypcja <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | moṣṣiyakə |{{IPA|moʃ:ijakɘ}}| | ''rzecz.'' strach <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''moṣṣiyakân''' ''przym.'' straszny }} }} | |||
{{ h | moṣṣiku |{{IPA|moʃ:iku}}| | ''rzecz.'' przerażenie <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ḱamoṣṣikân''' ''przym.'' przerażający }} }} | |||
{{ h | nafi |{{IPA|nafi}}| | ''rzecz.'' pani <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | nafi |{{IPA|nafi}}| | ''rzecz.'' pani <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | nahrâ |{{IPA|naxrɐ}}| | ''rzecz.'' mężczyzna <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''nahrân''' ''przym.'' męski }} }} | |||
{{ h | nakkiba |{{IPA|nak:iba}}| | ''czas.'' móc }} | {{ h | nakkiba |{{IPA|nak:iba}}| | ''czas.'' móc }} | ||
{{ h | naŝoḥre |{{IPA|naɬʷoχre}}| | ''rzecz.'' buntownik <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | naŝoḥre |{{IPA|naɬʷoχre}}| | ''rzecz.'' buntownik <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
| Linia 204: | Linia 244: | ||
{{ h | pagêgîye |{{IPA|pagʲegʲije}}| | ''czas.'' rozśmieszać<br>{{ d | '''pagêlçi''' ''rzecz.'' szczęście, radość <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | pagêgîye |{{IPA|pagʲegʲije}}| | ''czas.'' rozśmieszać<br>{{ d | '''pagêlçi''' ''rzecz.'' szczęście, radość <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | paḥə |{{IPA|paχɘ}}| | ''rzecz.'' moment, czas (mierzalny) <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | paḥə |{{IPA|paχɘ}}| | ''rzecz.'' moment, czas (mierzalny) <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | palḫâ |{{IPA|palʜɐ}}| | ''rzecz.'' tęsknota <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''palḫâlçi''' ''rzecz.'' tęskność, nostalgia <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''palḫân''' ''przym.'' tęskny }} }} | |||
{{ h | patjêya |{{IPA|patd͡ʒʲeja}}| | ''przys.'' nigdy }} | {{ h | patjêya |{{IPA|patd͡ʒʲeja}}| | ''przys.'' nigdy }} | ||
{{ h | pâḥontu |{{IPA|pɐχʷontu}}| | ''rzecz.'' umiar <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | pâḥontu |{{IPA|pɐχʷontu}}| | ''rzecz.'' umiar <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
| Linia 209: | Linia 250: | ||
{{ h | pârzagîye |{{IPA|pɐrt͡sagʲije}}| | ''czas.'' ogłuszać, pozbawiać słuchu<br>{{ d | '''pârjê''' ''rzecz.'' głuchy, osoba głucha <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | pârzagîye |{{IPA|pɐrt͡sagʲije}}| | ''czas.'' ogłuszać, pozbawiać słuchu<br>{{ d | '''pârjê''' ''rzecz.'' głuchy, osoba głucha <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | pârzukəs |{{IPA|pɐrt͡sukɘs}}| | ''rzecz.'' słuch, zmysł słuchu <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | pârzukəs |{{IPA|pɐrt͡sukɘs}}| | ''rzecz.'' słuch, zmysł słuchu <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | pirə |{{IPA|pirɘ}}| | ''rzecz.'' iskra <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | |||
{{ h | puro |{{IPA|puro}}| | ''rzecz.'' miejsce <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | puro |{{IPA|puro}}| | ''rzecz.'' miejsce <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ṕadragîye |{{IPA|pʼadragʲije}}| | ''czas.'' rzec, ogłosić, deklarować }} | {{ h | ṕadragîye |{{IPA|pʼadragʲije}}| | ''czas.'' rzec, ogłosić, deklarować }} | ||
| Linia 215: | Linia 257: | ||
{{ h | ṕiçe |{{IPA|pʼiθe}}| | ''zaim.'' my (inkluzywne<ref>Odpowiadające frazie ''my, razem z Tobą''.</ref>)}} | {{ h | ṕiçe |{{IPA|pʼiθe}}| | ''zaim.'' my (inkluzywne<ref>Odpowiadające frazie ''my, razem z Tobą''.</ref>)}} | ||
{{ h | ṕule |{{IPA|pʼule}}| | ''zaim.'' my (podwójne<ref>Odpowiadające frazie ''my, we dwoje''.</ref>)}} | {{ h | ṕule |{{IPA|pʼule}}| | ''zaim.'' my (podwójne<ref>Odpowiadające frazie ''my, we dwoje''.</ref>)}} | ||
{{ h | raymi |{{IPA|rajmi}}| | ''rzecz.'' oko <small>'''oż.]'''</small> }} | {{ h | raymi |{{IPA|rajmi}}| | ''rzecz.'' oko <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''raymah''' ''rzecz.'' omen <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | raymṣur |{{IPA|rajmʃur}}| | ''rzecz.'' wzrok <small>'''nieoż.]'''</small> }} | {{ h | raymṣur |{{IPA|rajmʃur}}| | ''rzecz.'' wzrok <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | raqsanu |{{IPA|raqsanu}}| | ''rzecz.'' zemsta <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | raqsanu |{{IPA|raqsanu}}| | ''rzecz.'' zemsta <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | rama |{{IPA|rama}}| | ''rzecz.'' noworodek <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | rama |{{IPA|rama}}| | ''rzecz.'' noworodek <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | raṕas |{{IPA|rapʼas}}| | ''rzecz.'' prawo <small>'''[oż.]'''</small> }} | |||
{{ h | rimuhgîye |{{IPA|rimuxgʲije}}| | ''czas.'' widzieć<br>{{ d | '''rimuhba''' ''czas.'' patrzeć; '''rimuhhu''' ''rzecz.'' spojrzenie <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | rimuhgîye |{{IPA|rimuxgʲije}}| | ''czas.'' widzieć<br>{{ d | '''rimuhba''' ''czas.'' patrzeć; '''rimuhhu''' ''rzecz.'' spojrzenie <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ringîye |{{IPA|riŋgʲije}}| | ''czas.'' iść, pójść }} | {{ h | ringîye |{{IPA|riŋgʲije}}| | ''czas.'' iść, pójść }} | ||
{{ h | rira |{{IPA|rira}}| | ''licz.'' dziewięć<br>{{ d | '''rirəŝa''' ''licz.'' dziewiąty, dziewiąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''rirəŝo''' ''licz.'' dziewiąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | rira |{{IPA|rira}}| | ''licz.'' dziewięć<br>{{ d | '''rirəŝa''' ''licz.'' dziewiąty, dziewiąta <small>'''[oż.]'''</small>; '''rirəŝo''' ''licz.'' dziewiąte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | rəvagîye |{{IPA|rɘwagʲije}}| | ''czas.'' pozostawać }} | {{ h | rəvagîye |{{IPA|rɘwagʲije}}| | ''czas.'' pozostawać }} | ||
{{ h | roynegr |{{IPA|rojnegr}}| | ''rzecz.'' czas, chwila, okres czasu <small>'''nieoż.]'''</small> }} | {{ h | roynegr |{{IPA|rojnegr}}| | ''rzecz.'' czas, chwila, okres czasu <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | royti |{{IPA|rojti}}| | ''spój.'' czy<ref>Partykuła pytająca.</ref> }} | |||
{{ h | sâgravagîye |{{IPA|sɐgrawagʲije}}| | ''czas.'' zasiedlać, kolonizować, przesiedlić }} | {{ h | sâgravagîye |{{IPA|sɐgrawagʲije}}| | ''czas.'' zasiedlać, kolonizować, przesiedlić }} | ||
{{ h | sakkayn |{{IPA|sak:ajn}}| | ''spój.'' i, jednakże, ponadto }} | {{ h | sakkayn |{{IPA|sak:ajn}}| | ''spój.'' i, jednakże, ponadto }} | ||
| Linia 240: | Linia 284: | ||
{{ h | siye |{{IPA|sije}}| | ''zaim.'' kto <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''siyejêve''' ''zaim.'' ktokolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | {{ h | siye |{{IPA|sije}}| | ''zaim.'' kto <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''siyejêve''' ''zaim.'' ktokolwiek <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | siyekâh |{{IPA|sijekɐx}}| | ''zaim.'' każdy <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | siyekâh |{{IPA|sijekɐx}}| | ''zaim.'' każdy <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | sîlba |{{IPA|sʲilba}}| | ''czas.'' być spragnionym, pozbawionym wody }} | |||
{{ h | sîlgîye |{{IPA|sʲilgʲije}}| | ''czas.'' napełniać wodą, poić<br>{{ d | '''sîlah''' ''rzecz.'' kanał irygacyjny <small>'''[nieoż.]'''</small>}}; '''sîlân''' ''przym.'' spragniony }} | |||
{{ h | silpə |{{IPA|silpɘ}}| | ''rzecz.'' przód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | silpə |{{IPA|silpɘ}}| | ''rzecz.'' przód <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | sîyatri |{{IPA|sʲijatri}}| | ''rzecz.'' gwiazda <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | sîyatri |{{IPA|sʲijatri}}| | ''rzecz.'' gwiazda <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
| Linia 257: | Linia 303: | ||
{{ h | ṣivilçi |{{IPA|ʃiwilθi}}| | ''rzecz.'' miłość <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ṣivân''' ''a.'' '''ṣiviyân''' ''przym.'' miłosny; '''ṣiviḥuro''' ''rzecz.'' przysięga wierności, zaślubiny <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ṣivayne''' ''rzecz.'' kochanka }} }} | {{ h | ṣivilçi |{{IPA|ʃiwilθi}}| | ''rzecz.'' miłość <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''ṣivân''' ''a.'' '''ṣiviyân''' ''przym.'' miłosny; '''ṣiviḥuro''' ''rzecz.'' przysięga wierności, zaślubiny <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ṣivayne''' ''rzecz.'' kochanka }} }} | ||
{{ h | ṣivurtu |{{IPA|ʃiwurtu}}| | ''rzecz.'' blask <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | ṣivurtu |{{IPA|ʃiwurtu}}| | ''rzecz.'' blask <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ṣîçraba |{{IPA|ʃʲiθraba}}| | ''czas.'' być obalanym }} | |||
{{ h | ṣîçragîye |{{IPA|ʃʲiθragʲije}}| | ''czas.'' obalać<br>{{ d | '''ṣîçra''' ''rzecz.'' buntownik, zamachowiec, wywrotowiec, spiskowiec, intrygant <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣîçro''' ''rzecz.'' zamach stanu, rebelia, bunt <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | ṣînha |{{IPA|ʃʲiŋxa}}| | ''licz.'' cztery<br>{{ d | '''ṣînhas''' ''licz.'' czwarty, czwarta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣînhos''' ''licz.'' czwarte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | ṣînha |{{IPA|ʃʲiŋxa}}| | ''licz.'' cztery<br>{{ d | '''ṣînhas''' ''licz.'' czwarty, czwarta <small>'''[oż.]'''</small>; '''ṣînhos''' ''licz.'' czwarte <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | ŝari |{{IPA|ɬari}}| | '''1.''' ''przym.'' konieczny, niezbędny; '''2.''' ''przys.'' koniecznie }} | {{ h | ŝari |{{IPA|ɬari}}| | '''1.''' ''przym.'' konieczny, niezbędny; '''2.''' ''przys.'' koniecznie }} | ||
{{ h | ŝurḫ |{{IPA|ɬʷurʜ}}| | '''1.''' ''rzecz.'' szkoda, krzywda, obrażenie, nieszczęście, pech <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''przym.'' zły, niedobry, szkodliwy, przynoszący nieszczęście, pechowy }} | |||
{{ h | taruni |{{IPA|taruni}}| | ''przys.'' wśród, pośród, między, pomiędzy }} | {{ h | taruni |{{IPA|taruni}}| | ''przys.'' wśród, pośród, między, pomiędzy }} | ||
{{ h | taŝave |{{IPA|taɬawe}}| | ''rzecz.'' bogini <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | taŝave |{{IPA|taɬawe}}| | ''rzecz.'' bogini <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
| Linia 279: | Linia 328: | ||
{{ h | ťayla |{{IPA|tʼajla}}| | ''rzecz.'' usta <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | ťayla |{{IPA|tʼajla}}| | ''rzecz.'' usta <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ťayyal |{{IPA|tʼaj:al}}| | ''rzecz.'' handlarz, kupiec <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | ťayyal |{{IPA|tʼaj:al}}| | ''rzecz.'' handlarz, kupiec <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | ťaḱemba |{{IPA|tʼakʼemba}}| | ''czas.'' być zmienianym }} | |||
{{ h | ťaḱemgîye |{{IPA|tʼakʼemgʲije}}| | ''czas.'' zmieniać<br>{{ d | '''ťaḱem''' ''rzecz.'' zmiana <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ťaḱemah''' ''rzecz.'' zmieniacz, osoba zmieniająca coś <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | ťiyə |{{IPA|tʼijɘ}}| | ''spój.'' na, przez<ref>Dotyczy zwłaszcza czasu, chodź nie tylko.</ref> }} | |||
{{ h | vakṣêyo |{{IPA|wakʃʲejo}}| | ''rzecz.'' burza <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | vakṣêyo |{{IPA|wakʃʲejo}}| | ''rzecz.'' burza <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | van |{{IPA|wan}}| | '''1.''' ''przys.'' podczas; '''2.''' partykuła tworząca imiesłów przysłówkowy}} | {{ h | van |{{IPA|wan}}| | '''1.''' ''przys.'' podczas; '''2.''' partykuła tworząca imiesłów przysłówkowy}} | ||
{{ h | varťeba |{{IPA|wartʼeba}}| | ''czas.'' myśleć<br>{{ d | '''bivarťeba''' ''czas.'' obmyśleć, przemyśleć }} }} | {{ h | varťeba |{{IPA|wartʼeba}}| | ''czas.'' myśleć<br>{{ d | '''bivarťeba''' ''czas.'' obmyśleć, przemyśleć }} }} | ||
{{ h | vasrə |{{IPA|wasrɘ}}| | ''rzecz.'' zło, niegodziwość, występek, szkoda<ref>W znaczeniu fizycznym, nie moralnym.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | vasrə |{{IPA|wasrɘ}}| | ''rzecz.'' zło, niegodziwość, występek, szkoda<ref>W znaczeniu fizycznym, nie moralnym.</ref> <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''vasrân''' ''przym.'' niegodziwy, niegodny, przestępczy }} }} | ||
{{ h | vâḥ |{{IPA|wɐχ}}| | ''rzecz.'' wiatr <small>'''[nieoż.]'''</small> | {{ h | vaḥyeba |{{IPA|waχjeba}}| | ''czas.'' być tępionym }} | ||
{{ h | veḱagîye |{{IPA|wekʼagʲije}}| | ''czas.'' cierpieć }} | {{ h | vaḥyegîye |{{IPA|waχjegʲije}}| | ''czas.'' tępić, usuwać, wykorzeniać<br>{{ d | '''vaḥyelçi''' ''rzecz.'' czystka, ludobójstwo, wytępienie, wykorzenienie <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | vâḥ |{{IPA|wɐχ}}| | ''rzecz.'' wiatr <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''vâḥəṕes''' ''rzecz.'' wicher <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | |||
{{ h | veḱagîye |{{IPA|wekʼagʲije}}| | ''czas.'' cierpieć<br>{{ d | '''veḱalçi''' ''rzecz.'' cierpienie <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | vindro |{{IPA|windro}}| | ''rzecz.'' chwast <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | vindro |{{IPA|windro}}| | ''rzecz.'' chwast <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | viṣkaba |{{IPA|wiʃkaba}}| | ''czas.'' wychodzić }} | {{ h | viṣkaba |{{IPA|wiʃkaba}}| | ''czas.'' wychodzić }} | ||
{{ h | viṣkagîye |{{IPA|wiʃkagʲije}}| | ''czas.'' wyjmować }} | {{ h | viṣkagîye |{{IPA|wiʃkagʲije}}| | ''czas.'' wyjmować }} | ||
{{ h | viyarṣiba |{{IPA|wijarʃiba}}| | ''czas.'' być zapominanym }} | |||
{{ h | viyarṣigîye|{{IPA|wijarʃigʲije}}| | ''czas.'' zapominać<br>{{ d | '''viyarṣelçi''' ''rzecz.'' zapomnienie <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | {{ h | viyarṣigîye|{{IPA|wijarʃigʲije}}| | ''czas.'' zapominać<br>{{ d | '''viyarṣelçi''' ''rzecz.'' zapomnienie <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | vuraya |{{IPA|wuraja}}| | ''rzecz.'' dusza, esencja <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | vuraya |{{IPA|wuraja}}| | ''rzecz.'' dusza, esencja <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | vurhornu |{{IPA|wurxʷornu}}| | ''rzecz.'' porządek, spokój <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | vurhornu |{{IPA|wurxʷornu}}| | ''rzecz.'' porządek, spokój <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | yaḥma |{{IPA|jaχma}}| | ''rzecz.'' wróg <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''yaḥmân''' ''przym.'' wrogi }} }} | |||
{{ h | yasalgîye |{{IPA|jasalgʲije}}| | ''czas.'' mówić }} | {{ h | yasalgîye |{{IPA|jasalgʲije}}| | ''czas.'' mówić }} | ||
{{ h | yeçarə |{{IPA|jeθarɘ}}| | ''rzecz.'' łza <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | {{ h | yeçarə |{{IPA|jeθarɘ}}| | ''rzecz.'' łza <small>'''[nieoż.]'''</small> }} | ||
{{ h | yeḱa |{{IPA|jekʼa}}| | ''przys.'' ponownie, jeszcze raz }} | {{ h | yeḱa |{{IPA|jekʼa}}| | ''przys.'' ponownie, jeszcze raz }} | ||
{{ h | yelraçba |{{IPA|jelraθba}}| | ''czas.'' być świadkiem<br>{{ d | '''yelraça''' ''rzecz.'' świadek <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | yelraçgîye |{{IPA|jelraθgʲije}}| | ''czas.'' poświadczać, zaświadczać, doświadczać<br>{{ d | '''yelraçə''' ''rzecz.'' świadectwo, dowód <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | yen |{{IPA|jen}}| | '''1.''' ''licz.'' pierwsze <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''spój.'' by, aby<ref>Porównywalne z angielskim ''so to [do something]''.</ref> }} | {{ h | yen |{{IPA|jen}}| | '''1.''' ''licz.'' pierwsze <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''2.''' ''spój.'' by, aby<ref>Porównywalne z angielskim ''so to [do something]''.</ref> }} | ||
{{ h | yenne |{{IPA|jen:e}}| | ''licz.'' pierwszy, pierwsza <small>'''[oż.]'''</small> }} | {{ h | yenne |{{IPA|jen:e}}| | ''licz.'' pierwszy, pierwsza <small>'''[oż.]'''</small> }} | ||
{{ h | yeniyata |{{IPA|jenijata}}| | ''rzecz.'' Ajniad <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''yeniyatân''' '''1.''' ''przym.'' ajniadzki; '''2.''' ''rzecz.'' język ajniadzki <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | {{ h | yeniyata |{{IPA|jenijata}}| | ''rzecz.'' Ajniad <small>'''[oż.]'''</small><br>{{ d | '''yeniyatân''' '''1.''' ''przym.'' ajniadzki; '''2.''' ''rzecz.'' język ajniadzki <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | yergîye |{{IPA|jergʲije}}| | ''czas.'' pomagać<br>{{ d | '''yero''' ''rzecz.'' pomoc <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''yersâ''' pomocnik <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | {{ h | yergîye |{{IPA|jergʲije}}| | ''czas.'' pomagać<br>{{ d | '''yero''' ''rzecz.'' pomoc <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''yersâ''' pomocnik <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | ||
{{ h | yeritiba |{{IPA|jeritiba}}| | ''czas.'' być zatapianym }} | |||
{{ h | yeritigîye |{{IPA|jeritigʲije}}| | ''czas.'' zatapiać, topić<br>{{ d | '''yeritu''' ''rzecz.'' powódź <small>'''[nieoż.]'''</small>}} }} | |||
{{ h | yenṣâba |{{IPA|jenʃɐba}}| | ''czas.'' być wypełnianym, być sytym }} | |||
{{ h | yenṣâgîye |{{IPA|jenʃɐgʲije}}| | ''czas.'' wypełniać, karmić<br>{{ d | '''yenṣ''' ''rzecz.'' obfity, pełny posiłek <small>'''[nieoż.]'''</small>}}; '''yenṣân''' ''przym.'' syty, pełny }} | |||
{{ h | yevo |{{IPA|jewo}}| | ''rzecz.'' łaska <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''yevân''' ''przym.'' łaskawy }}}} | {{ h | yevo |{{IPA|jewo}}| | ''rzecz.'' łaska <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''yevân''' ''przym.'' łaskawy }}}} | ||
{{ h | yicelligîye |{{IPA|jit͡ʃel:igʲije}}| | ''czas.'' uwodzić, uwieść<br>{{ d | '''yicelliba''' ''czas.'' być uwiedzionym; '''yicellune''' uwodziciel uwodzicielka <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | {{ h | yicelligîye |{{IPA|jit͡ʃel:igʲije}}| | ''czas.'' uwodzić, uwieść<br>{{ d | '''yicelliba''' ''czas.'' być uwiedzionym; '''yicellune''' uwodziciel uwodzicielka <small>'''[oż.]'''</small>}} }} | ||
| Linia 308: | Linia 370: | ||
{{ h | zârmagîye |{{IPA|t͡sɐrmagʲije}}| | ''czas.'' zwyciężać }} | {{ h | zârmagîye |{{IPA|t͡sɐrmagʲije}}| | ''czas.'' zwyciężać }} | ||
{{ h | zeyettə |{{IPA|t͡sejet:ɘ}}| | ''licz.'' sto<br>{{ d | '''yenzeyettas''' ''licz.'' setny, setna <small>'''[oż.]'''</small>; '''yenzeyettos''' ''licz.'' setne <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | {{ h | zeyettə |{{IPA|t͡sejet:ɘ}}| | ''licz.'' sto<br>{{ d | '''yenzeyettas''' ''licz.'' setny, setna <small>'''[oż.]'''</small>; '''yenzeyettos''' ''licz.'' setne <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | zigurgîye |{{IPA| | {{ h | zigurgîye |{{IPA|t͡sigʷurgʲije}}| | ''czas.'' tłumić, gnieść, miażdżyć<br>{{ d | '''zigurelçi''' ''rzecz.'' tłumienie, gniecenie, miażdżenie, pacyfikacja <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''zigurune''' ''rzecz.'' pacyfikator, ten, który dławi bunty <small>'''[oż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | zilpurân |{{IPA|t͡silpurɐn}}| | ''przym.'' niezłomny }} | |||
{{ h | zindralçi |{{IPA|t͡sindralθi}}| | ''rzecz.'' dzikość <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''zindrân''' ''przym.'' dziki }} }} | {{ h | zindralçi |{{IPA|t͡sindralθi}}| | ''rzecz.'' dzikość <small>'''[nieoż.]'''</small><br>{{ d | '''zindrân''' ''przym.'' dziki }} }} | ||
{{ h | ziṣpugîye |{{IPA|t͡siʃpugʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' kopać, rozkopywać<ref>W znaczeniu kopania, drążenia w ziemi.</ref>; '''2.''' ''czas.'' formować <br>{{ d | '''ziṣputkə''' ''rzecz.'' wały, fortyfikacje ziemne <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ziṣpulah''' ''rzecz.'' kopiec <small>'''[nieoż.]'''</small> }}}} | {{ h | ziṣpugîye |{{IPA|t͡siʃpugʲije}}| | '''1.''' ''czas.'' kopać, rozkopywać<ref>W znaczeniu kopania, drążenia w ziemi.</ref>; '''2.''' ''czas.'' formować <br>{{ d | '''ziṣputkə''' ''rzecz.'' wały, fortyfikacje ziemne <small>'''[nieoż.]'''</small>; '''ziṣpulah''' ''rzecz.'' kopiec <small>'''[nieoż.]'''</small> }} }} | ||
{{ h | źano |{{IPA|t͡sʼano}}| | ''przym.'' daleko, daleki }} | |||
{{ h | źen |{{IPA|t͡sʼen}}| | ''spój.'' lub, albo }} | |||
</div> | </div> | ||
Aktualna wersja na dzień 21:58, 2 kwi 2026
| ⚒️ | Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon. |
| Języki Wschodu Starożytnego |
Języki: ajniadzki klasyczny · cherynejski· kaldyjski · jerysecki · felindski · kitrzański · hatyjski · tarkajski · nefajski · starotarszyjski · szar · sorlijski · firaski · staroszyszeński · trycki Leksykony: Słownik ajniadzkiego klasycznego · Słownik cherynejski · Słownik hatyjski · Słownik sorlijski · Słownik kitrzański · Rodziny językowe: Języki seframańskie · Języki oldyjskie · Języki ilaruzyjskie · Języki paleofenickie · Języki gaskarańskie |
| Słownik języka ajniadzkiego | |
|---|---|
| Nazwa: | Język ajniadzki |
| Nazwa własna: | Yeniyatân |
| Informacje | |
| Twórca: | Borlach |
| Rok: | 2023 |
| Sposoby zapisu: | Pismo praajniadzkie, ajniadzkie pismo linearne, alfabet cherynejski, alfabet łaciński |
| Klasyfikacja: | Języki seframańskie (proponowane)
|
| Liczba słów: | około 488 |
| Lista conlangów | |
Słownik języka ajniadzkiego — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa klasycznego języka ajniadzkiego. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Źródłem formy słownika oraz wykorzystanej metodologii jest inspiracja słownikiem języka qin autorstwa Widsiða[1]. Jest to zarazem próba generalna pod przyszłą przebudowę słownika języka ajdyniriańskiego oraz staroajdyniriańskiego, która naturalnie będzie zadaniem trudniejszym. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~488 terminów, słów i derywatów.
Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II). Większość z nich jest znana i zrozumiała, umieszczono jednak także te co do których znaczenia nie ma pewności lub których nie można jasno zidentyfikować.
Skróty
Słownik wykorzystuje określoną liczbę skrótów, które stoją przed tłumaczeniami ajniadzkich słów, precyzując ich znaczenie lub przekazując dodatkowe informacje. Używane są następujące skróty:
- rzecz. - rzeczownik
- przym. - przymiotnik
- przys. - przysłówek, przyimek
- czas. - czasownik
- spój. - spójnik
- zaim. - zaimek
- licz. - liczebnik
- a. - albo
- arch. - archaizm (okres darchajski lub wczesnoklasyczny)
- form. - formalny
- fraz. - frazeologizm
- wys. - wysoki rejestr
- Z. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących z zachodnich obszarów występowania języka ajniadzkiego
- C. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących z centralnych obszarów występowania języka ajniadzkiego
- W. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących ze wschodnich obszarów występowania języka ajniadzkiego
W przypadku rzeczowników oraz niektórych zaimków po ich tłumaczeniu pojawić się może również oznaczenie rodzaju, do którego przynależą ([oż.] lub [o.] dla rodzaju ożywionego, [nieoż.] lub [n.] dla rodzaju nieożywionego).
Hasła
Korpus główny
- bardâba /bardɐba/ • czas. wchodzić
Derywaty: bardâh rzecz. wejście, przejście [nieoż.] - bardâgîye /bardɐgʲije/ • czas. wkładać
- basti /basti/ • rzecz. potomek, syn, córka [oż.]
- baṣcayba /baʃt͡ʃajba/ • czas. być usuwanym
Derywaty: baṣcay rzecz. usunięcie [nieoż.] - baṣcaygîye /baʃt͡ʃajgʲije/ • czas. usuwać
- befəngîye /befɘŋgʲije/ • czas. jeść, ucztować
- beso /beso/ • rzecz. wyrok, decyzja ostateczna [nieoż.]
- bettə /bet:ɘ/ • rzecz. koc [nieoż.]
- boťu /botʼu/ • rzecz. wielka góra, stok górski[2] [nieoż.]
- celgîye /t͡ʃelgʲije/ • czas. dać, zapewnić
- celil /t͡ʃelil/ • rzecz. twierdza, zamek [nieoż.]
- cendrâ /t͡ʃendrɐ/ • rzecz. hełm [nieoż.]
- cəlligîye /t͡ʃɘl:igʲije/ • czas. doprowadzać, dostarczać, przekazywać
- cəla /t͡ʃɘla/ • spój. jedynie, tylko
- cənti /t͡ʃɘnti/ • rzecz. łódź, łódka rybacka [nieoż.]
- cil /t͡ʃil/ • rzecz. fort, umocniony obóz [nieoż.]
- cîba /t͡ʃʲiba/ • czas. być pochłanianym, pożeranym
- cîgîye /t͡ʃʲigʲije/ • czas. pochłonąć, pożreć
- ćefvâba /t͡ʃʼefwɐba/ • czas. wstawać, powstawać, wznosić się
- ćefvâgîye /t͡ʃʼefwɐgʲije/ • czas. wydobywać, wyciągać
- ćenhegîye /t͡ʃʼenxegʲije/ • czas. razić, uderzać
- ćenvegîye /t͡ʃʼenwegʲije/ • czas. miłować
Derywaty: ćenveba czas. być miłowany; ćenve rzecz. ukochana, ukochany [oż.] - ćilməne /t͡ʃʼilmɘne/ • rzecz. dziecko [oż.]
Derywaty: ćilmənân przym. dziecięcy - ćinu /t͡ʃʼinu/ • rzecz. las, gaj [nieoż.]
- ćiṣa /t͡ʃʼiʃa/ • rzecz. ryba [oż.]
Derywaty: ćaṣân przym. rybny - ça[3] /θa/ • spój. na, przez
- çarda /θarda/ • rzecz. podczaszy [oż.]
- çardo /θardo/ • rzecz. kielich [nieoż.]
- çavnroda /θɑwnroda/ • 1. rzecz. ład społeczny, patriarchat [oż.]; 2. rzecz. porządek [oż.]; 3. rzecz. mir domowy [oż.]
Derywaty: çavnrodê rzecz. pater familias, patriarcha, głowa rodziny lub klanu [oż.] - çiya /θija/ • przys. tak jak, w ten sposób
- dalyân /daljɐn/ • przym. delikatny, miękki
- darba /darba/ • czas. mieć
- darin /darin/ • 1. rzecz. własność, przedmiot posiadany [nieoż.]; 2. przym. własny, własne
- daringîye /dariŋgʲije/ • 1. czas. brać, wziąć, uczynić własnym; 2. czas. fraz. uczynić niewolnikiem, wziąć w niewolę
- dâssə /dɐs:ɘ/ • rzecz. śnieg [nieoż.]
Derywaty: 1. czas. dâssəgîye śnieżyć, obsypywać śniegiem; 2. czas. dâssəba być pokrytym śniegiem, ośnieżonym - dehnə /dexnɘ/ • rzecz. ziemia, grunt [nieoż.]
Derywaty: dehnərəturgîye czas. fraz. równać z ziemią - dene /dene/ • przys. poprzez
- dəran /dɘran/ • spój. lecz, ale
- dîro /dʲiro/ • rzecz. klątwa [nieoż.]
- dîroyba /dʲirojba/ • 1. czas. zostać przeklętym; 2. czas. zostać wygnanym
- dîroygîye /dʲirojgʲije/ • 1. czas. przeklinać, rzucać klątwę; 2. czas. wygnać
- dîrengîye /dʲireŋgʲije/ • 1. czas. wziąć, zabrać[4]; 2. czas. otrzymać, uzyskać
Derywaty: dîrena rzecz. imperium, dominium [oż.] - doveṣe /doweʃe/ • licz. tysiąc
Derywaty: yendovṣas licz. tysięczny, tysięczna [oż.]; yendovṣos licz. tysięczne [nieoż.] - dreya /dreja/ • przys. pod
- drihhayr /drisx:ajr/ • rzecz. południe (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: drihhaťaleyo rzecz. południowy wschód [nieoż.]; drihhayriṣco rzecz. południowy zachód [nieoż.] - drisba /drisba/ • czas. być chowanym
- drisgîye /drisgʲije/ • czas. chować
- duro /duro/ • rzecz. imię [nieoż.]
- fandro /fandro/ • rzecz. bok [nieoż.]
- fândro /fɐndro/ • przys. przy, koło, u boku[5]
- fest /fest/ • przys. dookoła
- festḫu /festʜu/ • rzecz. ogród[6] [nieoż.]
- fiyeṣgîye /fijeʃgʲije/ • czas. pokonywać
- fimaṣî /fimaʃʲi/ • rzecz. demon[7] [oż.]
- garu /garu/ • rzecz. rzeka [nieoż.]
- gâtayo /gɐtajo/ • rzecz. zdrada [nieoż.]
Derywaty: gâtaya rzecz. zdrajca [oż.] - gêqoma /gʲeqʷoma/ • rzecz. talia, pas [oż.]
- gorsəba /gʷorsɘba/ • czas. stać
- gorsəgîye /gʷorsɘgʲije/ • czas. stawiać
- goyâ /gʷojɐ/ • przys. przy
- goyâdarba /gʷojɐdarba/ • czas. przylegać, być doczepionym
- goyâdargîye /gʷojɐdargʲije/ • czas. przyklejać, doczepiać
- gran /gran/ • zaim. ten, ta [oż.]
- granis /granis/ • zaim. ci, te [oż.]
- greta /greta/ • rzecz. serce [oż.]
- han /xan/ • zaim. to [nieoż.]
- handas /xandas/ • zaim. który, która [oż.]
Derywaty: handasjêve zaim. którykolwiek, którakolwiek [oż.] - handeḫ /xandeʜ/ • zaim. którzy, które[8] [oż.]
Derywaty: handeḫjêve zaim. którzykolwiek, którekolwiek [oż.] - handoḫ /xandoʜ/ • zaim. które[9] [nieoż.]
Derywaty: handoḫjêve zaim. którekolwiek [oż.] - handos /xandos/ • zaim. które [nieoż.]
Derywaty: handosjêve zaim. którekolwiek [oż.] - harugîye /xarugʲije/ • czas. pamiętać
- he /xe/ • wykrzyknik "o" a. "hej"
- hengo /xeŋgʷo/ • rzecz. fundament, podstawa [nieoż.]
Derywaty: hengân przym. podstawowy - hev /xew/ • spój. w
- hevpuro /xewpuro/ • spój. lecz, zamiast tego
- hhanətâ /x:anɘtɐ/ • rzecz. brąz (metal) [nieoż.]
- hhayiri /x:ajiri/ • rzecz. słońce [nieoż.]
- hhićagîye /x:irt͡ʃʼagʲije/ • czas. wracać, powracać
- hilfân /xilfɐn/ • przym. słodki
- hiṣe /xiʃe/ • rzecz. pan [oż.]
- hiva /xiwa/ • spój. i
- hiviṣ /xʷiʃ/ • licz. sześć[10]
Derywaty: hiviṣne licz. szósty, szósta [oż.]; hiviṣno licz. szóste [nieoż.] - ḥaḫzə /χaʜt͡sɘ/ • rzecz. płomień [nieoż.]
- ḥayn /χajn/ • 1. rzecz. równość, podobna rzecz [nieoż.]; 2. przym. równy, taki sam
- ḥamn /χamn/ • rzecz. rzecz, czynność [nieoż.]
Derywaty: ḥamnpasə rzecz. sprawa, wydarzenie, przypadek [nieoż.] - ḥavzaba /χawt͡saba/ • czas. palić się, płonąć
- ḥavzagîye /χawt͡sagʲije/ • czas. palić
- ḥeru /χeru/ • licz. jeden
- ḥeyen /χejen/ • zaim. ten sam, taki sam
- ḥəvə /χɘwɘ/ • rzecz. bitwa [nieoż.]
- ḥolina /χʷolina/ • rzecz. chwała, splendor [oż.]
- ḥoṣtaba /χʷoʃtaba/ • czas. być otwartym
- ḥoṣtagîye /χʷoʃtagʲije/ • czas. otwierać
Derywaty: biḥoṣtagîye czas. otworzyć - ḥta /χta/ • zaim. oni [oż.]
- ḥtangîye /χtaŋgʲije/ • czas. przejąć
- ḥto /χto/ • zaim. oni [nieoż.]
- ḥugîru /χʷugʲiru/ • rzecz. piasek [nieoż.]
Derywaty: ḥugîrânnifvo rzecz. pustynia [nieoż.] - ḥuro /χʷuro/ • rzecz. słowo [nieoż.]
- ḫayəndraba /ʜajɘndraba/ • czas. być rządzonym
- ḫayəndragîye /ʜajɘndragʲije/ • czas. rządzić
Derywaty: ḫayəndra rzecz. władca [oż.] - ḫamre /ʜamre/ • rzecz. zwierzę [oż.]
- ḫabya /ʜabja/ • rzecz. woda pitna, czysta woda źródlana [nieoż.]
- ḫanu /ʜanu/ • rzecz. ogrodzenie, mur [nieoż.]
- ḫarzavə /ʜart͡savɘ/ • rzecz. cyna [nieoż.]
- ḫaspo /ʜaspo/ • rzecz. miasto [nieoż.]
- ḫbaste /ʜbaste/ • rzecz. niewolnik [oż.]
- ḫbasto /ʜbasto/ • rzecz. niewola [nieoż.]
- ḫekṣo /ʜekʃo/ • rzecz. koło [nieoż.]
- ḫəqe /ʜɘqe/ • zaim. ja
- ḫiyə /ʜijɘ/ • rzecz. ogień [nieoż.]
- ḫrakoŝba /ʜrakʷoɬba/ • czas. być pisanym
- ḫrakoŝgîye /ʜrakʷoɬgʲije/ • czas. pisać
Derywaty: ḫrakoŝ rzecz. pismo [nieoż.]; ḫrakoŝa rzecz. pisarz, skryba [oż.] - ḫrakṣmagîye /ʜrakʃmagʲije/ • 1. czas. negocjować, paktować, prowadzić rokowania; 2. targować się
Derywaty: ḫrakṣmaba czas. być negocjowanym, być przedmiotem rokowań, targowania się - ḫrakṣtrome /ʜrakʃtrome/ • rzecz. traktat pokojowy, pakt[11] [oż.]
- ḫrakṣu /ʜrakʃu/ • rzecz. księżyc [nieoż.]
- ḫurṣo /ʜurʃo/ • C. W. rzecz. rok[12] [nieoż.]
- jêya /d͡ʒʲeja/ • przys. zawsze
- jêttu /d͡ʒʲet:u/ • licz. osiem
Derywaty: jêttane licz. ósmy, ósma [oż.]; jêttano licz. ósme [nieoż.] - jər /jɘr/ • rzecz. morze [nieoż.]
- jəlsu /d͡ʒɘlsu/ • rzecz. jama, nora [nieoż.]
Derywaty: seffânjəlsuru rzecz. fraz. gniazdo żmij [nieoż.] - jîdalba /d͡ʒʲidalba/ • czas. być zebranym, być razem
- jîdalgîye /d͡ʒʲidalgʲije/ • czas. gromadzić, zbierać
Derywaty: jîdalle rzecz. legion, oddział wojskowy [oż.]; jîdla rzecz. grupa, gromada [oż.]/[nieoż.][13] - jînegîye /d͡ʒʲinegʲije/ • czas. chwytać, trzymać
Derywaty: jînu rzecz. chwyt [nieoż.]; jînne rzecz. uchwyt [nieoż.] - jîstlagîye /d͡ʒʲistlagʲije/ • czas. puścić, wypuścić
- jîvah /d͡ʒʲiwax/ • 1. rzecz. kolor żółty, żółtość [nieoż.]; 2. przym. żółty
- jîvarə /d͡ʒʲiwarɘ/ • 1. rzecz. suchota [nieoż.]; 2. rzecz. chrust, określenie na roślinność stepu (trawa, krzaki) w porze suchej [nieoż.]
- ka /ka/ • przys. przeciw, przeciwko
- kagmə /kagmɘ/ • rzecz. ruina [nieoż.]
- kagmaba /kagmaba/ • czas. być niszczonym
Derywaty: bikagmaba czas. być zniszczonym - kagmagîye /kagmagʲije/ • czas. niszczyć
Derywaty: bikagmagîye czas. zniszczyć; kagmalçi rzecz. niszczenie, zniszczenie [nieoż.] - karəyagîye /karɘjagʲije/ • czas. wymieniać, wspominać, wyliczać
Derywaty: karəyena rzecz. wspomniane wcześniej osoby [oż.]; karəyeno rzecz. wspomniane wcześniej przedmioty [nieoż.] - karngîye /karŋgʲije/ • czas. tańczyć
Derywaty: karngam rzecz. taniec [nieoż.] - kayri /kajri/ • zaim. wiele, wielu
- kâhi /kɐxi/ • zaim. jakiś, żaden
- kêl /kʲel/ • rzecz. lotos [nieoż.]
- kəta /kɘta/ • rzecz. kobieta [oż.]
Derywaty: kətân przym. kobiecy - kîbu /kʲibu/ • rzecz. drzewo [nieoż.]
- kîyoṣrəgîye /kʲijoʃrɘgʲije/ • czas. obiecywać, przysięgać
Derywaty: kîyoṣrə rzecz. przysięga, obietnica [nieoż.] - knavo /knawo/ • rzecz. metal [nieoż.]
- kṣabinu /kʃabinu/ • rzecz. głód, klęska głodu [oż.]
Derywaty: kṣabân przym. głodny - kṣaye /kʃaje/ • rzecz. dowódca [oż.]
- ktava /ktawa/ • licz. pięć
Derywaty: ktavnas licz. piąty, piąta [oż.]; ktavnos licz. piąte [nieoż.] - ḱajêyalçi /kʼad͡ʒʲejalθi/ • rzecz. wieczność [nieoż.]
Derywaty: ḱajêyalçân przym. wieczny - ḱal /kʼal/ • przys. nad, wyżej
Derywaty: ḱalân przym. wysoki - ḱalhayr /kʼalxajr/ • rzecz. północ (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: ḱalhaťaleyo rzecz. północny wschód [nieoż.]; ḱalhayriṣco rzecz. północny zachód [nieoż.] - ḱara /kʼara/ • rzecz. moc, siła[14] [oż.]
Derywaty: ḱarân przym. potężny, mocarny - ḱaraṕalçi /kʼarapʼalθi/ • rzecz. sprawiedliwość [oż.]
Derywaty: ḱaraṕalçân przym. sprawiedliwy - ḱavvargîye /kʼaw:argʲije/ • czas. pozwalać
- ḱəndagîye /kʼɘndagʲije/ • czas. umierać, ginąć
- ḱonźu /kʼʷont͡sʼu/ • rzecz. smoła [nieoż.]
- ḱorân /kʼʷorɐn/ • przym. jasny
- ḱuno /kʼʷuno/ • przym. blisko, bliski
- qa /qa/ • zaim. ono [nieoż.]
- qaçi /qaθi/ • rzecz. próg [nieoż.]
- qahṣ /qaxʃ/ • licz. trzy
Derywaty: qaṣṣune licz. trzeci, trzecia [oż.]; qaṣṣuno licz. trzeci [nieoż.] - qaldî /qaldʲi/ • 1. rzecz. nomada [oż.]; 2. rzecz. step [nieoż.]
- qelgîye /qelgʲije/ • czas. pić
- qin /qin/ • licz. wy
- qojêgîye /qʷod͡ʒʲegʲije/ • czas. trawić
- qongi /qʷoŋgi/ • rzecz. drzewo[15] [nieoż.]
- qoynu /qʷojnu/ • rzecz. śmierć [nieoż.]
Derywaty: qoynba czas. zostać zabitym; qoyngîye czas. zabijać - qudra /qʷudra/ • rzecz. król [oż.]
- qusha /qʷusxa/ • rzecz. ojciec [oż.]
- lâyṣ /lɐjʃ/ • przys. o, na temat[16]
- lekoyu /lekʷoju/ • rzecz. obowiązek [nieoż.]
- leçuygîye /leθujgʲije/ • czas. rozkazywać
Derywaty: leçuyn rzecz. rozkaz [nieoż.]; leçuba czas. dowodzić, przewodzić, władać; leçulçi rzecz. przywództwo [nieoż.] - leçyengo /leθjeŋgʷo/ • rzecz. kapitan, komendant [oż.]
- leya /leja/ • przys. potem, po tym jak
- ləku /lɘkʷu/ • 1. rzecz. zasada, norma [nieoż.]; 2. rzecz. wzór [nieoż.]
- litagîye /litagʲije/ • czas. sądzić, oceniać
Derywaty: bilitagîye czas. rozsądzić; lita rzecz. sędzia [oż.]; litə rzecz. sąd, osąd [nieoż.] - luva /luwa/ • licz. dwa
Derywaty: luvnas licz. drugi, druga [oż.]; luvnos licz. drugie [nieoż.]; luvara licz. obie, oba - manaçirgîye /manaθirgʲije/ • czas. sadzić, siać
- mayiri /majiri/ • 1. rzecz. całość [nieoż.]; 2. przym. wys. pełen
- mâba /mɐba/ • czas. przekraczać, przechodzić przez[17]
- mândrahu /mɐndraxu/ • rzecz. rzepak [nieoż.]
- meḱal /mekʼal/ • przys. powyżej
- mesha /mesxa/ • C. W. rzecz. matka[18] [oż.]
- min /min/ • zaim. ty
- miŝaba /miɬaba/ • czas. być wykłuwanym, rzeźbionym
Derywaty: miŝabah rzecz. rzeźbiarz [oż.] - miŝagîye /miɬagʲije/ • czas. wykłuwać, rzeźbić
Derywaty: miŝab rzecz. dłuto [nieoż.]; çamiŝabri rzecz. inskrypcja [nieoż.] - moṣṣiyakə /moʃ:ijakɘ/ • rzecz. strach [nieoż.]
Derywaty: moṣṣiyakân przym. straszny - moṣṣiku /moʃ:iku/ • rzecz. przerażenie [nieoż.]
Derywaty: ḱamoṣṣikân przym. przerażający - nafi /nafi/ • rzecz. pani [oż.]
- nahrâ /naxrɐ/ • rzecz. mężczyzna [oż.]
Derywaty: nahrân przym. męski - nakkiba /nak:iba/ • czas. móc
- naŝoḥre /naɬʷoχre/ • rzecz. buntownik [oż.]
- naŝoḥru /naɬʷoχru/ • rzecz. bunt, rebelia [nieoż.]
- nayťo /najtʼo/ • rzecz. brzeg rzeki [nieoż.]
- naze /nat͡se/ • zaim. czyj, którego [nieoż.]
- nâyho /nɐjxo/ • rzecz. niebo [nieoż.]
Derywaty: nâyhân przym. niebiański - neyi /neji/ • rzecz. ziemia, kraina [nieoż.]
- nissu /nis:u/ • czas. być[19]
- nifvo /nifwo/ • rzecz. dom [nieoż.]
- nivetagîye /niwetagʲije/ • czas. mieszkać, zamieszkiwać
- pagêba /pagʲeba/ • czas. radować, cieszyć się
- pagêgîye /pagʲegʲije/ • czas. rozśmieszać
Derywaty: pagêlçi rzecz. szczęście, radość [nieoż.] - paḥə /paχɘ/ • rzecz. moment, czas (mierzalny) [nieoż.]
- palḫâ /palʜɐ/ • rzecz. tęsknota [nieoż.]
Derywaty: palḫâlçi rzecz. tęskność, nostalgia [nieoż.]; palḫân przym. tęskny - patjêya /patd͡ʒʲeja/ • przys. nigdy
- pâḥontu /pɐχʷontu/ • rzecz. umiar [nieoż.]
- pârzaba /pɐrt͡saba/ • czas. być głuchym
- pârzagîye /pɐrt͡sagʲije/ • czas. ogłuszać, pozbawiać słuchu
Derywaty: pârjê rzecz. głuchy, osoba głucha [oż.] - pârzukəs /pɐrt͡sukɘs/ • rzecz. słuch, zmysł słuchu [nieoż.]
- pirə /pirɘ/ • rzecz. iskra [nieoż.]
- puro /puro/ • rzecz. miejsce [nieoż.]
- ṕadragîye /pʼadragʲije/ • czas. rzec, ogłosić, deklarować
- ṕaḫrgîye /pʼaʜrgʲije/ • czas. kazać, nakazać
- ṕaye /pʼaje/ • zaim. my (ekskluzywne[20])
- ṕiçe /pʼiθe/ • zaim. my (inkluzywne[21])
- ṕule /pʼule/ • zaim. my (podwójne[22])
- raymi /rajmi/ • rzecz. oko [oż.]
Derywaty: raymah rzecz. omen [nieoż.] - raymṣur /rajmʃur/ • rzecz. wzrok [nieoż.]
- raqsanu /raqsanu/ • rzecz. zemsta [nieoż.]
- rama /rama/ • rzecz. noworodek [oż.]
- raṕas /rapʼas/ • rzecz. prawo [oż.]
- rimuhgîye /rimuxgʲije/ • czas. widzieć
Derywaty: rimuhba czas. patrzeć; rimuhhu rzecz. spojrzenie [nieoż.] - ringîye /riŋgʲije/ • czas. iść, pójść
- rira /rira/ • licz. dziewięć
Derywaty: rirəŝa licz. dziewiąty, dziewiąta [oż.]; rirəŝo licz. dziewiąte [nieoż.] - rəvagîye /rɘwagʲije/ • czas. pozostawać
- roynegr /rojnegr/ • rzecz. czas, chwila, okres czasu [nieoż.]
- royti /rojti/ • spój. czy[23]
- sâgravagîye /sɐgrawagʲije/ • czas. zasiedlać, kolonizować, przesiedlić
- sakkayn /sak:ajn/ • spój. i, jednakże, ponadto
- san /san/ • zaim. co [nieoż.]
Derywaty: sanjêve zaim. cokolwiek [nieoż.] - sanḫrba /saŋʜrba/ • czas. umieć, potrafić
Derywaty: sanḫil rzecz. umiejętność, zdolność [nieoż.] - sankâh /saŋkɐx/ • zaim. każde [nieoż.]
- santḥagîye /santχagʲije/ • czas. maszerować
Derywaty: santḥa rzecz. piechur [oż.]; santḥo rzecz. marsz [nieoż.] - sarn /sarn/ • przys. prócz, oprócz
- saya /saja/ • 1. rzecz. mieszkaniec [oż.]; 2. rzecz. lud, plemię [oż.]
- sayfeno /sajfeno/ • rzecz. dobrobyt, prosperyta [nieoż.]
- seffe /sef:e/ • rzecz. żmija [oż.]
- sefr /sefr/ • 1. rzecz. oryginał, pierwowzór [nieoż.]; 2. przedrostek "pra-"
- seyânba /sejɐnba/ • czas. rosnąć
- seyângîye /sejɐŋgʲije/ • czas. uprawiać
- sêti /sʲeti/ • 1. rzecz. bydło [oż.]; 2. rzecz. trzoda, stado [nieoż.]
- siye /sije/ • zaim. kto [oż.]
Derywaty: siyejêve zaim. ktokolwiek [oż.] - siyekâh /sijekɐx/ • zaim. każdy [oż.]
- sîlba /sʲilba/ • czas. być spragnionym, pozbawionym wody
- sîlgîye /sʲilgʲije/ • czas. napełniać wodą, poić
Derywaty: sîlah rzecz. kanał irygacyjny [nieoż.]; sîlân przym. spragniony - silpə /silpɘ/ • rzecz. przód [nieoż.]
- sîyatri /sʲijatri/ • rzecz. gwiazda [oż.]
- sodavl /sodawl/ • rzecz. kieł [nieoż.]
- soffelçi /sof:elθi/ • rzecz. łagodność [nieoż.]
Derywaty: soffân przym. łagodny - sullo /sul:o/ • rzecz. kwiat [nieoż.]
- surelçi /surelθi/ • rzecz. starość [nieoż.]
Derywaty: surân przym. stary - svaḥa /swaχa/ • licz. siedem
Derywaty: savḥas licz. siódmy, siódma [oż.]; savḥos licz. siódme [nieoż.] - ṣafe /ʃafe/ • zaim. gdzie
- ṣayalçi /ʃajalθi/ • rzecz. piękno [nieoż.]
Derywaty: ṣayân przym. piękny - ṣânalba /ʃɐnalba/ • czas. męczyć się, być strudzonym
Derywaty: ṣânalgîye czas. męczyć, trudzić, zajmować kogoś; ṣânla rzecz. robotnik, pracownik[24] [oż.] - ṣânba /ʃɐnba/ • czas. rozkwitać
- ṣar /ʃar/ • 1. rzecz. zastępca [oż.]; 2. rzecz. cień [nieoż.]
- ṣilpa /ʃilpa/ • rzecz. twarz [oż.]
- ṣineba /ʃineba/ • czas. stawać się
- ṣinegîye /ʃinegʲije/ • czas. robić, czynić, wyrządzać
- ṣivilçi /ʃiwilθi/ • rzecz. miłość [nieoż.]
Derywaty: ṣivân a. ṣiviyân przym. miłosny; ṣiviḥuro rzecz. przysięga wierności, zaślubiny [nieoż.]; ṣivayne rzecz. kochanka - ṣivurtu /ʃiwurtu/ • rzecz. blask [nieoż.]
- ṣîçraba /ʃʲiθraba/ • czas. być obalanym
- ṣîçragîye /ʃʲiθragʲije/ • czas. obalać
Derywaty: ṣîçra rzecz. buntownik, zamachowiec, wywrotowiec, spiskowiec, intrygant [oż.]; ṣîçro rzecz. zamach stanu, rebelia, bunt [nieoż.] - ṣînha /ʃʲiŋxa/ • licz. cztery
Derywaty: ṣînhas licz. czwarty, czwarta [oż.]; ṣînhos licz. czwarte [nieoż.] - ŝari /ɬari/ • 1. przym. konieczny, niezbędny; 2. przys. koniecznie
- ŝurḫ /ɬʷurʜ/ • 1. rzecz. szkoda, krzywda, obrażenie, nieszczęście, pech [nieoż.]; 2. przym. zły, niedobry, szkodliwy, przynoszący nieszczęście, pechowy
- taruni /taruni/ • przys. wśród, pośród, między, pomiędzy
- taŝave /taɬawe/ • rzecz. bogini [oż.]
- taŝiya /taɬija/ • rzecz. bóg [oż.]
- taŝuḫo /taɬʷuʜo/ • rzecz. ametyst [nieoż.]
- tâsse /tɐs:e/ • rzecz. człowiek [oż.]
- têḫb /tʲeʜb/ • 1. rzecz. język [oż.]; 2. rzecz. mowa [nieoż.]
- têrləsu /tʲerlasu/ • rzecz. noc [nieoż.]
- ti /ti/ • 1. przys. więcej, bardziej; 2. partykuła wzmacniająca
- tigîye /tigʲije/ • czas. szeptać
Derywaty: tigo rzecz. szept [nieoż.] - tihu /tixu/ • rzecz. błoto [nieoż.]
- tiysə /tijsɘ/ • licz. dziesięć
Derywaty: tiyseṣ licz. dziesiąty, dziesiąta [oż.]; tiyseṣo licz. dziesiąte [nieoż.] - tîyane /tʲijane/ • rzecz. rodzina [oż.]
- tîyanu /tʲijanu/ • rzecz. krew [nieoż.]
- tîyanân /tʲijanɐn/ • przym. pokrewny, krwawy
- ťaḱan /tʼakʼan/ • rzecz. rzecz, przedmiot [nieoż.]
- ťaḱe /tʼakʼe/ • rzecz. rzecz, istota [oż.]
- ťaleyo /tʼalejo/ • rzecz. wschód (kierunek) [nieoż.]
- ťargîye /tʼargʲije/ • czas. rozmawiać
- ťayla /tʼajla/ • rzecz. usta [oż.]
- ťayyal /tʼaj:al/ • rzecz. handlarz, kupiec [oż.]
- ťaḱemba /tʼakʼemba/ • czas. być zmienianym
- ťaḱemgîye /tʼakʼemgʲije/ • czas. zmieniać
Derywaty: ťaḱem rzecz. zmiana [nieoż.]; ťaḱemah rzecz. zmieniacz, osoba zmieniająca coś [oż.] - ťiyə /tʼijɘ/ • spój. na, przez[25]
- vakṣêyo /wakʃʲejo/ • rzecz. burza [nieoż.]
- van /wan/ • 1. przys. podczas; 2. partykuła tworząca imiesłów przysłówkowy
- varťeba /wartʼeba/ • czas. myśleć
Derywaty: bivarťeba czas. obmyśleć, przemyśleć - vasrə /wasrɘ/ • rzecz. zło, niegodziwość, występek, szkoda[26] [nieoż.]
Derywaty: vasrân przym. niegodziwy, niegodny, przestępczy - vaḥyeba /waχjeba/ • czas. być tępionym
- vaḥyegîye /waχjegʲije/ • czas. tępić, usuwać, wykorzeniać
Derywaty: vaḥyelçi rzecz. czystka, ludobójstwo, wytępienie, wykorzenienie [nieoż.] - vâḥ /wɐχ/ • rzecz. wiatr [nieoż.]
Derywaty: vâḥəṕes rzecz. wicher [nieoż.] - veḱagîye /wekʼagʲije/ • czas. cierpieć
Derywaty: veḱalçi rzecz. cierpienie [nieoż.] - vindro /windro/ • rzecz. chwast [nieoż.]
- viṣkaba /wiʃkaba/ • czas. wychodzić
- viṣkagîye /wiʃkagʲije/ • czas. wyjmować
- viyarṣiba /wijarʃiba/ • czas. być zapominanym
- viyarṣigîye /wijarʃigʲije/ • czas. zapominać
Derywaty: viyarṣelçi rzecz. zapomnienie [nieoż.] - vuraya /wuraja/ • rzecz. dusza, esencja [nieoż.]
- vurhornu /wurxʷornu/ • rzecz. porządek, spokój [nieoż.]
- yaḥma /jaχma/ • rzecz. wróg [oż.]
Derywaty: yaḥmân przym. wrogi - yasalgîye /jasalgʲije/ • czas. mówić
- yeçarə /jeθarɘ/ • rzecz. łza [nieoż.]
- yeḱa /jekʼa/ • przys. ponownie, jeszcze raz
- yelraçba /jelraθba/ • czas. być świadkiem
Derywaty: yelraça rzecz. świadek [oż.] - yelraçgîye /jelraθgʲije/ • czas. poświadczać, zaświadczać, doświadczać
Derywaty: yelraçə rzecz. świadectwo, dowód [nieoż.] - yen /jen/ • 1. licz. pierwsze [nieoż.]; 2. spój. by, aby[27]
- yenne /jen:e/ • licz. pierwszy, pierwsza [oż.]
- yeniyata /jenijata/ • rzecz. Ajniad [oż.]
Derywaty: yeniyatân 1. przym. ajniadzki; 2. rzecz. język ajniadzki [nieoż.] - yergîye /jergʲije/ • czas. pomagać
Derywaty: yero rzecz. pomoc [nieoż.]; yersâ pomocnik [oż.] - yeritiba /jeritiba/ • czas. być zatapianym
- yeritigîye /jeritigʲije/ • czas. zatapiać, topić
Derywaty: yeritu rzecz. powódź [nieoż.] - yenṣâba /jenʃɐba/ • czas. być wypełnianym, być sytym
- yenṣâgîye /jenʃɐgʲije/ • czas. wypełniać, karmić
Derywaty: yenṣ rzecz. obfity, pełny posiłek [nieoż.]; yenṣân przym. syty, pełny - yevo /jewo/ • rzecz. łaska [nieoż.]
Derywaty: yevân przym. łaskawy - yicelligîye /jit͡ʃel:igʲije/ • czas. uwodzić, uwieść
Derywaty: yicelliba czas. być uwiedzionym; yicellune uwodziciel uwodzicielka [oż.] - yihhân /jix:ɐn/ • przym. wielki, wysoki
- yinat /jinat/ • rzecz. thylacoleo[28], lew workowaty [oż.]
- yiringîye /jiriŋgʲije/ • czas. odchodzić, odejść
- yiṣco /jiʃt͡ʃo/ • rzecz. zachód (kierunek) [nieoż.]
- zandu /t͡sandu/ • rzecz. spisek, konspiracja [nieoż.]
- zârmaba /t͡sɐrmaba/ • czas. być zwycięski, odnosić sukces
- zârmagîye /t͡sɐrmagʲije/ • czas. zwyciężać
- zeyettə /t͡sejet:ɘ/ • licz. sto
Derywaty: yenzeyettas licz. setny, setna [oż.]; yenzeyettos licz. setne [nieoż.] - zigurgîye /t͡sigʷurgʲije/ • czas. tłumić, gnieść, miażdżyć
Derywaty: zigurelçi rzecz. tłumienie, gniecenie, miażdżenie, pacyfikacja [nieoż.]; zigurune rzecz. pacyfikator, ten, który dławi bunty [oż.] - zilpurân /t͡silpurɐn/ • przym. niezłomny
- zindralçi /t͡sindralθi/ • rzecz. dzikość [nieoż.]
Derywaty: zindrân przym. dziki - ziṣpugîye /t͡siʃpugʲije/ • 1. czas. kopać, rozkopywać[29]; 2. czas. formować
Derywaty: ziṣputkə rzecz. wały, fortyfikacje ziemne [nieoż.]; ziṣpulah rzecz. kopiec [nieoż.] - źano /t͡sʼano/ • przym. daleko, daleki
- źen /t͡sʼen/ • spój. lub, albo
Aneks: imiona ludzi i bogów
- Ḥas /χas/ • [WIP]
- Kiḫana /kiʜana/ • [WIP]
- Qoyânnafi /qʷojɐn:afi/ • [WIP]
- Minduyâta /minduyɐta/ • [WIP]
- Ṕetḫanna /pʼetʜan:a/ • [WIP]
- Yarrinti /jar:inti/ • [WIP]
Aneks: nazwy miejscowe
- Bihusêna /bixʷusʲena/ • [WIP]
- Ceçəḥa /t͡ʃeθɘχa/ • [WIP]
- Darḥuvaṣ[30] /darχʷaʃ/ • [WIP]
- Dîrena /dʲirena/ • [WIP]
- Ḫarzavâ /ʜart͡savɐ/ • [WIP]
- Jêytisî /d͡ʒʲejtisʲi/ • [WIP]
- Qalaṣma /qalaʃma/ • [WIP]
- Qiźuvatni /qit͡sʼuwatni/ • [WIP]
- Lurvagarna /lurwagarna/ • [WIP]
- Marzaṣu /mart͡saʃu/ • [WIP]
- Neḥriya /neχrija/ • [WIP]
- Nirun, Nirarun /nirun, nirarun/ • [WIP]
- Nisara /nisara/ • [WIP]
- Ṕarćuna /pʼart͡ʃʼuna/ • [WIP]
- Suvarinda /suwarinda/ • [WIP]
- Ŝar /ɬar/ • [WIP]
- Tallatâri /tal:atɐri/ • [WIP]
- Tarqaṣu /tarqaʃu/ • [WIP]
- Taŝvetis /taɬwetis, taɬʷetis/ • [WIP]
- Ťarva /tʼarwa/ • [WIP]
- Zvagritî /t͡swagritʲi/ • [WIP]
Przypisy
- ↑ Jeden z oryginalnych założycieli Projektu Kyon, od lat nieaktywny. Odpowiedzialny przede wszystkim za Siedmiomieście.
- ↑ Przede wszystkim w kontekście Gór Pochodzenia (Płaskowyż Szomemski), Gór Żelaznych i ogólnie górskich szczytów powyżej umownej granicy 7 kilometrów n.p.m.
- ↑ Znana, chociaż znacznie rzadsza, jest też forma çe.
- ↑ Szczególnie za pomocą własnej ręki.
- ↑ Niemal zawsze występuje wraz z rzeczownikiem odmienionym w miejscowniku.
- ↑ Prawdopodobnie połączenie słów fest oraz ḫanu, oznaczające "obszar otoczony ogrodzeniem lub murem".
- ↑ Zapożyczenie z kitrzańskiej Wysokiej Mowy, od imienia bóstwa Fimasza (Fimāš /fiˈmaːʃ/).
- ↑ Zaimek liczby mnogiej ożywionej.
- ↑ Zaimek liczby mnogiej nieożywionej.
- ↑ Arch. wymowa: /xiwiʃ/.
- ↑ Niejasna etymologia, prawdopodobnie mitologiczna i powiązana ze słowem "księżyc".
- ↑ Na terenach zachodnich spotyka się alternatywny zapis tego słowa: ḫuṣro /ʜuʃro/ Z. rzecz. rok [nieoż.].
- ↑ W zależności od tego, czy mowa o grupie przedmiotów (rzeczowników nieożywionych) czy o grupie zwierząt, ludzi, części ciała (rzeczowników ożywionych).
- ↑ Także w znaczeniu "siła zbrojna".
- ↑ Jeden z konkretnych gatunków, niesprecyzowany.
- ↑ Używane w stosunku do rzeczy oraz wydarzeń, nigdy ludzi.
- ↑ W takim kontekście niemal zawsze z rzeczownikiem odmienionym w ablatywie.
- ↑ Na terenach zachodnich dominowała alternatywna forma messah /mes:ax/ Z. rzecz. matka [oż.].
- ↑ Czasownik "być" jest jedynym prawdziwie nieregularnym czasownikiem w języku ajniadzkim, nieregularną formę przyjmuję także w bezokoliczniku (nissu).
- ↑ Odpowiadające frazie my, bez Ciebie.
- ↑ Odpowiadające frazie my, razem z Tobą.
- ↑ Odpowiadające frazie my, we dwoje.
- ↑ Partykuła pytająca.
- ↑ Szczególnie pracownik o niskich umiejętnościach, tania siła robocza.
- ↑ Dotyczy zwłaszcza czasu, chodź nie tylko.
- ↑ W znaczeniu fizycznym, nie moralnym.
- ↑ Porównywalne z angielskim so to [do something].
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Thylacoleo.
- ↑ W znaczeniu kopania, drążenia w ziemi.
- ↑ Forma arch. pojawiająca się w najstarszych tekstach: Darḥavayiṣ /darχawajiʃ/.