Vezdāŝaular [vɛzdaɬau'lar], dosłownie kalendarz (ajd.vezda "czas" + ŝaul / ŝaular "spis, księga rachunkowa") — termin oznaczający ogół ajdyniriańskich kalendarzy oraz sposobów mierzenia czasu. Potocznie odnosi się również do rodzaju kalendarza powszechnie używanego w czasach panowania Imperium Żysudrydzkiego, znanego także jako Kalendarz Imperialny (Vezdāŝaular Khshāyarani [vɛzdaɬau'lar χʂa:ja'ɾaɲi]). Jest to jednocześnie sposób datowania wydarzeń używany na niniejszej encyklopedii w artykułach dotyczących Ajdyniru oraz szerzej, Ajdyniriany.
Vezdāŝaular bazuje na wspólnym kalendarzu kyońskim oraz wielu uproszczeniach. Podobnie jak w przypadku projektu Ery Tangijskiej, stworzenie porządnego kalendarza, jako zadanie matematyczne, przerosło autora.
Historia
Kalendarze ajdyniriańskie, w tym Kalendarz Imperialny, wywodzą się ze spuścizny Starożytnego Wschodu, zwłaszcza z tradycji istniejącej tam dawniej Cywilizacji Ajniadzkiej. Wiadomo, że Starożytni Ajniadzi posiadali bardo zaawansowaną wiedzę astronomiczną, pozwalając stworzyć dokładny kalendarz. Wraz z osiedleniem się Ajniadów nad Jeziorem Szmaragdowym tradycja ta przeniesiona została na obszar Ajdyniriany, dając początek koncepcji Gwiazd Królewskich oraz kalendarzowi staroajdyniriańskiemu. Stał się on podstawą dla większości współczesnych kalendarzy używanych w tej części Kyonu.
Gwiazdy Królewskie
W ajdyniriańskiej astrologii popularny jest motyw tak zwanych Siedmiu Gwiazd Królewskich (Swāhir Śaetrās )
In astrology, the Royal Stars of Persia are Aldebaran, Regulus, Antares and Fomalhaut. They were regarded as the guardians of the sky in approximately 3000 BCE during the time of the Ancient Persians in the area of modern-day Iran.[1] The Persians believed that the sky was divided into four districts with each district being guarded by one of the four Royal Stars.[2] The stars were believed to hold both good and evil power and the Persians looked upon them for guidance in scientific calculations of the sky, such as the calendar and lunar/solar cycles, and for predictions about the future.
Although there is mention of the Royal Stars influencing the ancient Egyptians in roughly 5,000 BCE, they were noted when the ancient Persian prophet Zarathustra mentioned them in the Bundahishn, the collection of Zoroastrian cosmogony and cosmology, in approximately 1,500 BCE.
Historia podzielona jest na cztery Ery (Xoshrin [ksɔʃɾin]), w których lata liczone są od 1 wzwyż. Po zakończeniu jednej Ery lata zerują się a kolejna rozpoczyna się na powrót od roku 1. Obecna Era rozpoczęła się wraz z założeniem miasta Djyazhoar i to od tej daty naliczane są kolejne lata. Wedle tradycji wydarzenie to miało miejsce około 2000 lat ziemskich temu. (5360 lat kyońskich temu)
Ajdyniriański rok kalendarzowy rozpoczyna się w równonoc wiosenną, wielkim świętem Djyaonwayr [d͡ʑjaɔnwajɾ]. Dzieli się na 5 miesięcy (unąd [unãd]), z których każdy liczy 15 dni, każdy jest również poświęcony innemu bóstwu. Dodatkowo, zgodnie z ajdyniriańską astrologią, miesiącom przyporządkowanych jest 5 z 7 tak zwanych Cesarskich Gwiazd (Xiryāya Khshāyarani [ksiɾja:ja χʃa:jaɾaɲi]), dwie ostatnie odnoszą się natomiast do Losu i samego Imperatora.
Pozostałe 3 największe ajdyniriańskie święta odbywają się w dzień przesilenia letniego (drugi miesiąc), równonocy jesiennej (trzeci miesiąc) i przesilenia zimowego (czwarty miesiąc). Ponadto istnieją również inne mniejsze święta ku czci pozostałych bogów czy z okazji rocznicy jakiś ważnych wydarzeń.
Ostatni, piąty miesiąc jest jedynym w którym niema żadnego głównego święta.
Miesiące i święta
X
Nie występuje żaden odpowiednik cyklu tygodniowego, poszczególne dni miesięcy nazywają się dosłownie "Dzień Pierwszy" (Ekhrirwayr), "Dzień Drugi" (Lāwirwayr), "Dzień Trzeci" (Azhirwayr), i tak dalej.
Kolejność
Miesiąc
Znaczenie
Bóstwo
Główne Święto
Znaczenie
Odpowiadająca Gwiazda
1
Varwanāmi
"Poświęcenie"/"Oddanie"
Hanar̄
Djyaonwayr
"Nowy Dzień"
Ṕetras
2
Dhiryāmi
"Piękno"
Ishār
Vezdaqueni
"Radosny Czas"
Śariya
3
Ęlędāmi
"Panowanie"
Radhevar
Dashanar
"Hołd"/"Pokłon"
Yazraf
4
Unatiya
"Tajemnica"
Ghrezdan
Cir̄as Ťaomāz
"Noc Magii"
Dzôrinaw
5
Fraveshi
"Przetrwanie"
Arhish
-brak-
-brak-
Khoramuzat
Co 5 lat do miesiąca Ęlędāmi dodaje się jeden dodatkowy dzień, dwa dodatkowe co 150, a 3 co 3000 lat.
Daty podaje się numerycznie, w kolejności: dzień, miesiąc, rok. W oficjalnych dokumentach państwowych na końcu widnieje dodatkowo obecna era.
Dla przykładu:
14.3.1999.4 dzień miesiąca, miesiąc, rok i numer ery
Ery
Od
Nazwa
Do
Uwagi
Utworzenie wszechświata
Era Początku Xoshrin Egwénu [ksɔʃɾin egʷejnu]
Stworzenie człowieka
W tej erze nie podaje się żadnych dat, gdyż wydarzenia z tego okresu są czysto mitologiczne i nawet najwyżsi kapłani nie ośmielają się mierzyć Czasu Bogów, jest to bowiem poza ludzkimi możliwościami.
Stworzenie człowieka
Era Chwały Xoshrin Cazhifyazhi [ksɔʃɾin t͡saʐifjaʐi]
Upadek Pierwszego Królestwa
Są to czasy w których mity i legendy mieszają się z udokumentowaną historią, czasy gdy Bogowie chodzili po ziemi. Czasy chwały, które wedle pradawnych ksiąg trwały 100 000 lat. Niewiele jest o nich pewne prócz tego, że skończyły się około 2300 lat ziemskich temu.
Upadek Pierwszego Królestwa 1 (2809)
Era Milczenia Xoshrin Naptiris [ksɔʃɾin naptiɾis]
Założenie miasta Djyazhoar 804 (3613)
Czasy Wielkiej Wędrówki, trwające 804 lata kyońskie, czyli ok 300 lat ziemskich. W nawiasie zapisano daty w uniwersalnym kalendarzu kyońskim.
Założenie miasta Djyazhoar 1 (3613)
Era Odnowy Xoshrin Eḱadjyaozhi [ksɔʃɾin ek'ad͡ʑjaɔʐi]
Trwająca obecnie Era.
Obecny rok ajdyniriańskiego kalendarza to rok 5360 Czwartej Ery.
