Vezdāŝaular [vɛzdaɬau'lar], dosłownie kalendarz (ajd.vezda "czas" + ŝaul / ŝaular "spis, księga rachunkowa") — termin oznaczający ogół ajdyniriańskich kalendarzy oraz sposobów mierzenia czasu. Potocznie odnosi się również do rodzaju kalendarza powszechnie używanego w czasach panowania Imperium Żysudrydzkiego, znanego także jako Kalendarz Imperialny (Vezdāŝaular Khshāyarani [vɛzdaɬau'lar χʂa:ja'ɾaɲi]). Jest to jednocześnie sposób datowania wydarzeń używany na niniejszej encyklopedii w artykułach dotyczących Ajdyniru oraz szerzej, Ajdyniriany.
Vezdāŝaular bazuje na wspólnym kalendarzu kyońskim oraz wielu uproszczeniach. Podobnie jak w przypadku projektu Ery Tangijskiej, stworzenie porządnego kalendarza, jako zadanie matematyczne, przerosło autora.
Historia
Kalendarze ajdyniriańskie, w tym Kalendarz Imperialny, wywodzą się ze spuścizny Starożytnego Wschodu, zwłaszcza z tradycji istniejącej tam dawniej Cywilizacji Ajniadzkiej. Wiadomo, że Starożytni Ajniadzi posiadali bardo zaawansowaną wiedzę astronomiczną, pozwalając stworzyć dokładny kalendarz. Wraz z osiedleniem się Ajniadów nad Jeziorem Szmaragdowym tradycja ta przeniesiona została na obszar Ajdyniriany, dając początek koncepcji Gwiazd Królewskich oraz kalendarzowi staroajdyniriańskiemu. Stał się on podstawą dla większości współczesnych kalendarzy używanych w tej części Kyonu.
Gwiazdy Królewskie
Motyw Gwiazd Królewskich jest popularnym motywem ajdyniriańskiej ikonografii, widocznym między innymi na fladze imperialnej.
W ajdyniriańskiej astrologii popularny jest motyw tak zwanych Siedmiu Gwiazd Królewskich (Swāhir Śaetrās Khshāyaranew [swa:'xir ɕaɛ'tra:s χʂa:ja'ɾanɛw]). Tradycja astrologiczna dzieli nocne niebo na siedem równych części, natomiast każda z nich strzeżona jest i rządzona przez jedną z owych siedmiu gwiazd, królów swoich części nieboskłonu. Pomimo tego, że potocznie używa się wobec nich wszystkich słowa śaetra "gwiazda", część z nich stanowią nie pojedyncze gwiazdy lecz ich zbiory, widoczne na nocnym niebie galaktyki, określane konkretniejszym terminem shilan [ʂi'lan]. Gwiazdy Królewskie zawierają w sobie zarówno dobre moce, sprzyjające ludziom, jak i złe, czyli takie mogące im zaszkodzić. W związku z tym Gwiazdy Królewskie odgrywają istotną rolę w ajdyniaiańskim zodiaku oraz horoskopach.
Stanowią także obiekt kultu. Astronomowie zwyczajowo zwracają się do nich o łaskę i pomoc w naukowych obliczeniach nocnego nieba, natomiast astrologowie czy wieszcze proszą o ich przewodnictwo przy próbach przewidywania przyszłości oraz odkrywania możliwych ścieżek Losu. Gwiazdy Królewskie są też często łączone z Ghrezdanem, jednym z członków Trójcy.
Historia podzielona jest na cztery Ery (Xoshrin [ksɔʃɾin]), w których lata liczone są od 1 wzwyż. Po zakończeniu jednej Ery lata zerują się a kolejna rozpoczyna się na powrót od roku 1. Obecna Era rozpoczęła się wraz z założeniem miasta Djyazhoar i to od tej daty naliczane są kolejne lata. Wedle tradycji wydarzenie to miało miejsce około 2000 lat ziemskich temu. (5360 lat kyońskich temu)
Ajdyniriański rok kalendarzowy rozpoczyna się w równonoc wiosenną, wielkim świętem Djyaonwayr [d͡ʑjaɔnwajɾ]. Dzieli się na 5 miesięcy (unąd [unãd]), z których każdy liczy 15 dni, każdy jest również poświęcony innemu bóstwu. Dodatkowo, zgodnie z ajdyniriańską astrologią, miesiącom przyporządkowanych jest 5 z 7 tak zwanych Cesarskich Gwiazd (Xiryāya Khshāyarani [ksiɾja:ja χʃa:jaɾaɲi]), dwie ostatnie odnoszą się natomiast do Losu i samego Imperatora.
Pozostałe 3 największe ajdyniriańskie święta odbywają się w dzień przesilenia letniego (drugi miesiąc), równonocy jesiennej (trzeci miesiąc) i przesilenia zimowego (czwarty miesiąc). Ponadto istnieją również inne mniejsze święta ku czci pozostałych bogów czy z okazji rocznicy jakiś ważnych wydarzeń.
Ostatni, piąty miesiąc jest jedynym w którym niema żadnego głównego święta.
Miesiące i święta
X
Nie występuje żaden odpowiednik cyklu tygodniowego, poszczególne dni miesięcy nazywają się dosłownie "Dzień Pierwszy" (Ekhrirwayr), "Dzień Drugi" (Lāwirwayr), "Dzień Trzeci" (Azhirwayr), i tak dalej.
Kolejność
Miesiąc
Znaczenie
Bóstwo
Główne Święto
Znaczenie
Odpowiadająca Gwiazda
1
Varwanāmi
"Poświęcenie"/"Oddanie"
Hanar̄
Djyaonwayr
"Nowy Dzień"
Ṕetras
2
Dhiryāmi
"Piękno"
Ishār
Vezdaqueni
"Radosny Czas"
Śariya
3
Ęlędāmi
"Panowanie"
Radhevar
Dashanar
"Hołd"/"Pokłon"
Yazraf
4
Unatiya
"Tajemnica"
Ghrezdan
Cir̄as Ťaomāz
"Noc Magii"
Dzôrinaw
5
Fraveshi
"Przetrwanie"
Arhish
-brak-
-brak-
Khoramuzat
Co 5 lat do miesiąca Ęlędāmi dodaje się jeden dodatkowy dzień, dwa dodatkowe co 150, a 3 co 3000 lat.
Daty podaje się numerycznie, w kolejności: dzień, miesiąc, rok. W oficjalnych dokumentach państwowych na końcu widnieje dodatkowo obecna era.
Dla przykładu:
14.3.1999.4 dzień miesiąca, miesiąc, rok i numer ery
Ery
Od
Nazwa
Do
Uwagi
Utworzenie wszechświata
Era Początku Xoshrin Egwénu [ksɔʃɾin egʷejnu]
Stworzenie człowieka
W tej erze nie podaje się żadnych dat, gdyż wydarzenia z tego okresu są czysto mitologiczne i nawet najwyżsi kapłani nie ośmielają się mierzyć Czasu Bogów, jest to bowiem poza ludzkimi możliwościami.
Stworzenie człowieka
Era Chwały Xoshrin Cazhifyazhi [ksɔʃɾin t͡saʐifjaʐi]
Upadek Pierwszego Królestwa
Są to czasy w których mity i legendy mieszają się z udokumentowaną historią, czasy gdy Bogowie chodzili po ziemi. Czasy chwały, które wedle pradawnych ksiąg trwały 100 000 lat. Niewiele jest o nich pewne prócz tego, że skończyły się około 2300 lat ziemskich temu.
Upadek Pierwszego Królestwa 1 (2809)
Era Milczenia Xoshrin Naptiris [ksɔʃɾin naptiɾis]
Założenie miasta Djyazhoar 804 (3613)
Czasy Wielkiej Wędrówki, trwające 804 lata kyońskie, czyli ok 300 lat ziemskich. W nawiasie zapisano daty w uniwersalnym kalendarzu kyońskim.
Założenie miasta Djyazhoar 1 (3613)
Era Odnowy Xoshrin Eḱadjyaozhi [ksɔʃɾin ek'ad͡ʑjaɔʐi]
Trwająca obecnie Era.
Obecny rok ajdyniriańskiego kalendarza to rok 5360 Czwartej Ery.
