Słownik:Język ajniadzki
| ⚒️ | Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon. |
| Języki Wschodu Starożytnego |
Języki: ajniadzki klasyczny · cherynejski· kaldyjski · jerysecki · felindski · kitrzański · hatyjski · tarkajski · nefajski · starotarszyjski · szar · sorlijski · firaski · staroszyszeński · trycki Leksykony: Słownik ajniadzkiego klasycznego · Słownik cherynejski · Słownik hatyjski · Słownik sorlijski · Słownik kitrzański · Rodziny językowe: Języki seframańskie · Języki oldyjskie · Języki ilaruzyjskie · Języki paleofenickie · Języki gaskarańskie |
| Słownik języka ajniadzkiego | |
|---|---|
| Nazwa: | Język ajniadzki |
| Nazwa własna: | Yeniyatân |
| Informacje | |
| Twórca: | Borlach |
| Rok: | 2023 |
| Sposoby zapisu: | Pismo praajniadzkie, ajniadzkie pismo linearne, alfabet cherynejski, alfabet łaciński |
| Klasyfikacja: | Języki seframańskie (proponowane)
|
| Liczba słów: | około 488 |
| Lista conlangów | |
Słownik języka ajniadzkiego — artykuł ten będzie zawierał wszystkie aktualne słowa klasycznego języka ajniadzkiego. Hasła uszeregowane są alfabetycznie według transkrypcji łacińskiej. Źródłem formy słownika oraz wykorzystanej metodologii jest inspiracja słownikiem języka qin autorstwa Widsiða[1]. Jest to zarazem próba generalna pod przyszłą przebudowę słownika języka ajdyniriańskiego oraz staroajdyniriańskiego, która naturalnie będzie zadaniem trudniejszym. Na chwilę obecną słownik klasycznego języka ajniadzkiego liczy ~488 terminów, słów i derywatów.
Za główną częścią słownika, zawierającą korpus znanych słów klasycznego ajniadzkiego, umieszczono także dodatkowe aneksy. Znajdują się w nich spisy specjalnych terminów znanych z tekstów ajniadzkich, takich jak imiona ludzi i bogów (Aneks I) lub lista nazw miejscowych i terminów geograficznych (Aneks II). Większość z nich jest znana i zrozumiała, umieszczono jednak także te co do których znaczenia nie ma pewności lub których nie można jasno zidentyfikować.
Skróty
Słownik wykorzystuje określoną liczbę skrótów, które stoją przed tłumaczeniami ajniadzkich słów, precyzując ich znaczenie lub przekazując dodatkowe informacje. Używane są następujące skróty:
- rzecz. - rzeczownik
- przym. - przymiotnik
- przys. - przysłówek, przyimek
- czas. - czasownik
- spój. - spójnik
- zaim. - zaimek
- licz. - liczebnik
- a. - albo
- arch. - archaizm (okres darchajski lub wczesnoklasyczny)
- form. - formalny
- fraz. - frazeologizm
- wys. - wysoki rejestr
- Z. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących z zachodnich obszarów występowania języka ajniadzkiego
- C. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących z centralnych obszarów występowania języka ajniadzkiego
- W. - wyraz, wyrażenie poświadczone jedynie w tekstach pochodzących ze wschodnich obszarów występowania języka ajniadzkiego
W przypadku rzeczowników oraz niektórych zaimków po ich tłumaczeniu pojawić się może również oznaczenie rodzaju, do którego przynależą ([oż.] lub [o.] dla rodzaju ożywionego, [nieoż.] lub [n.] dla rodzaju nieożywionego).
Hasła
Korpus główny
- bardâba /bardɐba/ • czas. wchodzić
Derywaty: bardâh rzecz. wejście, przejście [nieoż.] - bardâgîye /bardɐgʲije/ • czas. wkładać
- basti /basti/ • rzecz. potomek, syn, córka [oż.]
- baṣcayba /baʃt͡ʃajba/ • czas. być usuwanym
Derywaty: baṣcay rzecz. usunięcie [nieoż.] - baṣcaygîye /baʃt͡ʃajgʲije/ • czas. usuwać
- befəngîye /befɘŋgʲije/ • czas. jeść, ucztować
- beso /beso/ • rzecz. wyrok, decyzja ostateczna [nieoż.]
- bettə /bet:ɘ/ • rzecz. koc [nieoż.]
- boťu /botʼu/ • rzecz. wielka góra, stok górski[2] [nieoż.]
- celgîye /t͡ʃelgʲije/ • czas. dać, zapewnić
- celil /t͡ʃelil/ • rzecz. twierdza, zamek [nieoż.]
- cendrâ /t͡ʃendrɐ/ • rzecz. hełm [nieoż.]
- cəlligîye /t͡ʃɘl:igʲije/ • czas. doprowadzać, dostarczać, przekazywać
- cəla /t͡ʃɘla/ • spój. jedynie, tylko
- cənti /t͡ʃɘnti/ • rzecz. łódź, łódka rybacka [nieoż.]
- cil /t͡ʃil/ • rzecz. fort, umocniony obóz [nieoż.]
- cîba /t͡ʃʲiba/ • czas. być pochłanianym, pożeranym
- cîgîye /t͡ʃʲigʲije/ • czas. pochłonąć, pożreć
- ćefvâba /t͡ʃʼefwɐba/ • czas. wstawać, powstawać, wznosić się
- ćefvâgîye /t͡ʃʼefwɐgʲije/ • czas. wydobywać, wyciągać
- ćenhegîye /t͡ʃʼenxegʲije/ • czas. razić, uderzać
- ćenvegîye /t͡ʃʼenwegʲije/ • czas. miłować
Derywaty: ćenveba czas. być miłowany; ćenve rzecz. ukochana, ukochany [oż.] - ćilməne /t͡ʃʼilmɘne/ • rzecz. dziecko [oż.]
Derywaty: ćilmənân przym. dziecięcy - ćinu /t͡ʃʼinu/ • rzecz. las, gaj [nieoż.]
- ćiṣa /t͡ʃʼiʃa/ • rzecz. ryba [oż.]
Derywaty: ćaṣân przym. rybny - ça[3] /θa/ • spój. na, przez
- çarda /θarda/ • rzecz. podczaszy [oż.]
- çardo /θardo/ • rzecz. kielich [nieoż.]
- çavnroda /θɑwnroda/ • 1. rzecz. ład społeczny, patriarchat [oż.]; 2. rzecz. porządek [oż.]; 3. rzecz. mir domowy [oż.]
Derywaty: çavnrodê rzecz. pater familias, patriarcha, głowa rodziny lub klanu [oż.] - çiya /θija/ • przys. tak jak, w ten sposób
- dalyân /daljɐn/ • przym. delikatny, miękki
- darba /darba/ • czas. mieć
- darin /darin/ • 1. rzecz. własność, przedmiot posiadany [nieoż.]; 2. przym. własny, własne
- daringîye /dariŋgʲije/ • 1. czas. brać, wziąć, uczynić własnym; 2. czas. fraz. uczynić niewolnikiem, wziąć w niewolę
- dâssə /dɐs:ɘ/ • rzecz. śnieg [nieoż.]
Derywaty: 1. czas. dâssəgîye śnieżyć, obsypywać śniegiem; 2. czas. dâssəba być pokrytym śniegiem, ośnieżonym - dehnə /dexnɘ/ • rzecz. ziemia, grunt [nieoż.]
Derywaty: dehnərəturgîye czas. fraz. równać z ziemią - dene /dene/ • przys. poprzez
- dəran /dɘran/ • spój. lecz, ale
- dîro /dʲiro/ • rzecz. klątwa [nieoż.]
- dîroyba /dʲirojba/ • 1. czas. zostać przeklętym; 2. czas. zostać wygnanym
- dîroygîye /dʲirojgʲije/ • 1. czas. przeklinać, rzucać klątwę; 2. czas. wygnać
- dîrengîye /dʲireŋgʲije/ • 1. czas. wziąć, zabrać[4]; 2. czas. otrzymać, uzyskać
Derywaty: dîrena rzecz. imperium, dominium [oż.] - doveṣe /doweʃe/ • licz. tysiąc
Derywaty: yendovṣas licz. tysięczny, tysięczna [oż.]; yendovṣos licz. tysięczne [nieoż.] - dreya /dreja/ • przys. pod
- drihhayr /drisx:ajr/ • rzecz. południe (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: drihhaťaleyo rzecz. południowy wschód [nieoż.]; drihhayriṣco rzecz. południowy zachód [nieoż.] - drisba /drisba/ • czas. być chowanym
- drisgîye /drisgʲije/ • czas. chować
- duro /duro/ • rzecz. imię [nieoż.]
- fandro /fandro/ • rzecz. bok [nieoż.]
- fândro /fɐndro/ • przys. przy, koło, u boku[5]
- fest /fest/ • przys. dookoła
- festḫu /festʜu/ • rzecz. ogród[6] [nieoż.]
- fiyeṣgîye /fijeʃgʲije/ • czas. pokonywać
- fimaṣî /fimaʃʲi/ • rzecz. demon[7] [oż.]
- garu /garu/ • rzecz. rzeka [nieoż.]
- gâtayo /gɐtajo/ • rzecz. zdrada [nieoż.]
Derywaty: gâtaya rzecz. zdrajca [oż.] - gêqoma /gʲeqʷoma/ • rzecz. talia, pas [oż.]
- gorsəba /gʷorsɘba/ • czas. stać
- gorsəgîye /gʷorsɘgʲije/ • czas. stawiać
- goyâ /gʷojɐ/ • przys. przy
- goyâdarba /gʷojɐdarba/ • czas. przylegać, być doczepionym
- goyâdargîye /gʷojɐdargʲije/ • czas. przyklejać, doczepiać
- gran /gran/ • zaim. ten, ta [oż.]
- granis /granis/ • zaim. ci, te [oż.]
- greta /greta/ • rzecz. serce [oż.]
- han /xan/ • zaim. to [nieoż.]
- handas /xandas/ • zaim. który, która [oż.]
Derywaty: handasjêve zaim. którykolwiek, którakolwiek [oż.] - handeḫ /xandeʜ/ • zaim. którzy, które[8] [oż.]
Derywaty: handeḫjêve zaim. którzykolwiek, którekolwiek [oż.] - handoḫ /xandoʜ/ • zaim. które[9] [nieoż.]
Derywaty: handoḫjêve zaim. którekolwiek [oż.] - handos /xandos/ • zaim. które [nieoż.]
Derywaty: handosjêve zaim. którekolwiek [oż.] - harugîye /xarugʲije/ • czas. pamiętać
- he /xe/ • wykrzyknik "o" a. "hej"
- hengo /xeŋgʷo/ • rzecz. fundament, podstawa [nieoż.]
Derywaty: hengân przym. podstawowy - hev /xew/ • spój. w
- hevpuro /xewpuro/ • spój. lecz, zamiast tego
- hhanətâ /x:anɘtɐ/ • rzecz. brąz (metal) [nieoż.]
- hhayiri /x:ajiri/ • rzecz. słońce [nieoż.]
- hhićagîye /x:irt͡ʃʼagʲije/ • czas. wracać, powracać
- hilfân /xilfɐn/ • przym. słodki
- hiṣe /xiʃe/ • rzecz. pan [oż.]
- hiva /xiwa/ • spój. i
- hiviṣ /xʷiʃ/ • licz. sześć[10]
Derywaty: hiviṣne licz. szósty, szósta [oż.]; hiviṣno licz. szóste [nieoż.] - ḥaḫzə /χaʜt͡sɘ/ • rzecz. płomień [nieoż.]
- ḥayn /χajn/ • 1. rzecz. równość, podobna rzecz [nieoż.]; 2. przym. równy, taki sam
- ḥamn /χamn/ • rzecz. rzecz, czynność [nieoż.]
Derywaty: ḥamnpasə rzecz. sprawa, wydarzenie, przypadek [nieoż.] - ḥavzaba /χawt͡saba/ • czas. palić się, płonąć
- ḥavzagîye /χawt͡sagʲije/ • czas. palić
- ḥeru /χeru/ • licz. jeden
- ḥeyen /χejen/ • zaim. ten sam, taki sam
- ḥəvə /χɘwɘ/ • rzecz. bitwa [nieoż.]
- ḥolina /χʷolina/ • rzecz. chwała, splendor [oż.]
- ḥoṣtaba /χʷoʃtaba/ • czas. być otwartym
- ḥoṣtagîye /χʷoʃtagʲije/ • czas. otwierać
Derywaty: biḥoṣtagîye czas. otworzyć - ḥta /χta/ • zaim. oni [oż.]
- ḥtangîye /χtaŋgʲije/ • czas. przejąć
- ḥto /χto/ • zaim. oni [nieoż.]
- ḥugîru /χʷugʲiru/ • rzecz. piasek [nieoż.]
Derywaty: ḥugîrânnifvo rzecz. pustynia [nieoż.] - ḥuro /χʷuro/ • rzecz. słowo [nieoż.]
- ḫayəndraba /ʜajɘndraba/ • czas. być rządzonym
- ḫayəndragîye /ʜajɘndragʲije/ • czas. rządzić
Derywaty: ḫayəndra rzecz. władca [oż.] - ḫamre /ʜamre/ • rzecz. zwierzę [oż.]
- ḫabya /ʜabja/ • rzecz. woda pitna, czysta woda źródlana [nieoż.]
- ḫanu /ʜanu/ • rzecz. ogrodzenie, mur [nieoż.]
- ḫarzavə /ʜart͡savɘ/ • rzecz. cyna [nieoż.]
- ḫaspo /ʜaspo/ • rzecz. miasto [nieoż.]
- ḫbaste /ʜbaste/ • rzecz. niewolnik [oż.]
- ḫbasto /ʜbasto/ • rzecz. niewola [nieoż.]
- ḫekṣo /ʜekʃo/ • rzecz. koło [nieoż.]
- ḫəqe /ʜɘqe/ • zaim. ja
- ḫiyə /ʜijɘ/ • rzecz. ogień [nieoż.]
- ḫrakoŝba /ʜrakʷoɬba/ • czas. być pisanym
- ḫrakoŝgîye /ʜrakʷoɬgʲije/ • czas. pisać
Derywaty: ḫrakoŝ rzecz. pismo [nieoż.]; ḫrakoŝa rzecz. pisarz, skryba [oż.] - ḫrakṣmagîye /ʜrakʃmagʲije/ • 1. czas. negocjować, paktować, prowadzić rokowania; 2. targować się
Derywaty: ḫrakṣmaba czas. być negocjowanym, być przedmiotem rokowań, targowania się - ḫrakṣtrome /ʜrakʃtrome/ • rzecz. traktat pokojowy, pakt[11] [oż.]
- ḫrakṣu /ʜrakʃu/ • rzecz. księżyc [nieoż.]
- ḫurṣo /ʜurʃo/ • C. W. rzecz. rok[12] [nieoż.]
- jêya /d͡ʒʲeja/ • przys. zawsze
- jêttu /d͡ʒʲet:u/ • licz. osiem
Derywaty: jêttane licz. ósmy, ósma [oż.]; jêttano licz. ósme [nieoż.] - jər /jɘr/ • rzecz. morze [nieoż.]
- jəlsu /d͡ʒɘlsu/ • rzecz. jama, nora [nieoż.]
Derywaty: seffânjəlsuru rzecz. fraz. gniazdo żmij [nieoż.] - jîdalba /d͡ʒʲidalba/ • czas. być zebranym, być razem
- jîdalgîye /d͡ʒʲidalgʲije/ • czas. gromadzić, zbierać
Derywaty: jîdalle rzecz. legion, oddział wojskowy [oż.]; jîdla rzecz. grupa, gromada [oż.]/[nieoż.][13] - jînegîye /d͡ʒʲinegʲije/ • czas. chwytać, trzymać
Derywaty: jînu rzecz. chwyt [nieoż.]; jînne rzecz. uchwyt [nieoż.] - jîstlagîye /d͡ʒʲistlagʲije/ • czas. puścić, wypuścić
- jîvah /d͡ʒʲiwax/ • 1. rzecz. kolor żółty, żółtość [nieoż.]; 2. przym. żółty
- jîvarə /d͡ʒʲiwarɘ/ • 1. rzecz. suchota [nieoż.]; 2. rzecz. chrust, określenie na roślinność stepu (trawa, krzaki) w porze suchej [nieoż.]
- ka /ka/ • przys. przeciw, przeciwko
- kagmə /kagmɘ/ • rzecz. ruina [nieoż.]
- kagmaba /kagmaba/ • czas. być niszczonym
Derywaty: bikagmaba czas. być zniszczonym - kagmagîye /kagmagʲije/ • czas. niszczyć
Derywaty: bikagmagîye czas. zniszczyć; kagmalçi rzecz. niszczenie, zniszczenie [nieoż.] - karəyagîye /karɘjagʲije/ • czas. wymieniać, wspominać, wyliczać
Derywaty: karəyena rzecz. wspomniane wcześniej osoby [oż.]; karəyeno rzecz. wspomniane wcześniej przedmioty [nieoż.] - karngîye /karŋgʲije/ • czas. tańczyć
Derywaty: karngam rzecz. taniec [nieoż.] - kayri /kajri/ • zaim. wiele, wielu
- kâhi /kɐxi/ • zaim. jakiś, żaden
- kêl /kʲel/ • rzecz. lotos [nieoż.]
- kəta /kɘta/ • rzecz. kobieta [oż.]
Derywaty: kətân przym. kobiecy - kîbu /kʲibu/ • rzecz. drzewo [nieoż.]
- kîyoṣrəgîye /kʲijoʃrɘgʲije/ • czas. obiecywać, przysięgać
Derywaty: kîyoṣrə rzecz. przysięga, obietnica [nieoż.] - knavo /knawo/ • rzecz. metal [nieoż.]
- kṣabinu /kʃabinu/ • rzecz. głód, klęska głodu [oż.]
Derywaty: kṣabân przym. głodny - kṣaye /kʃaje/ • rzecz. dowódca [oż.]
- ktava /ktawa/ • licz. pięć
Derywaty: ktavnas licz. piąty, piąta [oż.]; ktavnos licz. piąte [nieoż.] - ḱajêyalçi /kʼad͡ʒʲejalθi/ • rzecz. wieczność [nieoż.]
Derywaty: ḱajêyalçân przym. wieczny - ḱal /kʼal/ • przys. nad, wyżej
Derywaty: ḱalân przym. wysoki - ḱalhayr /kʼalxajr/ • rzecz. północ (kierunek) [nieoż.]
Derywaty: ḱalhaťaleyo rzecz. północny wschód [nieoż.]; ḱalhayriṣco rzecz. północny zachód [nieoż.] - ḱara /kʼara/ • rzecz. moc, siła[14] [oż.]
Derywaty: ḱarân przym. potężny, mocarny - ḱaraṕalçi /kʼarapʼalθi/ • rzecz. sprawiedliwość [oż.]
Derywaty: ḱaraṕalçân przym. sprawiedliwy - ḱavvargîye /kʼaw:argʲije/ • czas. pozwalać
- ḱəndagîye /kʼɘndagʲije/ • czas. umierać, ginąć
- ḱonźu /kʼʷont͡sʼu/ • rzecz. smoła [nieoż.]
- ḱorân /kʼʷorɐn/ • przym. jasny
- ḱuno /kʼʷuno/ • przym. blisko, bliski
- qa /qa/ • zaim. ono [nieoż.]
- qaçi /qaθi/ • rzecz. próg [nieoż.]
- qahṣ /qaxʃ/ • licz. trzy
Derywaty: qaṣṣune licz. trzeci, trzecia [oż.]; qaṣṣuno licz. trzeci [nieoż.] - qaldî /qaldʲi/ • 1. rzecz. nomada [oż.]; 2. rzecz. step [nieoż.]
- qelgîye /qelgʲije/ • czas. pić
- qin /qin/ • licz. wy
- qojêgîye /qʷod͡ʒʲegʲije/ • czas. trawić
- qongi /qʷoŋgi/ • rzecz. drzewo[15] [nieoż.]
- qoynu /qʷojnu/ • rzecz. śmierć [nieoż.]
Derywaty: qoynba czas. zostać zabitym; qoyngîye czas. zabijać - qudra /qʷudra/ • rzecz. król [oż.]
- qusha /qʷusxa/ • rzecz. ojciec [oż.]
- lâyṣ /lɐjʃ/ • przys. o, na temat[16]
- lekoyu /lekʷoju/ • rzecz. obowiązek [nieoż.]
- leçuygîye /leθujgʲije/ • czas. rozkazywać
Derywaty: leçuyn rzecz. rozkaz [nieoż.]; leçuba czas. dowodzić, przewodzić, władać; leçulçi rzecz. przywództwo [nieoż.] - leçyengo /leθjeŋgʷo/ • rzecz. kapitan, komendant [oż.]
- leya /leja/ • przys. potem, po tym jak
- ləku /lɘkʷu/ • 1. rzecz. zasada, norma [nieoż.]; 2. rzecz. wzór [nieoż.]
- litagîye /litagʲije/ • czas. sądzić, oceniać
Derywaty: bilitagîye czas. rozsądzić; lita rzecz. sędzia [oż.]; litə rzecz. sąd, osąd [nieoż.] - luva /luwa/ • licz. dwa
Derywaty: luvnas licz. drugi, druga [oż.]; luvnos licz. drugie [nieoż.]; luvara licz. obie, oba - manaçirgîye /manaθirgʲije/ • czas. sadzić, siać
- mayiri /majiri/ • 1. rzecz. całość [nieoż.]; 2. przym. wys. pełen
- mâba /mɐba/ • czas. przekraczać, przechodzić przez[17]
- mândrahu /mɐndraxu/ • rzecz. rzepak [nieoż.]
- meḱal /mekʼal/ • przys. powyżej
- mesha /mesxa/ • C. W. rzecz. matka[18] [oż.]
- min /min/ • zaim. ty
- miŝaba /miɬaba/ • czas. być wykłuwanym, rzeźbionym
Derywaty: miŝabah rzecz. rzeźbiarz [oż.] - miŝagîye /miɬagʲije/ • czas. wykłuwać, rzeźbić
Derywaty: miŝab rzecz. dłuto [nieoż.]; çamiŝabri rzecz. inskrypcja [nieoż.] - moṣṣiyakə /moʃ:ijakɘ/ • rzecz. strach [nieoż.]
Derywaty: moṣṣiyakân przym. straszny - moṣṣiku /moʃ:iku/ • rzecz. przerażenie [nieoż.]
Derywaty: ḱamoṣṣikân przym. przerażający - nafi /nafi/ • rzecz. pani [oż.]
- nahrâ /naxrɐ/ • rzecz. mężczyzna [oż.]
Derywaty: nahrân przym. męski - nakkiba /nak:iba/ • czas. móc
- naŝoḥre /naɬʷoχre/ • rzecz. buntownik [oż.]
- naŝoḥru /naɬʷoχru/ • rzecz. bunt, rebelia [nieoż.]
- nayťo /najtʼo/ • rzecz. brzeg rzeki [nieoż.]
- naze /nat͡se/ • zaim. czyj, którego [nieoż.]
- nâyho /nɐjxo/ • rzecz. niebo [nieoż.]
Derywaty: nâyhân przym. niebiański - neyi /neji/ • rzecz. ziemia, kraina [nieoż.]
- nissu /nis:u/ • czas. być[19]
- nifvo /nifwo/ • rzecz. dom [nieoż.]
- nivetagîye /niwetagʲije/ • czas. mieszkać, zamieszkiwać
- pagêba /pagʲeba/ • czas. radować, cieszyć się
- pagêgîye /pagʲegʲije/ • czas. rozśmieszać
Derywaty: pagêlçi rzecz. szczęście, radość [nieoż.] - paḥə /paχɘ/ • rzecz. moment, czas (mierzalny) [nieoż.]
- palḫâ /palʜɐ/ • rzecz. tęsknota [nieoż.]
Derywaty: palḫâlçi rzecz. tęskność, nostalgia [nieoż.]; palḫân przym. tęskny - patjêya /patd͡ʒʲeja/ • przys. nigdy
- pâḥontu /pɐχʷontu/ • rzecz. umiar [nieoż.]
- pârzaba /pɐrt͡saba/ • czas. być głuchym
- pârzagîye /pɐrt͡sagʲije/ • czas. ogłuszać, pozbawiać słuchu
Derywaty: pârjê rzecz. głuchy, osoba głucha [oż.] - pârzukəs /pɐrt͡sukɘs/ • rzecz. słuch, zmysł słuchu [nieoż.]
- pirə /pirɘ/ • rzecz. iskra [nieoż.]
- puro /puro/ • rzecz. miejsce [nieoż.]
- ṕadragîye /pʼadragʲije/ • czas. rzec, ogłosić, deklarować
- ṕaḫrgîye /pʼaʜrgʲije/ • czas. kazać, nakazać
- ṕaye /pʼaje/ • zaim. my (ekskluzywne[20])
- ṕiçe /pʼiθe/ • zaim. my (inkluzywne[21])
- ṕule /pʼule/ • zaim. my (podwójne[22])
- raymi /rajmi/ • rzecz. oko [oż.]
Derywaty: raymah rzecz. omen [nieoż.] - raymṣur /rajmʃur/ • rzecz. wzrok [nieoż.]
- raqsanu /raqsanu/ • rzecz. zemsta [nieoż.]
- rama /rama/ • rzecz. noworodek [oż.]
- raṕas /rapʼas/ • rzecz. prawo [oż.]
- rimuhgîye /rimuxgʲije/ • czas. widzieć
Derywaty: rimuhba czas. patrzeć; rimuhhu rzecz. spojrzenie [nieoż.] - ringîye /riŋgʲije/ • czas. iść, pójść
- rira /rira/ • licz. dziewięć
Derywaty: rirəŝa licz. dziewiąty, dziewiąta [oż.]; rirəŝo licz. dziewiąte [nieoż.] - rəvagîye /rɘwagʲije/ • czas. pozostawać
- roynegr /rojnegr/ • rzecz. czas, chwila, okres czasu [nieoż.]
- royti /rojti/ • spój. czy[23]
- sâgravagîye /sɐgrawagʲije/ • czas. zasiedlać, kolonizować, przesiedlić
- sakkayn /sak:ajn/ • spój. i, jednakże, ponadto
- san /san/ • zaim. co [nieoż.]
Derywaty: sanjêve zaim. cokolwiek [nieoż.] - sanḫrba /saŋʜrba/ • czas. umieć, potrafić
Derywaty: sanḫil rzecz. umiejętność, zdolność [nieoż.] - sankâh /saŋkɐx/ • zaim. każde [nieoż.]
- santḥagîye /santχagʲije/ • czas. maszerować
Derywaty: santḥa rzecz. piechur [oż.]; santḥo rzecz. marsz [nieoż.] - sarn /sarn/ • przys. prócz, oprócz
- saya /saja/ • 1. rzecz. mieszkaniec [oż.]; 2. rzecz. lud, plemię [oż.]
- sayfeno /sajfeno/ • rzecz. dobrobyt, prosperyta [nieoż.]
- seffe /sef:e/ • rzecz. żmija [oż.]
- sefr /sefr/ • 1. rzecz. oryginał, pierwowzór [nieoż.]; 2. przedrostek "pra-"
- seyânba /sejɐnba/ • czas. rosnąć
- seyângîye /sejɐŋgʲije/ • czas. uprawiać
- sêti /sʲeti/ • 1. rzecz. bydło [oż.]; 2. rzecz. trzoda, stado [nieoż.]
- siye /sije/ • zaim. kto [oż.]
Derywaty: siyejêve zaim. ktokolwiek [oż.] - siyekâh /sijekɐx/ • zaim. każdy [oż.]
- sîlba /sʲilba/ • czas. być spragnionym, pozbawionym wody
- sîlgîye /sʲilgʲije/ • czas. napełniać wodą, poić
Derywaty: sîlah rzecz. kanał irygacyjny [nieoż.]; sîlân przym. spragniony - silpə /silpɘ/ • rzecz. przód [nieoż.]
- sîyatri /sʲijatri/ • rzecz. gwiazda [oż.]
- sodavl /sodawl/ • rzecz. kieł [nieoż.]
- soffelçi /sof:elθi/ • rzecz. łagodność [nieoż.]
Derywaty: soffân przym. łagodny - sullo /sul:o/ • rzecz. kwiat [nieoż.]
- surelçi /surelθi/ • rzecz. starość [nieoż.]
Derywaty: surân przym. stary - svaḥa /swaχa/ • licz. siedem
Derywaty: savḥas licz. siódmy, siódma [oż.]; savḥos licz. siódme [nieoż.] - ṣafe /ʃafe/ • zaim. gdzie
- ṣayalçi /ʃajalθi/ • rzecz. piękno [nieoż.]
Derywaty: ṣayân przym. piękny - ṣânalba /ʃɐnalba/ • czas. męczyć się, być strudzonym
Derywaty: ṣânalgîye czas. męczyć, trudzić, zajmować kogoś; ṣânla rzecz. robotnik, pracownik[24] [oż.] - ṣânba /ʃɐnba/ • czas. rozkwitać
- ṣar /ʃar/ • 1. rzecz. zastępca [oż.]; 2. rzecz. cień [nieoż.]
- ṣilpa /ʃilpa/ • rzecz. twarz [oż.]
- ṣineba /ʃineba/ • czas. stawać się
- ṣinegîye /ʃinegʲije/ • czas. robić, czynić, wyrządzać
- ṣivilçi /ʃiwilθi/ • rzecz. miłość [nieoż.]
Derywaty: ṣivân a. ṣiviyân przym. miłosny; ṣiviḥuro rzecz. przysięga wierności, zaślubiny [nieoż.]; ṣivayne rzecz. kochanka - ṣivurtu /ʃiwurtu/ • rzecz. blask [nieoż.]
- ṣîçraba /ʃʲiθraba/ • czas. być obalanym
- ṣîçragîye /ʃʲiθragʲije/ • czas. obalać
Derywaty: ṣîçra rzecz. buntownik, zamachowiec, wywrotowiec, spiskowiec, intrygant [oż.]; ṣîçro rzecz. zamach stanu, rebelia, bunt [nieoż.] - ṣînha /ʃʲiŋxa/ • licz. cztery
Derywaty: ṣînhas licz. czwarty, czwarta [oż.]; ṣînhos licz. czwarte [nieoż.] - ŝari /ɬari/ • 1. przym. konieczny, niezbędny; 2. przys. koniecznie
- ŝurḫ /ɬʷurʜ/ • 1. rzecz. szkoda, krzywda, obrażenie, nieszczęście, pech [nieoż.]; 2. przym. zły, niedobry, szkodliwy, przynoszący nieszczęście, pechowy
- taruni /taruni/ • przys. wśród, pośród, między, pomiędzy
- taŝave /taɬawe/ • rzecz. bogini [oż.]
- taŝiya /taɬija/ • rzecz. bóg [oż.]
- taŝuḫo /taɬʷuʜo/ • rzecz. ametyst [nieoż.]
- tâsse /tɐs:e/ • rzecz. człowiek [oż.]
- têḫb /tʲeʜb/ • 1. rzecz. język [oż.]; 2. rzecz. mowa [nieoż.]
- têrləsu /tʲerlasu/ • rzecz. noc [nieoż.]
- ti /ti/ • 1. przys. więcej, bardziej; 2. partykuła wzmacniająca
- tigîye /tigʲije/ • czas. szeptać
Derywaty: tigo rzecz. szept [nieoż.] - tihu /tixu/ • rzecz. błoto [nieoż.]
- tiysə /tijsɘ/ • licz. dziesięć
Derywaty: tiyseṣ licz. dziesiąty, dziesiąta [oż.]; tiyseṣo licz. dziesiąte [nieoż.] - tîyane /tʲijane/ • rzecz. rodzina [oż.]
- tîyanu /tʲijanu/ • rzecz. krew [nieoż.]
- tîyanân /tʲijanɐn/ • przym. pokrewny, krwawy
- ťaḱan /tʼakʼan/ • rzecz. rzecz, przedmiot [nieoż.]
- ťaḱe /tʼakʼe/ • rzecz. rzecz, istota [oż.]
- ťaleyo /tʼalejo/ • rzecz. wschód (kierunek) [nieoż.]
- ťargîye /tʼargʲije/ • czas. rozmawiać
- ťayla /tʼajla/ • rzecz. usta [oż.]
- ťayyal /tʼaj:al/ • rzecz. handlarz, kupiec [oż.]
- ťaḱemba /tʼakʼemba/ • czas. być zmienianym
- ťaḱemgîye /tʼakʼemgʲije/ • czas. zmieniać
Derywaty: ťaḱem rzecz. zmiana [nieoż.]; ťaḱemah rzecz. zmieniacz, osoba zmieniająca coś [oż.] - ťiyə /tʼijɘ/ • spój. na, przez[25]
- vakṣêyo /wakʃʲejo/ • rzecz. burza [nieoż.]
- van /wan/ • 1. przys. podczas; 2. partykuła tworząca imiesłów przysłówkowy
- varťeba /wartʼeba/ • czas. myśleć
Derywaty: bivarťeba czas. obmyśleć, przemyśleć - vasrə /wasrɘ/ • rzecz. zło, niegodziwość, występek, szkoda[26] [nieoż.]
Derywaty: vasrân przym. niegodziwy, niegodny, przestępczy - vaḥyeba /waχjeba/ • czas. być tępionym
- vaḥyegîye /waχjegʲije/ • czas. tępić, usuwać, wykorzeniać
Derywaty: vaḥyelçi rzecz. czystka, ludobójstwo, wytępienie, wykorzenienie [nieoż.] - vâḥ /wɐχ/ • rzecz. wiatr [nieoż.]
Derywaty: vâḥəṕes rzecz. wicher [nieoż.] - veḱagîye /wekʼagʲije/ • czas. cierpieć
Derywaty: veḱalçi rzecz. cierpienie [nieoż.] - vindro /windro/ • rzecz. chwast [nieoż.]
- viṣkaba /wiʃkaba/ • czas. wychodzić
- viṣkagîye /wiʃkagʲije/ • czas. wyjmować
- viyarṣiba /wijarʃiba/ • czas. być zapominanym
- viyarṣigîye /wijarʃigʲije/ • czas. zapominać
Derywaty: viyarṣelçi rzecz. zapomnienie [nieoż.] - vuraya /wuraja/ • rzecz. dusza, esencja [nieoż.]
- vurhornu /wurxʷornu/ • rzecz. porządek, spokój [nieoż.]
- yaḥma /jaχma/ • rzecz. wróg [oż.]
Derywaty: yaḥmân przym. wrogi - yasalgîye /jasalgʲije/ • czas. mówić
- yeçarə /jeθarɘ/ • rzecz. łza [nieoż.]
- yeḱa /jekʼa/ • przys. ponownie, jeszcze raz
- yelraçba /jelraθba/ • czas. być świadkiem
Derywaty: yelraça rzecz. świadek [oż.] - yelraçgîye /jelraθgʲije/ • czas. poświadczać, zaświadczać, doświadczać
Derywaty: yelraçə rzecz. świadectwo, dowód [nieoż.] - yen /jen/ • 1. licz. pierwsze [nieoż.]; 2. spój. by, aby[27]
- yenne /jen:e/ • licz. pierwszy, pierwsza [oż.]
- yeniyata /jenijata/ • rzecz. Ajniad [oż.]
Derywaty: yeniyatân 1. przym. ajniadzki; 2. rzecz. język ajniadzki [nieoż.] - yergîye /jergʲije/ • czas. pomagać
Derywaty: yero rzecz. pomoc [nieoż.]; yersâ pomocnik [oż.] - yeritiba /jeritiba/ • czas. być zatapianym
- yeritigîye /jeritigʲije/ • czas. zatapiać, topić
Derywaty: yeritu rzecz. powódź [nieoż.] - yenṣâba /jenʃɐba/ • czas. być wypełnianym, być sytym
- yenṣâgîye /jenʃɐgʲije/ • czas. wypełniać, karmić
Derywaty: yenṣ rzecz. obfity, pełny posiłek [nieoż.]; yenṣân przym. syty, pełny - yevo /jewo/ • rzecz. łaska [nieoż.]
Derywaty: yevân przym. łaskawy - yicelligîye /jit͡ʃel:igʲije/ • czas. uwodzić, uwieść
Derywaty: yicelliba czas. być uwiedzionym; yicellune uwodziciel uwodzicielka [oż.] - yihhân /jix:ɐn/ • przym. wielki, wysoki
- yinat /jinat/ • rzecz. thylacoleo[28], lew workowaty [oż.]
- yiringîye /jiriŋgʲije/ • czas. odchodzić, odejść
- yiṣco /jiʃt͡ʃo/ • rzecz. zachód (kierunek) [nieoż.]
- zandu /t͡sandu/ • rzecz. spisek, konspiracja [nieoż.]
- zârmaba /t͡sɐrmaba/ • czas. być zwycięski, odnosić sukces
- zârmagîye /t͡sɐrmagʲije/ • czas. zwyciężać
- zeyettə /t͡sejet:ɘ/ • licz. sto
Derywaty: yenzeyettas licz. setny, setna [oż.]; yenzeyettos licz. setne [nieoż.] - zigurgîye /t͡sigʷurgʲije/ • czas. tłumić, gnieść, miażdżyć
Derywaty: zigurelçi rzecz. tłumienie, gniecenie, miażdżenie, pacyfikacja [nieoż.]; zigurune rzecz. pacyfikator, ten, który dławi bunty [oż.] - zilpurân /t͡silpurɐn/ • przym. niezłomny
- zindralçi /t͡sindralθi/ • rzecz. dzikość [nieoż.]
Derywaty: zindrân przym. dziki - ziṣpugîye /t͡siʃpugʲije/ • 1. czas. kopać, rozkopywać[29]; 2. czas. formować
Derywaty: ziṣputkə rzecz. wały, fortyfikacje ziemne [nieoż.]; ziṣpulah rzecz. kopiec [nieoż.] - źano /t͡sʼano/ • przym. daleko, daleki
- źen /t͡sʼen/ • spój. lub, albo
Aneks: imiona ludzi i bogów
- Ḥas /χas/ • [WIP]
- Kiḫana /kiʜana/ • [WIP]
- Qoyânnafi /qʷojɐn:afi/ • [WIP]
- Minduyâta /minduyɐta/ • [WIP]
- Ṕetḫanna /pʼetʜan:a/ • [WIP]
- Yarrinti /jar:inti/ • [WIP]
Aneks: nazwy miejscowe
- Bihusêna /bixʷusʲena/ • [WIP]
- Ceçəḥa /t͡ʃeθɘχa/ • [WIP]
- Darḥuvaṣ[30] /darχʷaʃ/ • [WIP]
- Dîrena /dʲirena/ • [WIP]
- Ḫarzavâ /ʜart͡savɐ/ • [WIP]
- Jêytisî /d͡ʒʲejtisʲi/ • [WIP]
- Qalaṣma /qalaʃma/ • [WIP]
- Qiźuvatni /qit͡sʼuwatni/ • [WIP]
- Lurvagarna /lurwagarna/ • [WIP]
- Marzaṣu /mart͡saʃu/ • [WIP]
- Neḥriya /neχrija/ • [WIP]
- Nirun, Nirarun /nirun, nirarun/ • [WIP]
- Nisara /nisara/ • [WIP]
- Ṕarćuna /pʼart͡ʃʼuna/ • [WIP]
- Suvarinda /suwarinda/ • [WIP]
- Ŝar /ɬar/ • [WIP]
- Tallatâri /tal:atɐri/ • [WIP]
- Tarqaṣu /tarqaʃu/ • [WIP]
- Taŝvetis /taɬwetis, taɬʷetis/ • [WIP]
- Ťarva /tʼarwa/ • [WIP]
- Zvagritî /t͡swagritʲi/ • [WIP]
Przypisy
- ↑ Jeden z oryginalnych założycieli Projektu Kyon, od lat nieaktywny. Odpowiedzialny przede wszystkim za Siedmiomieście.
- ↑ Przede wszystkim w kontekście Gór Pochodzenia (Płaskowyż Szomemski), Gór Żelaznych i ogólnie górskich szczytów powyżej umownej granicy 7 kilometrów n.p.m.
- ↑ Znana, chociaż znacznie rzadsza, jest też forma çe.
- ↑ Szczególnie za pomocą własnej ręki.
- ↑ Niemal zawsze występuje wraz z rzeczownikiem odmienionym w miejscowniku.
- ↑ Prawdopodobnie połączenie słów fest oraz ḫanu, oznaczające "obszar otoczony ogrodzeniem lub murem".
- ↑ Zapożyczenie z kitrzańskiej Wysokiej Mowy, od imienia bóstwa Fimasza (Fimāš /fiˈmaːʃ/).
- ↑ Zaimek liczby mnogiej ożywionej.
- ↑ Zaimek liczby mnogiej nieożywionej.
- ↑ Arch. wymowa: /xiwiʃ/.
- ↑ Niejasna etymologia, prawdopodobnie mitologiczna i powiązana ze słowem "księżyc".
- ↑ Na terenach zachodnich spotyka się alternatywny zapis tego słowa: ḫuṣro /ʜuʃro/ Z. rzecz. rok [nieoż.].
- ↑ W zależności od tego, czy mowa o grupie przedmiotów (rzeczowników nieożywionych) czy o grupie zwierząt, ludzi, części ciała (rzeczowników ożywionych).
- ↑ Także w znaczeniu "siła zbrojna".
- ↑ Jeden z konkretnych gatunków, niesprecyzowany.
- ↑ Używane w stosunku do rzeczy oraz wydarzeń, nigdy ludzi.
- ↑ W takim kontekście niemal zawsze z rzeczownikiem odmienionym w ablatywie.
- ↑ Na terenach zachodnich dominowała alternatywna forma messah /mes:ax/ Z. rzecz. matka [oż.].
- ↑ Czasownik "być" jest jedynym prawdziwie nieregularnym czasownikiem w języku ajniadzkim, nieregularną formę przyjmuję także w bezokoliczniku (nissu).
- ↑ Odpowiadające frazie my, bez Ciebie.
- ↑ Odpowiadające frazie my, razem z Tobą.
- ↑ Odpowiadające frazie my, we dwoje.
- ↑ Partykuła pytająca.
- ↑ Szczególnie pracownik o niskich umiejętnościach, tania siła robocza.
- ↑ Dotyczy zwłaszcza czasu, chodź nie tylko.
- ↑ W znaczeniu fizycznym, nie moralnym.
- ↑ Porównywalne z angielskim so to [do something].
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Thylacoleo.
- ↑ W znaczeniu kopania, drążenia w ziemi.
- ↑ Forma arch. pojawiająca się w najstarszych tekstach: Darḥavayiṣ /darχawajiʃ/.