Truskie prawo spadkowe

Truskie prawo spadkowe – system dziedziczenia zwyczajowego obowiązujący u Trugów, regulujący podział majątku prywatnego, a w początkowym okresie także zasady sukcesji tronu.

Zasady ogólne

Wśród Trugów dziedziczyć mogli wyłącznie krewni krwi; powinowaci byli z dziedziczenia wyłączeni. Szczególnym wyjątkiem była wdowa, która otrzymywała w dożywotnie użytkowanie ⅓ majątku męża, tracąc jednak to prawo w razie ponownego zamążpójścia.

Podział spadku opierał się na stopniach pokrewieństwa. Najbliższy żyjący stopień wyłączał dalsze, a w danym stopniu dzielono majątek między wszystkich uprawnionych. Mechanizm wyróżniał dwie kategorie udziałów: część całą i połowę.

• Mężczyźni w najbliższym stopniu dziedziczyli całą część.
• Kobiety w tym samym stopniu otrzymywały połowę części.
• Jeśli w danym stopniu występowała kobieta, wówczas mężczyźni z kolejnego stopnia niższego otrzymywali takie same prawa jak ona – tj. również połowę części. Dzięki temu np. córka i bratanek mogli być sobie równi.

Dziedziczyć można było jedynie do piątego stopnia pokrewieństwa. W razie braku uprawnionych krewnych majątek przechodził w całości na klan, w której zmarły żył.

Sukcesja tronu

Z początku identyczne zasady stosowano do dziedziczenia tronu. W praktyce prowadziło to do napięć, gdyż bliskość krwi przesądzała o pierwszeństwie, nawet gdy chodziło o kobiety czy cudzoziemców.

Podczas regencji za króla Faùta szczególnie obawiano się Reùl, najbliższej żyjącej krewnej małoletniego władcy. Zgodnie z prawem miała ona prawo do tronu ex aequo z Álaìrkorem, który wkrótce zbuntował się przeciwko niej. Nieufność wobec Reùl wynikała z jej obcego pochodzenia – była z narodu Pojtów – co oznaczało, że w razie jej objęcia władzy dynastia Tárolaùgrydów nie mogłaby legalnie powrócić na tron. Z tego powodu księżna Aùd wraz z Aìrtorem przeprowadzili przewrót pałacowy. Sam Aìrtor również nie miał prawa do tronu, chyba że zasiadłby na nim jego syn, Tárolaùgr.

Po śmierci młodego Tárolaùgra zabrakło bliskich krewnych ostatniego króla i rozpoczęła się epoka bezkrólewia. Ostatecznie władzę przejął Meleín, koronując się samodzielnie. Swoje prawo do tronu uzasadniał podwójnym pokrewieństwem:

1. poprzez babkę Meís, córkę Indák, należącą do najbliższej gałęzi potomków Tárolaùgra I;
2. poprzez dziadka Aìrtora, brata Nél, babki ostatniego króla.

Od tej genealogii wzięła się podwójna nazwa nowej dynastii.

Kryzys prawa spadkowego

Wojny domowe i chaos epoki bezkrólewia pokazały, że zwyczajowe truskie prawo dziedziczenia jest niewystarczające dla stabilności państwa. Już za panowania Meleína II pojawiły się postulaty, by tron dziedziczyli wyłącznie potomkowie Tárolaùgra I w linii męskiej. Było to radykalne odejście od dotychczasowych zasad, które brały pod uwagę stopień pokrewieństwa wobec ostatniego panującego.

Reforma ta odpowiadała interesom Tárolaùgra IV, jednego z ostatnich potomków Założyciela po mieczu. Wzmocniła się zwłaszcza w czasach nieudolnego Laùgráda II, zwanego Tępym, o którym mówiono, że ma „niewiele wspólnego z Założycielem”, a jego pochodzenie budziło liczne wątpliwości.