Przejdź do zawartości

Historia Salladoru

Z Conlanger
⚒️ Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon.


Czytasz artykuł z serii:
Cywilizacja Edeneńska

Edenendor · Edhenéndor · Édnendør · Ínnendö · Ēdenaikaīm

Historia: Historia Salladoru · Wszechkrólestwo Salladoru (3160-XXXX EK) · Diaspora salladorska (XXXX-XXXX EK)

Ludy: Edeneni · Salladorczycy · Synkaranie · Geranie · Huryni · Erwolici · Elchaseni · Agnasanowie · Agrinowie

Języki: Praedeneński (Słownik) · Salladorski (Słownik) · Synkarski (Słownik) · Gerański (Słownik) · Huryński (Słownik)

Religie: Pogaństwo Edeneńskie · Kult Âthonéna · Otanizm

Księgi: Erfâchwen · Mârghalin Rándin · Galinánta · Carwelânta · Aronlânta · Vélem Rŷen · Galférwen

Postacie: Złote Bractwo · Ales Vermissândan · Vârin I Ârrothan · Tyrin Elwérdhenil · Élphén Âtharin

Miejsca: Fórthir

Inne: Ânguneth · Sâfna



Historia Salladoru, czyli historia narodu Salladorczyków. Nazwy w poniższym artykule mają w przeważającej większości źródłosłów praedeneński, salladorski lub są nazwami wstępnymi.

Geneza Edenenów

Salladorczycy pochodzą z grupy ludów edeneńskich, których początki sięgają przybycia ludu Agnasanów z Kyonu Północnego, zwanego przez Antaradrimmenem (sal. Antaradhrŷmmen) do Harensuranu (sâl. Haréssuran) około roku -130 EK . Jedna z teorii głosi, że przyczyną ich migracji mogły być zmiany klimatu, jednak uczeni nie są co do tego zgodni.

Najpierw przekroczyli przesmyk Vathram, między Górami Srebrnymi (sâl. Halfórum), a górami zrębowymi Erwol. Założyli u Vathramu obozy, które z czasem przerodziły się w stałe siedliska. Szybko doszło do kontaktu między Agnasanami, a ludem zamieszkującym Harensuran Północny czyli Saliwerdum (sal. Salivérdhum), zwanym przez nich Agrinami. Z analizy genetycznej wynika, że Agrinowie byli podobni do Agnasanów, bardziej niż do innych ludów Harensuranu, a więc możliwe jest, że również kilka wieków wcześniej przybyli oni z Północy.

Klany Agnasanów z czasem zaczęły atakować Agrinów, których podbili. Podbój ten skutkował ich asymilacją z liczniejszym środowiskiem rolniczym. Agnasanowie zaczęli stanowić elitę nowopowstałego społeczeństwa, a miejscowi Agrinowie jego niższe warstwy. Głównym językiem stał się język praedeneński. Był to głownie przejęty od najeźdźców język agnasański z licznymi wpływami agrińskimi. Około 400 EK rozpoczęło się istnienie Edenenów jako osobnej jednostki politycznej. Lud ten zaczął nawiązywać kontakt i połączenia handlowe z sąsiadami leżącymi na południe od niego. Tego okresu sięgają początki państwowości edeneńskiej. Pierwszym ich tworem państwopodobnym było tzw. państwo Maergalina (sal. Ránd Mârghâlino, Mârghalŷrrand), którego umowną datę założenia wyznacza się na rok 501 EK . Jego władca nosił tytuł pana (praed. rǫdin, sal. rándin). Salladorczycy w późniejszych wiekach nazywali kraj w Saliwerdum mianem Fâdhor, co po salladorsku oznacza starą stronę. Zaś rodzimie kraj ten i państwo określano nazwą Synkar. Etymologia tego słowa jest nieznana. Stolicą państwa Maergalina i później Synkaru był gród, a później miasto Rapallum, którego nazwa pochodzi z dawnego języka Agrinów.

Nie wszyscy jenak Edenenowie byli pod panowaniem władcy Synkaru. Na zachód bowiem od tego kraju mieszkali Geranie, którzy byli zorganizowani w luźną konfederację plemion.

Powstanie Salladoru

Rysunek schematyczny miecza z epoki (na obrazku pokryty patyną)

Sallador powstał jako kolonia Edenenów na Wyżynie Salladorskiej (sal. Sallafórum), założona przez ośmiu członków Złotego Bractwa w XII wieku EK. Symboliczna data jego założenia to rok 1106 EK . Władca nowego państwa koronował się na króla tytułem Vélemin, zapożyczonym z jednego z języków miejscowych Wyżyny. Jego stolica stał się gród Fórthir. W związku z oddaleniem kolonii od macierzy, w roku 1503 EK ta ogłosiła swoją pełną niepodległość od Synkaru i zbrojnie obroniła tego tytułu. Następne lata wyznaczał zbrojny podbój całej wyżyny Sallaforum, przepędzenie lub asymilacja miejscowej ludności i ugruntowywanie pozycji Edenenów w tym regionie. Dodatkowo w związku z pełnoskalową rewolucją religijną i oficjalną schizmą, skutkującą powstaniem Kultu Âthonéna, władca nazwał się Świętym Królem (sal. Âr-Vélemin). Rok 1510 EK , czyli rok zwycięstwa nad Synkarem to symboliczna data, od której Królestwo Salladoru potęgą przerastać zaczęło Synkar.

Pierwszym królem był Ántar Ârrothan, po nim zaś jego brat Vârin rozpoczął dynastię Vâranów. Sam Kult Âthonéna również coraz bardziej zwiększał obszar swojego występowania, choć nadal jego głównym ośrodkiem pozostawał Sallador. Religia ta była wtedy jednak w swoim prymitywnym stadium.

Król salladorski zaczął być uznawany za najważniejszego, aczkolwiek istniała rywalizacja z Synkarem. W roku 1659 EK powstała Konfederacja Edeneńska (praed. Edenenos Klǫda, sal. Clándë Edhéneno). Składała się ona z Państwa Synkarskiego, Królestwa Salladoru, Królestwa Litimy oraz Królestwa Haruru.

Dzieje wspólnoty edeneńskiej

Wojny Boerińskie

Pierwsza wojna

W roku 1794 EK Edenenów napadła koalicja plemion z Kyonu Półnoncego oraz z gór Erwol, zwanych przez Edenenów Boerinami (od praed. boer — koszmar), która mocno wryła się w pamięć narodu. Walczyli oni bowiem bardzo brutalnie i dokonywali ludobójstw na ludności edeneńskiej. Niektórzy uważali ich nawet za demony. Najpierw przepędzili oni Geranów z zachodniego Saliwerdum do Synkaru, a później zaczęłi atakować sam Synkar.

Sukcesja salladorska

Wtedy 230-letni król Salladoru Cânnemin Riémmisan abdykował, zostawiając tron swojemu synowi Âbhrinowi. Âbhrin zaś, wysłany na wojnę, zginął w walce z Boerinami w tym czasie, jednak z powodu zamieszania związanego z najazdami nie było jasne czy Âbhrin był koronowany czy też nie. W związku z tym ciężko było rozstrzygnąć czy królem powinien zostać Gŷlwar Cannéminan, czy Ârchan III Âbhrinan. Stało się to przyczyną okresu bezkrólewia, które trwało aż do śmierci Gŷlwara w roku 1801 EK . Interreksem był wtedy arcykapłan Érwar Elthûrinan Âlanil. Po śmierci Gŷlwara królem został Ârchan III — jedyny syn Âbhrina. Ârchan jednak zginął bezdzietnie z rąk swojego kuzyna Ârwelina Gŷlwarana w roku 1806 EK . Ârwelin Bratobójca jednak mimo swojej zbrodni okazał się ratunkiem dla Konfederacji, gdyż pod jego sprawną organizacją udało się skutecznie odeprzeć atak Boerinów i zwiększyć morale jej narodów.

Opór

Odtąd Edeneni dużą wagę zaczęli kłaść na skuteczny odwet. Rozpoczął się plan umocnienia granicy północnej i podboju północno-wschodniej części Erwolu, któremu przewodził Ârwelin, poświęcając mu całe swoje życie, a który rozciągał się na następne prawie cztery stulecia. W roku 1823 EK rozpoczął się oficjalny kontratak Edenenów przeciwko Boerinom. Najpierw zajęto Geranię i oddano pod kontrolę Ârthora Antŷmasana, a następnie podjęto działania, których celem było głównie zastraszenie mieszkańców gór Erwol. Ta data wyznacza rok rozpoczęcia wielkiego oblężenia tych gór.

W następnych latach, wyniku wieloletniej wojny, niszczenia gospodarki górali i wojny psychologicznej, opór był łamany. W roku 1857 EK twierdza Kabir dostała się w ręce Edenenów, jednak zaledwie rok później górale odbili ją z ich rąk. Tak samo stało się z twierdzą Nalaktar w latach 1889 EK i 1891 EK oraz w 1894 EK i 1895 EK . Po tym czasie najazdy Edenenów ustąpiły. Jednak wtedy w odwecie górale zaatakowali w roku 1932 EK pozostawiając po sobie kolejną fale druzgocących zniszczeń.

Następnie w roku 1998 EK nastąpił przełom. Mocny atak Konfederacji skutkował zdobyciem twierdzy Kabir, która już nie trafiła spowrotem w ręce górali wschodnioerwolskich w czasie tej wojny. W 2012 EK padła twierdza Nalaktar, a po niej w 2031 EK twierdza Baram. Lud z nią związany, zwany Baramidami sprzymierzył się z Edenenami przeciwko swoim sąsiadom z twierdzy Rokam. Rokam padła w 2035 EK , a pozostałe posterunki do 2064 EK całkowicie poddały się Edenenom. Wschodni Erwol jako Rimummen wszedł formalnie w skład Konfederacji w roku 2059 EK

Druga wojna

Mapa państewek Edenenów w epoce brązu.[1]

W roku 2141 EK jednak wybuchło powstanie górali na zachodnich rubieżach Rimummenu. Powstańcy nie godzili się na ograniczanie ich kultury, które forsowali Edeneni. Bowiem władze Rimummenu zasiedlały ten kraj edeneńskimi (a przede wszystkim gerańskimi) osadnikami, a znajomość dialektów edeneńskich, a szczególnie prestiżowego języka praedeneńskiego gwarantowała zwiększenie statusu społecznego. Górale zaś chcieli swoją kulturę, religię i język zachować. Krwawe powstanie, w wyniku którego zginął syn króla Ârchana IV, zwalczono w roku 2171 EK . Ta data wyznacza koniec wojen boerińskich.

Następne wieki

W kolejnych wiekach miejsce miały następujące wydarzenia:

  • Wojna, mająca miejsce od 2270 EK do 2316 EK między Geranią, a nieznanym ludem Hareńsko-Surańskim, zwanym Bardel, który zaatakował od południa, zakończona podbiciem i skolonizowaniem części ich terenów. Tak powstały państewka Almen i Askar.
  • Wojna Geranii z przybyszami z Północy, chcącymi przedostać się przez Vathram, mająca miejsce od od 2301 EK do 2319 EK , zakończona przepędzeniem najeźdźców.
  • Wojna Synkaru z Nuweńczykami z Gór Srebrnych, mająca miejsce od 2454 EK do 2470 EK , zakończona podpisaniem tzw. Bezkresnego Pokoju (praed. Aeuros Solum) i zacieśnieniem współpracy handlowej między nimi, a Konfederacją.
  • Drugi zmasowany atak północnych barbarzyńców, mający miejsce od 2571 EK do 2580 EK .
  • Powstanie niewolników w Litimie, mające miejsce od 2595 EK do 2606 EK .
  • Wojna domowa między Synkarem, a Geranią, toczona między 2612 EK , a 2628 EK . Synkaranie bowiem mocno ingrowali w sprawy wewnętrzne Geranów. Geranie w odpowiedzi na to splądrowali kilka Synkarskich wiosek. Wojna zakończyła się krwawą rzezią, po której król Salladoru wkroczył jako rozjemca i podpisany został układ o braku wzajemnej ingerencji oraz wynagrodzone zostały straty materialne.
  • Rozruch heretycki Arwéndâina Hŷlthina w Harurze, mający miejsce od 2689 EK do 2703 EK , zakończony bratobójczą czystką dysydentów.
  • Wojna Rimummenu z góralami erwolskimi, mająca miejsce od 2701 EK do 2730 EK . W jej wyniku Rimummen stracił część terenu.
  • Odbicie utraconych ziem z rąk górali w latach 2739 EK do 2745 EK i walki z pojedynczymi bojówkami aż do roku 2801 EK . Zajęcie kolejnych ziem w Erwolu i podział Rimummenu na Państwo Kabiru i państwo Rokamu.

Przez te lata we znaki dawały się również łupieżcze napady różnych ludów od strony morza. Starano się więc wzmacniać brzegi, budując fortece w strategicznych miejscach. Mimo wszystko jednak wojna z takimi piratami trudna była do prowadzenia.

W tym czasie coraz bardziej rozpływała się jedność Edenenów, a Sallador był przez długi czas głównym ośrodkiem działań dyplomatycznych, i na jego rozwój kładziony był duży nacisk. W związku z podbojem wschodniego Sallaforum leżał on bowiem w centrum całej Konfederacji. Wokół zaś konfederacji powstały również liczne twierdze i linie umocnień, zwłaszcza na granicach.

  • Urwar na północy.
  • Formenur na wyżynie Sallaforum oraz dalej wgłąb niej Elchasur.
  • Rimummenur w górach Erwol.
  • Calas na południu.

Dodatkowo górale z Sallaforum stopniowo i w większości drogą pokojową oraz z własnej woli asymilowali się z Edenenami z Salladoru, Litimy i Haruru. Wojownicy z ich narodu, zwanego przez Salladorczyków Elchasenami byli bardzo cenieni. Jednak mieszanie się Elchasenów z Edenenami uznawane było za niszczenie czystości rasy w związku z różnicami anatomicznymi, toteż ich pula genetyczna pozostała w większości zamknięta, choć przejęli język i kulturę. Edenenów w tamtym okresie cechował skrajny rasizm wobec innych mieszkańców Harensuranu, którzy nie pochodzili, jak oni, z Północy. Największa populacja Elchasenów żyła w Harurze, zaraz za nią była Litima oraz Sallador. Na samej wyżynie rasizm był więc najmniejszy.

Katastrofa Farandyjska i wieki ciemne

Edeneni brąz pozyskiwali za pomocą szlaku, rozciągającego się od Gór Srebrnych, pod górami Erwol, aż do przesmyku Baume, między Dachem Świata, a Erwolem. Inne zaś towary były na obszarze Harensuranu dostępne i cyrkulowały między ośrodkami handlowymi w sposób samowystarczalny dla regionu. Katastrofa Farandyjska, w tym wybuchy wulkanów na południu uderzyły w gospodarkę na tyle, by wywołać klęskę głodu, koło roku 2803 EK . Po tym nastąpiła poważna katastrofa, która doprowadziła do rozbicia Konfederacji Edeneńskiej, konfliktów o zasoby i osłabienia pozycji obecnych elit. Górale erwolscy zorganizowali sie i odbili Rimummen z rąk Edenenów w 2809 EK . Zwiastowało to kolejne lata walk o te terytoria, na których żyło już wielu Edenenów, a zwłaszcza Geranów. Elchaseni zaś uciekli na południe i zmieszali się z innymi pouplacjami lub wymarli. Również nasiliły się napady od strony morza oraz ataki barbarzyńców z Północy. Jednymi z nich byli Huryni, którzy zajęli część ziem Geranii. Synkar zaś w 2825 EK częściowo podbity został przez Nuweńczyków. Askar zaś opustoszał. Dawna i główna politeistyczna religia Edenenów, której Kult Âthonéna był w tamtym czasie jedynie odłamem, traciła zaufanie ludzi. Bogowie bowiem nie obronili Konfederacji od zniszczeń. Kapłani atoneńscy tłumaczyli to tym, że lud nie posłuchał ich wołania i nie wywyższył Âthonéna wśród innych bóstw. Doświadczawszy różnych wizji obiecywali, że jeśli Edeneni przejdą na ich religię, nastąpi złoty wiek dla wszystkich edeneńskich narodów. Skutkowało to przejęciem atonenizmu przez znacznie większą część populacji Edenenów, niż miało to miejsce dotychczas. Głównie miało to miejsce na wyżynie Sallaforum. Z czasem też Synkar, kolebka całej cywilizacji, zaczął coraz bardziej tracić na znaczeniu względem Salladoru.

Odbudowa i rekonkwista

W związku z problemami w dostawie brązu, różne ludy po Katastrofie Farandyjskiej zaczęły rozwijać obróbkę żelaza. Największymi sukcesami na tym polu mogła poszczycić się cywilzacja Qin, jednak i Edeneni nauczyli się wytwarzać wiele produktów żelaznych. Po latach nieurodzaju i zmaganiu się ze skutkami Katastrofy, nastąpiły wieki odbudowy, a razem z nimi koegzystencja wyrobów z brązu z wyrobami z żelaza.

Na upadku obecnych struktur i powstaniu nowego porządku zyskał Sallador, który to rozwijał się coraz prężniej. W roku 2861 EK zawiązała została współpraca między Salladorem, Litimą, a Harurem, której celem była obrona przeciwko napadom od strony morza. Została ona nazwana Konfederacją Sallaforum. Następne lata odznaczały się walkami o przetrwanie Konfederacji, aż w końcu w 2995 EK wyruszyła kampania, której celem było odbicie Synkaru. W 3021 EK Synkar razem z Askarem w końcu został odbity z rąk Nuweńczyków i przeszedł pod władzę Sallaforum. Rok później zaś Huryni zajęli całą Geranię oraz Almen. W tamtym czasie praktycznie wszyscy Geranie wypędzeni zostali z Geranii do Rimummenu, gdzie i tak toczyli spory z góralami. Jednak mimo wszystko nie eskalowały one do walk i ludobójstw, a nawet często dochodziło do współpracy Geranów z Erwolitami w obliczu nowego zagrożenia, jakim stali się Huryni. Ci również w 3029 EK próbowali zająć Askar, jednak w porę zareagowały wojska Sallforum i zabezpieczyły swój dostęp do jeziora Ardawil od północy. Rozpoczęło się również ponowne zasiedlenie tego kraju. Międzyczasie toczyły się walki między Sallaforum, a Hurynami, które ustały na jakiś czas od zawarcia porozumienia w roku 3071 EK .

Nowa hegemonia

Z czasem władza coraz bardziej skupiała się w rękach króla Salladoru. Rok 3091 EK uznaje się za umowną datę rozpoczęcia procesu salladoryzacji Synkaru i Sallaforum. Tożsamość ludów edeneńskich od tego czasu zmieniała się, a coraz większa część ludzi wolała nazywać się Salladorczykami. Miało to w dużej mierze związek z zanikiem umiejętności posługiwania się językiem praedeneńskim, którego miejsce powoli zaczął zajmować powstający język Salladorski. Królestwo Salladoru organicznie rozszerzyło swoje terytorium i oficjalnie od 3160 EK nie istniała już Konfederacja Sallaforum. Przemianowana została na Wszechkrólestwo Salladoru (sal. Élwelem Sâlladhor). W roku zaś 3214 EK oficjalnie zmieniono język liturgiczny ceremonii atonenistycznych na salladorski. Ta data wyznacza symboliczne rozpoczęcie salladorskiej epoki klasycznej.

Szczyt potęgi

Podbój Hurynów

W roku 3120 EK Huryni przypuścili atak na Rimummen, gdzie po 30 latach oblężenia zdobyli twierdzę Kabir i mocno utrzymymali ją przez następne lata. W roku 3218 EK , po 147 latach pokoju, jednak znów zaatakowali Sallador. Erwolici i Geranie wtedy przypuścili atak na Kabir, gdzie odbyła się w 3221 EK roku rzeź, w wyniku której zginęło około 550 niewinnych ludzi. Jako że nnie udało się Hurynom walczyć na dwa fronty, Kabir padła w roku 3222 EK . Sallador zaś stawiał potężny opór, aż w końcu zawarty został pokój w roku 3229 EK , chociaż barbarzyńcom udało się złupić stolicę Synkaru — Rapallum.

Władze Salladoru postanowiły jednak podbić Hurynów, gdyż uznawali ich za zagrożenie. W roku 3241 EK wyruszyła pełnoskalowa kampania ofensywna przeciwko Hurynom. Przez 19 lat toczyły się bitwy, które wyniszczyły obie strony konfliktu. Osłabiło to straż na wybrzeżach, co doprowadziło do złupienia ważnych salladorskich punktów strategicznych. W 3260 EK roku zaś doszło do przełomowej bitwy nad rzeką Swérth, gdzie to siły Salladorskie odniosły druzgoczące zwycięstwo nad Hurynami, zajmując dużą część ich ziem i zmuszając do kapitulacji. W tej bitwie zginął też ich wódz Salabhād II. Po podboju jednak Wszechkról Salladoru Mâri II Bráunan zawarł przymierze z jego synem Īsphazādem — wszechkról w imię Âtonéna, a wódz Hurynów w imię Ōthana[2]. Zawarte zostało porozumienie, w wyniku którego Huryni otrzymali względną autonomię i zgodzili się współpracować. Huryni stali się od tamtej pory jednym z nielicznych ludów, który Salladorczycy w pełni szanowali.

Erwolici i Geranie, widząc sojusz Salladorców z Hurynami, znów skłócili się ze sobą. Geranie poprosili o pomoc Sallador i w roku 3273 EK rozpoczą się atak, a 2 lata później Rimummen został podbity. Salladorczycy wtedy wygnali Erowlitów na południowo-zachodnie części Erwolu i zaczęli budować linie obronne w górach.

Wyprawy na południe

Fragment gliniango naczynia z wizerunkiem kobiety, datowany na XXXVII w EK, znaleziony w ruinach niedaleko Esér Chura.

Wszechkrólestwo zapanowało więc nad całością ziem dawnej Konfederacji Edeneńskiej i razem z Hurynami jego populacja znacznie przewyższała jej populację. W 3350 EK zaczęło dochodzić do przeludnienia, na co postanowiono założyć kolonie w Górach Srebrnych, jednak w tym przeszkodzili Salladorczykom Nuweńczycy, z którymi mimo wszystko Sallador chciał utrzymywać dobre relacje. Postanowiono więc uderzyć na południe i podbić dostateczną ilość terenów Południowego Harensuranu (sal. Éldhan Haréssuran). Kampanie wyruszyła w roku 3367 EK i stała się początkiem wielkiej salladorskiej ekspansji na południe.

W 3367 EK , 127-letni wszechkról Mâri III Mûrchanan zmarł w wyniku zakażenia. Wtedy jego syn, 68-letni Mâri IV Mârisan, objął po nim tron i wyruszył na kampanię wgłąb Harensuranu. W tę wojnę zaangażowani zostali Huryni, którym obiecano ważne posiadłości na południu. Stali się oni dla Salladoru mniej węcej tym, czym dla dawnej Konfederacji Edeneńskiej byli Elchaseni. Mâri IV podbił znaczne ziemie na południe od Salladoru, a miejscową ludność od tamtej pory starano się zasymilować. Wielu jednak uciekło. Innym zaś za współpracę obiecano bezpieczeństwo w związku z coraz głębyszym zapuszczaniem się piratów z wybrzerzy wgłąb kontynentu oraz obdarowano nowymi perspektywami wzrostu cywilizacyjnego. Na tych terenach również zaczęli się osiedlać czystej krwi Edeneni i Huryni. Od tamtej pory ludy Harensuranu zaczęły się wielce obawiać potęgi Salladoru i bezwzględności Hurynów. Zmieniło to nastawienie Harensuranu do ludów z Północy i rozpoczęło epokę Imperialną Salladoru (sal. Vélchen Gassŷreno).

W 3397 EK jednak król zmarł, a tron po nim objął jego syn, Vârin III Mârisan. On jednak napotkał na wiele problemów z miejscową ludnością, które przez całe swoje życie starał się rozwiązać. Przy tym wiele podróżował po różnych krajach. Zwłaszcza zwiedzał państwa Morza Słonego. Pod jego nieobecność rządy sprawował jego syn, Vârin IV Vârinan. W roku 3543 EK jednak zmarł, a jego syn zajął jego miejsce, po czym ten zmarł 5 lat później poprzez zadławienie się ością.

Âtharin Élphén

Jego zaś syn i następca, Vârin V Vârinan stał się jednym z najpotęzniejszych salladorskich władców. W ciągu swojego 223-letniego życia podbił on większość południowego Harensuranu. Uważa się go za ojca salladorskiej potęgi. Za życia kazał się tytułować Élphén Âtharin czyli „Wszechwódz Słońce”, często zwany zwyczajnie Âtharinam. Za pieczęć obrał sobie niespotykany wcześniej w heraldyce Salladoru symbol słońca. Scentralizował on salladorską władzę i wspierał teokratyczne podejście do rządzenia. Uważał się za świętego władcę wybranego przez Boga. Wprowadził wiele reform, częściowo inspirowanych podróżami swojego dziadka. Zmienił tytuł wszechkróla na Âr-Elwélemin czyli „święty wszechkról”. Dodał do salladorskiej korony rogi baranie, które podpatrzył w starych malowidłach przedstawiających pierwszych władców Salladoru. Przed śmiercią zmienił również nazwę dynastii. Miał pięciu synów, z czego dwóch starszych zginęło na wojnie.

W roku 3573 EK wyruszył na długą, ciężką i potężną kampanię na południe, dla której zwerbował wielką armię, a żołnierzom biorącym w niej udział obiecał ziemie na południu. W roku 3614 EK przyłączył tereny leżące nad jeziorem Qafni, gdzie napotkał na zgliszcza niedawno zniszczonych siedlisk cywilizacji Zhok-Ha, które uznał za zabytki i zabronił ich niszczyć. W roku 3651 EK jego wojska zajęły terytoria aż do wschodniego wybrzeża, po czym on uznał, że jego święte dzieło zostało wypełnione, a należy je jedynie obronić. Odtąd do końca życia Âtharin zajmował się utrzymaniem obecnych ziem (m.in. walką z niedobitkami sił oporu rdzennych mieszkańców) i sprawami wewnętrznymi. W celu utrzymania porządku powołał radę wiernych sobie możnowładców i dowódców, zwaną ârrandor, którym powierzył zwierzchność nad nowo utworzonymi prowincjami. Dwie z nich dostało się jego dwóm młodszym synom. Zmarł w roku 3711 EK w swojej komnacie w zamku Sûncelum w Harurze. Pochowany został w mieście Fórthir w Salladorze, w podziemiach świątyni Iddâimbel. Jego spuścizna stała się inspiracją dla przyszłych pokoleń Salladorczyków.

Jego pełny tytuł, którym kazał się mianować w sytuacjach oficjalncyh brzmiał: Âr-Elwélemin Vârin V (Bâi) Vârinan Élphén Âtharin, Athûneni-nâr rathŷghin, bârin Salladhûreno phûch: û-Rŷl-Sallâdhore, û-Fâdhore, û-Lŷthima, û-Hârure, û-Gherâmmeno, û-Châbhire, û-Rûchamo, û-Âlmeno, û-Âssare, û-Lithúreno, û-Hissŷmmeno, û-Saliorphlâmmeno, û-Untochrŷssore, û-Ulthurrâmmeno, áu û-saliménumo phûch, czyli „Święty Wszechkról Vârin V Vârinan, Wszechwódz Słońce, przez Âthonéna wybrany, władca całej Salladorszczyzny: Salladoru Środkowego, Synkaru, Litimy, Haruru, Geranii, Kabiru, Rokamu, Almenu, Askaru, Nowohuryńszczyzny, Kraju Qafni, Międzyjezierza, Podgórza Dachu Świata, Wschodniego Wybrzeża i wszystkiej ziemi pomiędzy”.

Następstwo podbojów

Godło Wszechkrólestwa Salladoru z czasu złotego wieku.

Salladorczycy starali się podporządkować i zasymilować podbite ludy, a niektóre też włączyć do struktury Salladoru, jednakże im dalej na południe, tym mniej im się to udawało. Ârrandor od jego śmierci zaś stawał się coraz ważniejszą instytucją, a lokalni władcy, choć w pierwszych latach zdyscyplinowani i wierni teokracji, z czasem zaczęli coraz bardziej dbać o swoje przywileje. Następca Âtharina, Rancŷrbharin Athârinan zaś kontynuował sposób rządzenia jego ojca, jednak uznał się za niegodnego tytułowania się Élphénem.

W roku 3711 EK , w reakcji na śmierć Âtharina, wybuchło powstanie niewolników na Wschodnim Wybrzeżu, które zostało w tym samym roku stłumione. W następnych latach wybuchło jeszcze kilka takich powstań, aż w końcu w roku 3734 EK bunt podbitych ludów osłabł. Jest to symboliczna data ustanowienia Złotego Wieku salladorszczyzny i prawdziwego szczytu potęgi tej cywilizacji. Nowi zarządcy w pewien sposób porozumieli się z rdzennymi mieszkańcami i włączyli się w strukturę gospodarczą Wszechkrólestwa. Niektórzy lokalni mieszkańcy zostali sprzedani do niewoli Salladorczykom i Hurynom, którzy zarządzali południowymi prowincjami, inni zaś pracowali dla nich jako ludzie wolni, zaś ich dawna elita wojskowa w większości zginęła w powstaniach, została wymordowana lub zdegradowana. Wielu Hurynów, którzy zgodnie z obietnicą Âtharina osiedlili się na tych ziemiach zasymilowało się z Salladorczykami. Sam zaś język salladorski wywarł wpływ na region, jednak ze względu na podskórne tendencje rasistowskie wśród Salladorczyków, języki i narody rdzennej populacji nie ucierpiały. Regionalni satrapowie, świadomi niemożności zasymilowania tak wielkiego regionu, prowadzili również politykę ograniczonej tolerancji, byleby oddany został hołd Wszechkrólowi jako prawowitemu władcy tych ziem. Mimo wszystko jednak Salladorcy i Huryni stali w tym społeczeństwie na szczycie hierarchii.

Po podbiciu przez Sallador podnóż gór Dachu Świata, Qińczycy stali się zaniepokojeni o swoje bezpieczeństwo, gdyż słyszeli jak dawniej Edeneni podbili północną część Erwolu. Nie podobała im się również utrata wpływów na północ od Dachu Świata. Salladorczycy świadomi ich obecności, starali się na samym początku utrzymywać z nimi przyjazne relacje, ułatwiając przepływ handlu i starając się uczynić własne państwo jak najbardziej samowystarczalnym. To, jak również inne zabiegi dyplomatyczne na jakiś czas uśpiły czujność Qin. W tym samym czasie armia salladorska utrzymywana była w gotowości, a salladorscy i huryńscy żołnierze regularnie ćwiczyli i walczyli z różnego rodzaju mniejszymi zagrożeniami, jak piraci i konflikty z księstewkami żeglarskimi na wschodnim wybrzeżu.

Największym z nich było nuweńskie księstwo Sereza, które istniało jeszcze przed podbojem Âtharina, a które poddało się Salladorowi w 3651 EK jako ostatnia część jego podbojów. Jako iż księstewko było bogate, jego mieszkańcom nie przeszkadzało płacenie trybutu, a Sallador nie mieszał się zbytnio w jego sprawy wewnętrzne. Nie tylko to, ale handel między Serezą, a Salladorem, a co za tym idzie z terenami położonymi dalej na południe wzrósł i miał się dobrze. Taki stan trwał do roku 3799 EK , gdy książę Serezy uznał, że władza salladorska nad nim krępuje rozwój jego państewka i razem z innymi księstwami żeglarskimi wypowiedział posłuszeństwo. Wybuchło powstanie, na potrzeby którego Sereza wynajęła około 20 000 wojowników qińskich. Na pewien czas udało im się pozbyć się Salladorczyków, aż w końcu w 3811 EK Sereza padła po raz kolejny. Tym razem Salladorczycy zajęli ją całkowicie, zasiedlając ją Edenenemi i Hurynami, przejmując infrastrukturę, a nuweńską elitę zabijając bądź zniewalając, zostawiając przy swoich funkcjach tylko tych, którzy za wczasu się im poddali. Części jednak udało się uciec, łącznie z ostatkiem qińskich najemników. W efekcie Salladorczycy przejęli kontrolę nad ważnym portem handlowym. Qińczycy zaś żałowali ryzyka, które podjęli.

Sallador znajdował się w tej epoce w okresie szczytowym. Możnowładcy byli lojalni, ekspansja postępowała, kraj się bogacił, a kultura się rozwijała. Wszechkról stanowił centrum władzy, a religia cieszyła się poważaniem.

Upadek

Koniec dynastii

W roku 4040 EK zmarł wszechkról Mârdhâin Antârinan. Ten rok podaje się jako symboliczną datę zakończenia złotego wieku Salladoru. Wszechkról był bezpłodny, a więc z nim zakończyła się długa, starożytna dynastia Vâranów. Ârrandor więc zebrał się w Fórthirze i przez 20 dni omawiał, co zrobić w tej sytuacji. Nie udało się ustalić żadnego rozwiązania, co sfrustrowało członków rady. Powstał konflikt, gdyż część proponowała wybrać ojca nowej dynastii spośród krewnych zmarłego, inna część zaś wolała wybrać go spośród możnowładców, większość zaś starała się osłabić pozycję urzędu władcy i zapewnić sobie samym większą autonomię. Zebrano się więc znowu, tym razem powołując się na zasadę większości i napisano konstytucję o ustroju, zwaną Barsârdhë. Według tego dokumentu Wszechkróla mieli wybierać członkoiwe Âârandoru dożywotnio, niezależnie od jego potomstwa. Próbowano w ten sposób ustanowić monarchię elekcyjną. Gdy dowiedział się o tym arcykapłan Aleus IV Rancŷrinan, który był wtedy interreksem, wszczął larum i ogłosił członków ârrandoru, którzy opowiadali się za monarchią elekcyjną, heretykami oraz mianował najstarszego kuzyna Mârdhâina, zarządcę Synkaru, Halârsanda Gwárenana, nowym wszechkrólem (mimo iż nie pochodził prosto z linii męskiej od ojca Mârdhâina). Wsparcie arcykapłana zagwarantowało mu wierność większości armii salladorskiej. Żołnierze weszli do sali obrad i z zaskoczenia wzięli członków Ârrandoru do niewoli. Na to odpowiedziały oddziały wierne członkom rady i rozpoczęła się wojna domowa między ich zwolennikami, a Halârsandem i jego zwolennikami. Trwała ona 2 lata, aż w końcu zwyciężył w niej Halârsand, który stracił heretyków i wyznaczył na ich miejsce posłusznych sobie możnych. Tuż po szybkiej koronacji musiał jednak rozprawić się z powstaniem, które wybuchło na południowych rubieżach. W roku 4043 EK zwolennicy ârrandorczyków znów wzniecili bunt w Harurze, jednak nie tak wielki jak wcześniej i rozprawiły się z nim same tylko pozostające tam wojska. Sytuacja we wszechkrólestwie ustabilizowała się na chwilę.

W roku 4047 EK władca wygłosił też dekret, że po śmierci wszechkróla jego nastepcą ma zostać w pierwszej kolejności jego najstarszy syn, jeśli jest zdolny do rządzenia, a w przypadku braku takowego, osoba przez wszechkróla wyznaczona. Jeśliby zaś wszechkról nie wyznaczył następcy, ma nim zostać ten, kogo wybierze ârrandor.

Z czasem jednak wszechkról stawał się coraz słabszy i w pewnym momencie zniedołężniał umysłowo. Faktyczne rządy zaczął sprawował jego doradca, Érbheros Fantéminan. Mârdhâin z czasem zachorował na demencję i powoli umierał. Érbheros Fantéminan więc uknuł spisek z możnowładcami w celu przedłużenia swojej władzy, obawiając się śmierci wszechkróla. Wszechkról jednak zmarł nieoczekiwanie w 4075 EK , a jego syn Bére Halarsândan automatycznie objął po nim tron, więc plany Érbherosa nie spełniły się, po czym rok później Érbheros wypadł z okna i złamał sobie kark, ginąc na miejscu. Jego zwolennicy jednak wtedy zawiązali tajną organizację mającą na celu zmianę ustroju w Salladorze, zwaną Ibhârwenclándë[3], znaną też jako Herezja Éresa, od imienia fikcyjnego lidera organizacji, o którym plotkę jej członkowie rozpowszechnili.

Diaspora

Przypisy

  1. Wielu historyków uważa ją za niewiarygodną
  2. Nie rozumiano wówczas różnic teologicznych między dwiema religiami, więc Salladorczycy założyli, że Ōthan to inne imię Âthonena, a Huryni, że Âthonén to inne imię Ōthana. Same imiona są z resztą dość podobne.
  3. Co w wolnym tłumaczeniu oznacza Związek Przemiany Władzy