Žoini
| E • Regiony Historyczne Gór Żelaznych | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Surandral | Bamgan · Banzë (Banzja) · Kaalpas Północny · Kak · Kãs (Kans) · Kudu · Mevat (Mewat) · Phejdë (Ferdia) ·Suán Djal (Suwandial) · Suán Luék (Suwanluwek) · Thumb · Thomkhód (Tomkod) · Wacihá (Waciha) · Waňaem (Waniaem) · Wathoul (Watowul) · Žoini | ||||||||
| Erutia | Badre · Béñ Tham (Bengtam) · Kãs (Kans) | ||||||||
| Inne | Suchogórzyn | ||||||||

Żohania[1] (sur. झोहीन्ई Žoini) — region historyczny w Górach Żelaznych (w Surandralu). Ciepły obszar o wyjątkowym jak na ten obszar klimacie umiarkowanym, będąc płynnym przejściem z górskich terenów Surandralu do dżungiel medeńskich. Potencjał nie jest jednak w pełni wykorzystywany przez Surandral w roku wspólnym ze względu na odległość od Tomkodu oraz kresowy charakter obszaru. Zamieszkują go głównie w roku wspólnym Ołłuchowie, mówiący językiem ołłuch.
Warunki klimatyczne są bardzo dobre, chociaż zmienne. Na północy znajduje się żywy las liściasty. Im dalej na południe, tym rośnie udział drzew iglastych, a maleje liściastych. Rodzaj drzew jest bardzo ważną różnicą z Mewatem, drugą jest jakość gleb – w Mewacie dominują marne dla rolnictwa gleby bielicowe, zaś Žoini to oaza gleb co najmniej poprawnych, a większości dobrych i bardzo dobrych. Dlatego rozwinięte tu jest rolnictwo, można tu uprawiać rzeczy, których nie można w reszcie Surandralu.
Na terenie krainy znajduje się Brama Habecka – jedyne szerokie przejście z Gór Żelaznych do Medengii. Jest ono kluczowe nie tylko w handlu i polityce, ale przede wszystkim dla klimatu – to dzięki niej część ciepłego, wilgotnego powietrza równikowego wpada do Kotliny Surandralskiej, pozwalając na rozwój tam większych społeczności i względną żyzność obszaru (razem z aktywnością wulkaniczną oraz napływem powietrza z Ajdyniriany przez Ferdię).
Dawniej obszar był zamieszkiwany przez ludność proto-habecko-ngorską. Świadkiem tego są liczne nazwy ngorskie na terenie Žoini, są to (po surandralsku) np. Potoñga, Trošlab, Soñgrweda, Tilga, Tuziweda, Bardó, Traxo, Koslau, a prawdopodobnie też nazwa samego regionu.
Stanowi razem z Tomkodem oraz Mewatem część tzw. Pasa Życia Surandralu, obszaru o najlepszych warunkach do życia i największą liczbą ludności.
Etymologia
Surandralska nazwa झोहीन्ई Žoini pochodzi od ołłuskiego Žohan, jednak jej znaczenie i ostateczne pochodzenie jest tajemnicze. Niekiedy próbuje się ją łączyć z ołłuskim słowem zora „dom”, jednak nie wszyscy podzielają taką etymologię. Niewykluczone jest związanie nazwy z czasownikeim sôwawäi „przenosić”, jako ziemia, do której przenieśli się przodkowie Ołłuchów.
Jednak najpowszechniejsza teza stwierdza, że nazwa ma pochodzenie z języków habecko-ngorskich, gdzie pochodzi od ichniego rdzenia *lxoɣa „ujście” (patrz na np. hab. రొస్ rôs „delta”) i miała oznaczać „obszar ujścia (Leatu)”. Inny proponowany rdzeń źródłosłowu to *dxyχa „obfity las” (patrz na np. hab. రుఖ rõxa „nieskolonizowana dżungla”).
Nazwy w innych językach:
| język | nazwa | ||
|---|---|---|---|
| języki ziemskie | |||
| polski | Żohania, Žoini | ||
| angielski | Zhohania | ||
| niemiecki | Schohanien | ||
| norweski | Sjohania | ||
| języki kyońskie | |||
| surandralski | झोहीन्ई Žoini [ˈʒɔini] | ||
| starosurandralski | षोहीन् Syohīn [sʲohiːn] | ||
| kejreński | |||
| lecajski | झय्न् Žajn [ˈʒajn] | ||
| ołłuch | Žohan [ˈʒohan] | ||
| habecki | Kelemätsi [ˈkèlèmæ̀t͡sì] | ||
| Odległe języki Kyonu w przestrzeni lub czasach | |||
| (nowo)surandralski | झईनी Žairi [ˈʒɛːri] | ||
| ayu | |||
| nowosechtoński | |||
| pulserimski | |||
| yuke | |||
Zobacz też
- ↑ Ta forma jest rzadko używana