Kudu: Różnice pomiędzy wersjami
mNie podano opisu zmian |
mNie podano opisu zmian |
||
| Linia 5: | Linia 5: | ||
'''Kudu''' (sur. '''कूदू''' ''Kudu'') — region historyczny na zachodzie geograficznym [[Surandral|Surandralu]], w [[Góry Żelazne|Górach Żelaznych]]. Stanowi nieco zróżnicowany obszar. Obszary pół- oraz pustynne zajmują znaczną część krainy, gdzie są znane jako वकैर् ''Wakéj''. Tereny zamieszkane na stałe znajdują się raczej na północy (od [[Balgë|Balgi]] włącznie) oraz na południu, gdzie znajdowała się kolebka [[Âng Qo'or|Ankorczyków]]. To co łączy ten obszar, to ogólna jałowość, oraz bycie „kresami północnymi” [[I Państwo Gjõów|I Państwa Gjõów]], za którego ukształtowały się granice regionu. | '''Kudu''' (sur. '''कूदू''' ''Kudu'') — region historyczny na zachodzie geograficznym [[Surandral|Surandralu]], w [[Góry Żelazne|Górach Żelaznych]]. Stanowi nieco zróżnicowany obszar. Obszary pół- oraz pustynne zajmują znaczną część krainy, gdzie są znane jako वकैर् ''Wakéj''. Tereny zamieszkane na stałe znajdują się raczej na północy (od [[Balgë|Balgi]] włącznie) oraz na południu, gdzie znajdowała się kolebka [[Âng Qo'or|Ankorczyków]]. To co łączy ten obszar, to ogólna jałowość, oraz bycie „kresami północnymi” [[I Państwo Gjõów|I Państwa Gjõów]], za którego ukształtowały się granice regionu. | ||
Centralna część, Wakéj, stanowi jeden z najtrudniejszych obszarów do życia w Surandralu. Roślinność jest uboga, wyspowa albo wręcz jej brakuje na większości terenów, a rzek i jezior jest tu jak na lekarstwo. Opady też są tu jedne z najniższych w kraju, co w połączeniu z niewielką liczbą gejzerów sprawia to, że wilgotność jest na niskim poziomie. Mimo to, istnieją tu pewne grupy koczownicze przemierzające ten region. Paradoksalnie, niemal w środku Kudu znajduje się miasteczko ळोम्ई ''Ľomi'', gdzie znajduje się stałe skupisko ludności ze względu na tutejszy mikroklimat oraz strategiczne położenie. Warto zaznaczyć, że podregion Wakéj jest mniejszy niż [[Wakéj (rejencja Mejtaku Surandralu)|rejencja Wakéj]], gdyż | Centralna część, Wakéj, stanowi jeden z najtrudniejszych obszarów do życia w Surandralu. Roślinność jest uboga, wyspowa albo wręcz jej brakuje na większości terenów, a rzek i jezior jest tu jak na lekarstwo. Opady też są tu jedne z najniższych w kraju, co w połączeniu z niewielką liczbą gejzerów sprawia to, że wilgotność jest na niskim poziomie. Mimo to, istnieją tu pewne grupy koczownicze przemierzające ten region. Paradoksalnie, niemal w środku Kudu znajduje się miasteczko ळोम्ई ''Ľomi'', gdzie znajduje się stałe skupisko ludności ze względu na tutejszy mikroklimat oraz strategiczne położenie. Warto zaznaczyć, że podregion Wakéj jest mniejszy niż [[Wakéj (rejencja Mejtaku Surandralu)|rejencja Wakéj]], gdyż ta obejmuje nie tylko Wakéj jako krainę, ale część innych terenów Kudu, w tym Balgę, a nawet fragmenty [[Mewat|Mewatu]] oraz [[Thomkhód|Tomkodu]]. | ||
Północna i południowa część, chociaż jałowe, są bardziej zamieszkane przez człowieka. Na północy istnieje niemała liczba strumyczków, które wpadają pod ziemię, do jezior albo do Leatu, południe zaś stanowi dorzecze rzeki Besi. Nadal jednak opady tu są słabsze niż w reszcie kraju. Istnieją tu stałe osady zajmujące się pasterstwem, które są zamieszkiwane przez ludy jalniockie (Surandralczycy, Ankorczycy oraz Czouzowie) na południu i ngorskie (Ngorowie, Tulowie) na północy. Historycznie na północy istnieli Sutelowie. | Północna i południowa część, chociaż jałowe, są bardziej zamieszkane przez człowieka. Na północy istnieje niemała liczba strumyczków, które wpadają pod ziemię, do jezior albo do Leatu, południe zaś stanowi dorzecze rzeki Besi. Nadal jednak opady tu są słabsze niż w reszcie kraju. Istnieją tu stałe osady zajmujące się pasterstwem, które są zamieszkiwane przez ludy jalniockie (Surandralczycy, Ankorczycy oraz Czouzowie) na południu i ngorskie (Ngorowie, Tulowie) na północy. Historycznie na północy istnieli Sutelowie. | ||
Wersja z 19:34, 18 lip 2026
| E • Regiony Historyczne Gór Żelaznych | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Surandral | Bamgan · Banzë (Banzja) · Kaalpas Północny · Kak · Kãs (Kans) · Kudu · Mevat (Mewat) · Phejdë (Ferdia) ·Suán Djal (Suwandial) · Suán Luék (Suwanluwek) · Thumb · Thomkhód (Tomkod) · Wacihá (Waciha) · Waňaem (Waniaem) · Wathoul (Watowul) · Žoini | ||||||||
| Erutia | Badre · Béñ Tham (Bengtam) · Kãs (Kans) | ||||||||
| Inne | Suchogórzyn | ||||||||

Kudu (sur. कूदू Kudu) — region historyczny na zachodzie geograficznym Surandralu, w Górach Żelaznych. Stanowi nieco zróżnicowany obszar. Obszary pół- oraz pustynne zajmują znaczną część krainy, gdzie są znane jako वकैर् Wakéj. Tereny zamieszkane na stałe znajdują się raczej na północy (od Balgi włącznie) oraz na południu, gdzie znajdowała się kolebka Ankorczyków. To co łączy ten obszar, to ogólna jałowość, oraz bycie „kresami północnymi” I Państwa Gjõów, za którego ukształtowały się granice regionu.
Centralna część, Wakéj, stanowi jeden z najtrudniejszych obszarów do życia w Surandralu. Roślinność jest uboga, wyspowa albo wręcz jej brakuje na większości terenów, a rzek i jezior jest tu jak na lekarstwo. Opady też są tu jedne z najniższych w kraju, co w połączeniu z niewielką liczbą gejzerów sprawia to, że wilgotność jest na niskim poziomie. Mimo to, istnieją tu pewne grupy koczownicze przemierzające ten region. Paradoksalnie, niemal w środku Kudu znajduje się miasteczko ळोम्ई Ľomi, gdzie znajduje się stałe skupisko ludności ze względu na tutejszy mikroklimat oraz strategiczne położenie. Warto zaznaczyć, że podregion Wakéj jest mniejszy niż rejencja Wakéj, gdyż ta obejmuje nie tylko Wakéj jako krainę, ale część innych terenów Kudu, w tym Balgę, a nawet fragmenty Mewatu oraz Tomkodu.
Północna i południowa część, chociaż jałowe, są bardziej zamieszkane przez człowieka. Na północy istnieje niemała liczba strumyczków, które wpadają pod ziemię, do jezior albo do Leatu, południe zaś stanowi dorzecze rzeki Besi. Nadal jednak opady tu są słabsze niż w reszcie kraju. Istnieją tu stałe osady zajmujące się pasterstwem, które są zamieszkiwane przez ludy jalniockie (Surandralczycy, Ankorczycy oraz Czouzowie) na południu i ngorskie (Ngorowie, Tulowie) na północy. Historycznie na północy istnieli Sutelowie.
Mimo „odludnego” charakteru regionu, nie jest on pustką na mapie etnograficzno-strategicznej Surandralu. Przez Kudu przebiega alternatywna trasa odnogi Szlaku Gór do Medengii. Chociaż jest bardziej trudna do pokonania niż główny przebieg wzdłuż Khutu, tak jest krótszy, a jednocześnie w czasach historycznych w pełni był na terenie jednego państwa. Stanowi także kolebkę kilku nacji: Ankorczyków, Ngorów oraz Tulów, zapewne też historycznych Sutelów.
Główne miasta regionu: Holask, Besi, Balga, Ľomi, na pograniczu znajduje się też Džës.
Etymologia
Surandralska nazwa कूद Kudu pochodzi od starosurandralskiego स्कुन्दोय् skundoj, znaczącego „pustynia”, identycznie jak obecny rzeczownik pospolity कून्दू kundu. Obecna forma nazwy regionu jest zmodyfikowana pod wpływem mowy Czouzów, gdzie głoski typu n były usuwane przed spółgłoskami.
W starosurandralskim znany jako वत् क्र Wat Krä, co oznaczało „ziemia północna”
Nazwy w innych językach:
| język | nazwa | ||
|---|---|---|---|
| języki ziemskie | |||
| polski | Kudu | ||
| angielski | Koodu | ||
| niemiecki | Kudu | ||
| norweski | Kudua | ||
| języki kyońskie | |||
| surandralski | कूद Kudu [ˈkudu] | ||
| starosurandralski | वत् क्र Wat Krä [wɑt kræ] | ||
| kejreński | |||
| czouski | कूदूइ Kudö [ˈkudø] | ||
| lecajski | खेळ्स्कोन्दिठ Helskondi [ˈxɛlskʰɔnti] lub कुदु Kudu [ˈkʰutu] | ||
| ołłuch | Chelkêndi [ˈxelkɛndi] lub Kȯdȯ [ˈkʰudu] | ||
| habecki | కూదూ Kûdu [ˈkúdù] | ||
| Odległe języki Kyonu w przestrzeni lub czasach | |||
| (nowo)surandralski | कूदूय् Kuduj [ˈkuduj] | ||
| ayu | |||
| nowosechtoński | |||
| pulserimski | |||
| yuke | |||