Język kaldyjski
| ✅ | Niniejszy artykuł dotyczący Kyonu jest kompletny i jest ukończony. |
| Języki Wschodu Starożytnego |
Języki: ajniadzki · cherynejski · felindrycki · firaski · hatyjski · jerysecki · kaldyjski · kiszgarski · kitrzański · nefajski · sorlijski · staroszyszeński · starotarszyjski · szar · tarkajski · trycki Leksykony: słownik ajniadzkiego klasycznego · słownik cherynejski · słownik hatyjski · słownik kitrzański · słownik sorlijski · słownik starotarszyjski Rodziny językowe: Języki gaskarańskie · Języki ilaruzyjskie · Języki oldyjskie · Języki paleofenickie · Języki parnhaskie · Języki seframańskie |
| Język kaldyjski | |
|---|---|
| Utworzenie: | Borlach |
| Używany w (Kyon): | Wschód Starożytny |
| Regiony (Kyon): | Kyon Wschodni (Arewia) |
| Liczba użytkowników (Kyon) | brak (język wymarły[1]) |
| Sposoby zapisu: | brak |
| Typologia: | nieznana |
| Klasyfikacja: | Języki seframańskie (proponowane)
|
| Lista conlangów | |
Język kaldyjski (od klasycznego ajniadzkiego qaldî [qaldʲi] "nomada, step") — język, lub grupa języków, którym posługiwali się koczowniczy mieszkańcy Wschodu Starożytnego w czasach przed Katastrofą Farandyjską (2800 EK ). Jedyne strzępki informacji na temat języka kaldyjskiego pochodzą z nielicznych tekstów ajniadzkich, które opisują Qaldonifvoro - rozległe równiny pomiędzy rzekami Koraną i antyczną Ŝvaeryazhi, a także ich mieszkańców. Kaldowie opisywani są z perspektywy osiadłych mieszkańców nadrzecznych miast jednocześnie jako grupa dzika, niebezpieczna, barbarzyńska i obca, a także jako bliscy i znajomi sąsiedzi, niekiedy wręcz kuzyni. Od Ajniadów odróżniali się nie pochodzeniem, lecz przede wszystkim trybem życia. Nie posiadali bowiem miast ani stałych wiosek wiosek, nie uprawiali ziemi, nie znali pisma, różniła ich też tradycja religijna. Ich mowa nie była wzajemnie zrozumiała z ajniadzkim, Ajniadowie zauważali jednak ich podobieństwo i wspólne pokrewieństwo.
Język kaldyjski prawdopodobnie należał do rodziny języków seframańskich, tworząc razem z językami ajniadzkimi grupę języków itrażyckich, nazwaną tak od ajdyniriańskiej nazwy rzeki Korany (Yitrazhi Yitrazhi [jitra'ʐi]). Jest więc jednym z potomków mowy cywilizacji darmijskiej, którą interpretuje się zwykle albo jako miejsce występowania języka praseframańskiego, albo konkretnie praitrażyckiego. O bliskich związkach kulturowych między cywilizacją darmijską a koczowniczymi Kaldami świadczy fakt tego, że darminy stanowiły centralny punkt kaldyjskiej duchowości długo po tym, jak stały się tabu w immaginarium osiadłych ajniadzkich społeczności rolniczych.
Spekuluje się, że występujące w wielu językach Wschodu Starożytnego słowo określające "bizona" może mieć kaldyjskie pochodzenie, będąc przykładem tak zwanego Wanderworta[2] Bizon był dla Kaldów najważniejszym ze zwierząt, stanowiąc podstawę całego kaldyjskiego stylu życia. Nomadzi od niepamiętnych czasów polowali na bizony i pędzili je po stepach na obszarze od brzegu Wszechoceanu aż do środkowej Ajdyniriany. W kilku odnalezionych tekstach ajniadzkich Kaldowie określani są nawet pejoratywnym epitetem "pędzaczy bizonów" (pestunasse ḱovangasseze [pestunas:e kʼʷowaŋgas:et͡se]).
Jako przykładowe kaldyjskie zapożyczenia podaje się zwykle:
- Proponowany kaldyjski pierwowzór: [qʼʷaŋgɛ].
- ajniadzki:
- klasyczny: ḱovanga [kʼʷowaŋga].
- cherynejski: ḱonga [kʼʷoŋga][3], qounne [qou̯n:e][4].
- kitrzański:
- Północne: kiogwoḫ [kʼɒˈɡʷɒʕ].
- Południowe: kioŋōr [kʼɒˈŋɒːr].
- hatyjski: k'ovangah [kʼo̞ʋɑŋɡɑχ].
- sorlijski: qhoŋza [ˈkʷʰaŋt͡sʲa].
- kauradzki: X [X].
- lugulmuski: kuwanga [ˈkʰuwanka].
- surandralski: गौत् gót [ˈgoʔ][5].
Przypisy
- ↑ W roku wspólnym Kyonu.
- ↑ Zapożyczenie występujące w wielu językach, zwłaszcza tych odległych od źródła, rozpowszechniane zwłaszcza poprzez szlaki handlowe. https://en.wikipedia.org/wiki/Wanderwort.
- ↑ Bezpośrednio odziedziczone z języka klasycznego.
- ↑ Odziedziczone poprzez jeden z archaizujących dialektów ludowych, na co wskazuje również poświadczona w jednym tekście forma q́ounne [qʼou̯n:e], z zachowanym ejektywem.
- ↑ Zapożyczone poprzez kitrzański, język kaalpaq i języki taldialskie.