Puna Puna

Handlarz fetyszami w 5500 EK, malowidło z roku 9700 EK.

Puna Puna – najstarsza znana religia Pulserimców (Kren·dan), rozwinięta w okresie prehistorycznym i utrzymująca dominację do ok. 6500 EK. Był to system fetyszystyczny, zakorzeniony w kulcie naokoło insektów eusocjalnych (pszczoły, mrówki, termity) oraz w wierze w punę – moc obecną we wszystkich istotach, przedmiotach i miejscach.

• Typ: fetyszyzm animistyczny z silnymi elementami organizacji kastowej.
• Źródło nazwy: "Puna" oznaczało moc, a "Puna Puna" – podwójną, wzajemnie wzmacnianą energię, zwłaszcza gdy fetysze przechowywano razem.
• Fetysze (nera): przedmioty traktowane jako naczynia puny. Były to kamienie, kości, muszle, fragmenty uli czy skóry zwierząt. Fetysze rodowe przechowywano w skrzyniach, a ich moc wzmacniano rytuałami.

Pulserimcy czcili szczególnie miód: spożywczy, pitny i halucynogenny.

Struktura społeczna i religijna

Pulserimcy wykształcili system społeczny inspirowany strukturą rojów:

• Eluašan – królowa, stojąca na czele plemienia, jedyna pełnoprawna władczyni i strażniczka największych fetyszy. Jej rola symbolicznie odzwierciedlała królową pszczół.
• Kobiety
  • Nanišan – robotnice z prawem posiadania dzieci, stanowiące podstawę reprodukcji i gospodarki.
  • Pakluašan – kobiety-służki bez prawa posiadania dzieci, związane z obsługą eluašan i rytuałów.
• Mężczyźni
  • Heirašot – samiec alfa, partner królowej, uważany za symboliczną inkarnację siły roju.
  • Ferrošot – wojownicy, strzegący granic i fetyszy bitewnych.
  • Filašot – kastraci, pełniący funkcje służebne i administracyjne, strażnicy tajemnic fetyszystycznych. Na początku było ich niewielu, lub nie byli kastratami.
• Obcy – w strukturze społecznej istniały dodatkowe kasty dla cudzoziemców (spoza Kren·dan), którzy mogli pełnić funkcje pomocnicze, ale nigdy nie posiadali pełni praw.

System ten miał wyraźnie sakralny charakter – uważano, że tylko społeczeństwo z królową na czele może osiągnąć jedność myśli, stan kolektywu, który w czasach współczesnych nazwanoby "błogością roju umysłów", czyli sìan·kren. Osiągnięcie sìan·kren oznaczało kres różnic opinii, zdolność pełnego poświęcenia, i najpotężniejsze plemię na świecie. W praktyce oczywiście wizja wspólnotowego "roju świadomości" nigdy nie została urzeczywistniona, lecz idea ta kształtowała mity i obrzędy.

Tabu

W Puna Puna tabu (tanu) dotyczyło miejsc "splamionych":

• miejsc śmierci ciężko chorych,
• miejsc morderstw i krwi rodzinnej,
• grobów, których duchy nie zostały uspokojone.

Nie były zakazane naturalne szczyty, źródła rzek ani kamienie – przeciwnie, te mogły stanowić potężne fetysze.

Rytuały

• Karmienie fetyszy – smarowanie ich miodem, winem owocowym, krwią zwierząt.
• Rytuały pszczele – pierwszy miód sezonu składano do skrzyń rodowych.
• Rytuały wojenne – ferrošot nosili fetysze bitewne przywiązane do włóczni.
• Maski – używano masek stylizowanych na owady: pszczele, mrówcze, termitowe.

Świat po śmierci

• Dusza człowieka ulegała rozproszeniu puny w świecie, chyba że została uchwycona przez fetysz.
• Fetysze rodowe pełniły funkcję "archiwów dusz" – gromadzono w nich cząstki mocy dawnych eluašan i wojowników.

Mity Puna Puna

• O Peali Meilu, pierwszej eluašan – w Kyörön·for mówiono, że pierwsza królowa zrodziła się z plastra miodu, który upadł z nieba. Jej ciało miało słodki zapach, a pszczoły odtąd zawsze siadały na jej dłoniach.
• O kamieniu Thali z Maðdor·for – opowieść mówiła o wielkim kamieniu pokrytym żyłami kwarcu, w którym mieszkały dusze setek wojowników. Gdy ferrošot uderzył w niego włócznią, usłyszał brzęczenie tysięcy pszczół.
• O ucieczce Arhsu·for – według legendy, gdy Arhsu·for zostało zaatakowane przez obcych, pakluašan (kobiety bezdzietne) uratowały skrzynię fetyszy, niosąc ją w nocy przez góry do Hìr·for. Wierzono, że to dzięki nim miasto mogło się odrodzić.

Legenda Peali Meilu

Język pulserimski	transliteracja	Język polski
𐑯𐑳·𐑒𐑘𐑷𐑮𐑷𐑯 𐑱𐑮 𐑣𐑳𐑮𐑑, 𐑒𐑳𐑴 𐑑𐑱 𐑤𐑦𐑤𐑦𐑳𐑯 𐑘𐑫 𐑚𐑴𐑳·𐑑𐑱𐑥𐑦, 𐑸𐑱 𐑔𐑱𐑮𐑦 𐑱𐑤𐑢𐑳·𐑖𐑳𐑯 𐑣𐑳𐑮𐑑 𐑐𐑱𐑳·𐑤𐑦 𐑥𐑱𐑦·𐑤𐑫!	Na·kiörön er hart, Kao te Lilian yu Boa·temi, Țe Þeri elwa·šan hart Pea·li Mei·lu!	Byłem w lesie, pośród Lilian z plemienia Boate, a ich królową była Peali Meilu!
𐑳𐑯𐑳 𐑳𐑞𐑮𐑳·𐑥𐑴 𐑑𐑱 𐑣𐑳𐑮𐑫, 𐑯𐑳𐑳𐑮𐑫 𐑒𐑻𐑳𐑝𐑳𐑮𐑳𐑯 𐑑𐑱 𐑠𐑳𐑮𐑫, 𐑸𐑱 𐑮𐑳𐑯 𐑣𐑢𐑳𐑮𐑳𐑙 𐑑𐑱 𐑒𐑳𐑴 𐑱𐑮𐑫 𐑣𐑱𐑑 𐑚𐑱𐑘𐑐𐑳𐑕.	Ana aðra·mo te haru, Naaru kħavaran te žaru, Țe ran hwarang te kao eru het beypas.	Księżyc dominował nad wodami, wiatr podwiewał liście, a wielkie, bogate plemię otaczało mnie z radością.
𐑯𐑳·𐑒𐑘𐑷𐑮𐑷𐑯 𐑱𐑮 𐑣𐑳𐑮𐑑, 𐑒𐑳𐑴 𐑑𐑱 𐑤𐑦𐑤𐑦𐑳𐑯 𐑘𐑫 𐑚𐑴𐑳·𐑑𐑱𐑥𐑦, 𐑸𐑱 𐑔𐑱𐑮𐑦 𐑱𐑤𐑢𐑳·𐑖𐑳𐑯 𐑣𐑳𐑮𐑑 𐑐𐑱𐑳·𐑤𐑦 𐑥𐑱𐑦·𐑤𐑫!	Na·kiörön er hart, Kao te Lilian yu Boa·temi, Țe Þeri elwa·šan hart Pea·li Mei·lu!	Byłem w lesie, pośród Lilian z plemienia Boate, a ich królową była Peali Meilu!
𐑑𐑴𐑢𐑮𐑳𐑛𐑴 𐑘𐑫 𐑐𐑫𐑤𐑕𐑱𐑮𐑦𐑥 𐑔𐑱𐑘 𐑣𐑳𐑕𐑴𐑯𐑳𐑮𐑑 𐑝𐑱𐑦𐑮𐑳 𐑒𐑴𐑘𐑥𐑱𐑦𐑮𐑫, 𐑱𐑮𐑣𐑳 𐑴𐑯𐑴𐑟 𐑝𐑯𐑳𐑑𐑦 𐑓𐑷𐑣𐑳𐑯, 𐑸𐑱 𐑱𐑮𐑫 𐑒𐑳𐑥𐑳𐑮𐑦𐑕𐑢𐑳 𐑯𐑳 𐑚𐑴𐑳𐑑𐑱.	Tourado yu Pulserim Þey hasonart veira koumeiru, Erha onoz vnati föhan, Țe eru kamariswa na Boate.	Słowa Pulserim śpiewali jak chór, byłem pierwszym gościem od dawna, i przywitano mnie w Boate.
𐑯𐑳·𐑒𐑘𐑷𐑮𐑷𐑯 𐑱𐑮 𐑣𐑳𐑮𐑑, 𐑒𐑳𐑴 𐑑𐑱 𐑤𐑦𐑤𐑦𐑳𐑯 𐑘𐑫 𐑚𐑴𐑳·𐑑𐑱𐑥𐑦, 𐑸𐑱 𐑔𐑱𐑮𐑦 𐑱𐑤𐑢𐑳·𐑖𐑳𐑯 𐑣𐑳𐑮𐑑 𐑐𐑱𐑳·𐑤𐑦 𐑥𐑱𐑦·𐑤𐑫!	Na·kiörön er hart, Kao te Lilian yu Boa·temi, Țe Þeri elwa·šan hart Pea·li Mei·lu!	Byłem w lesie, pośród Lilian z plemienia Boate, a ich królową była Peali Meilu!

Dziedzictwo

Puna Puna stanowi fundament całej duchowości Pulserimców:

• utrwaliła matriarchalny ustrój eluašan,
• uświęciła system kastowy,
• stworzyła koncepcję "roju umysłów", nigdy niezrealizowaną, lecz centralną w mitologii Kren·dan.

Ślady Puna Puna przetrwały w późniejszych systemach religijnych Pulserimców, gdzie fetysze pszczele i kamienie miodowe wciąż pozostawały symbolami władzy.