Ľéc
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Lecja (sur. ळैट् Ľéc /ˈʎes/, lec. लुटे Łuce /ˈɫut͡sɛ/) — miasto w rejencji Dõ Leat, historyczne centrum religii pharhi oraz obok Pinkuta i Náčá Mevat główny ośrodek tożsamości Lecajów – od niego zresztą biorą swą nazwę. Obecnie miasto prywatne rodu szlacheckiego Tádiá. Po drugiej stronie Khutu leży inne miasto, Séľmajd.
Miasto jest bardzo znane z Starego Miasta – części miasta, której historia sięga czasów przedsurandralsko-leckich.
Nazwa
Lecajska nazwa लुटे Łuce wywodzi się z starolecajskiej formy लौटि Lōci, co jest nazwą religijną, związaną z pharhistycznym bogiem लुटे Łuce. Był to najwyższy bóg tej religii, władającymi innymi bogami, więc to miejsce od dawna musiało pełnić ważną funkcję duchowną. Jeszcze w kronikach starosurandralskich pojawia się pod formą पिङु ळौटि Piñu Lyȫtyi (którą można przełożyć na starolecajskie Piñu Lōci), czyli „miasto Łucego”, dopiero z czasem zostaje zredukowana do drugiego członu. Praformą dla obu języków jest forma *lētji, co można rekonstruować jako „opiekun”. Nazwa ta jest więc przykładem nazwy, która od pradawnych czasów ma formę wecoszońską i lecajską, które jednak pochodzą z jednej praformy – w obu językach dało to formy odpowiednio Ľéc i Łuce.
Języki, które miały kontakt bardziej z ludnością wecoszońską przyjmowały raczej formę właśnie Ľéc (Lyȫtyi), a te, które miały większy kontakt z Lecajami, brały raczej formę Łuce (Lōci).
Dominująca kejreńska nazwa Ioċi /iˈɔtʃi/ jest starą adaptacją nazwy surandralskiej (na co wskazuje nagłosowe i- do oddania miękkiego [lʲ~ʎ]) i taka jest powszechna w świecie kejrenistycznym. Jednak w samym Surandralu ludność kejreńskojęzyczna używa często formy Los /ˈlɔs/, będącą zniekształceniem obecnej nazwy lecajskiej. Nie ma ona jednak charakteru oficjalnego.
Nazwy w innych językach
| język | nazwa | ||
|---|---|---|---|
| języki ziemskie | |||
| polski | Lecja | ||
| angielski | Letzia | ||
| niemiecki | Letz | ||
| norweski | Letsia | ||
| języki kyońskie | |||
| surandralski | ळैट् Ľéc [ˈʎes] | ||
| starosurandralski | ळौटि Lyȫtyi [lʲøːt͡sʲi] | ||
| lecajski | लुटे Łuce [ˈɫut͡sɛ] | ||
| starolecajski | लौटि Lōci [loːt͡se] | ||
| kejreński | Ioċi [iˈɔtʃi] Los (nieoficjalnie, w Surandralu) [ˈlɔs] | ||
| ołłuch | Łocê [ˈɫot͡sɛ] | ||
| habecki | లొట Lotsa [ˈlòtsà] | ||
Historia
Nieznana jest data założenia osady w miejscu obecnej Lecji, wykazuje ona bowiem bardzo długą ciągłość jako miejsce blisko obiektu kultu religijnego, jakim zapewne był nieaktywny już gejzer Ľisgea. Stare Miasto sięga swą historią czasów sprzed obecnych ludów, o czym świadczy chociażby nietypowa architektura. Bazuje na kwadratowym placu centralnym, wokół którego znajduje się wiele budynków w kształcie piramid, a część mieszkalna była na obrzeżu, prawdopodobnie z drewna – nie przetrwała do roku wspólnego.
Lecajowie później po osiedleniu się w okolicach opanowali Stare Miasto, a Lecja stała się ich miejscem kultu religijnego. Mimo to, nie została stolicą późniejszego państwa. Lecja oficjalnie była tylko centrum jedno z żałmów (dziś określanego jako żałm Lecja) – jednostki plemienno-wojskowej Państwa Lecajskiego. Faktycznie była jednak centrum religijnym i miejscem kultury. Przez ten cały okres Lecja była w okresie prosperity – dostęp do Khutu pozwalał na wydajny handel wodny, miasto się wzbogacało, obok Starego Miasta powstało Nowe Miasto, wybudowane już typowo dla ówczesnych trendów.
Kres dobrego czasu dla miasta nadszedł z inwazją kejreńską. Miasto po bitwie pod Gerą zostało zajęte przez wojska Arewa i złupione. W odróżnieniu od chociażby Pinkutu czy Jetawy nie zostało jednak celowo zniszczone, jeżeli chodzi o budynki, co pozwoliło zachować wyjątkowy układ komunikacyjny tej miejscowości. Jednak Lecja po tym nigdy nie wróciła do świetności. Mimo niemal całkowitego zniszczenia Pinkutu to on został siedzibą rejencji, a Lecja została zdegradowana do roli lokalnego miasta. W dodatku pharhi zaczęło być wypierane przez ngelizm, co znacznie zdegradowało Lecję jako ośrodek religijny. Wreszcie założono po drugiej stronie Khutu Séľmajd, którego konkurencja była zbyt silna dla Lecji. Miasto po zajęciu zostało uznane za prywatną własność Arewa Wielkiego.
Zawirowania po wygaśnięciu dynastii arewskiej spowodowały problem z przynależnością miasta. Pod koniec istnienia monarchii trafiło do rodu szlacheckiego Tádiá, mającego dalekie powiązania z Arewem Wielkim. Jednak po powstaniu II Państwa Gjõów miasto zostało przejęte przez władze państwa. Po przegranej Wojnie Wschodniej, na mocy traktatu pokojowego, zostało zwrócone szlachcie. Ród Tádiá nadal rządzi miastem, co czyni z Lecji jednym z niewielu w kraju miast prywatnych – o ile wsie prywatne są częste, tak w kraju istnieje tylko kilka miast prywatnych.
Lecja przez wiele lat rozwijała się powoli, szlachta wolała ją traktować jako „zaplecze” do posiadłości, nie rozwijano także aktywnie rywalizacji z państwowym Séľmajdem. Spowodowało to degradacje i tak już niezbyt znaczącego miasta. Przełom miał miejsce za panowania Haka Khusexa I, który umożliwił swobodny napływ ludności do miast prywatnych (jednocześnie zakazał zakładania ich od podstaw). Spowodowało to częściowy przypływ nowej ludności do Lecji i jej stopniowego ożywienia.