| tekst = ΙΛΟ·ΦΑΙΝΑ·ΝΕ·ΧΕ·ΡΑΛΑΝΓ! ΡΑΚΟ·ΚΟ’Ε,ΡΑΚΟ·ΝΥΑΝΑ. ΚΟΝΚΥ·ΝΕ·ΚΟΡΟ·ΡΑΚΑ·ΕΛ. ΝΙ·ΝΕ·ΡΑΚΑ·ΡΗΛ!
}}
}}
{{sp}}'''Język ayu''' (ay. '''ΑΓΙΥ ΧΟΑ''' "Ayu hoa" /'ajʉ 'hoa/ ['aɥʉ 'ɦɔa]) - język urzędowy [[Tangia|Państwa Tangijskiego]] i de facto kontinuum dialektalne używane jednolicie w całej Tangii oraz jej koloniach sięgających od [[Atirai]] na południe od Dewii po [[Buania|Bujotuong]].
{{sp}}'''Język ayu''' (nazwa języka zapisywana klasycznie greką: '''ΑΓΙΥ·ΧΟΑ''', pismem koptyjskim '''ⲀⲨu·ⲬⲞⲀ''', albo łacinką '''AYV·HOA''', wymowa standardowa: ['aɥy 'ɦoa], projektowo czasami zwany "siedemnastką") - wielozadaniowy conlang [[Użytkownik:Canis|Canisa]] użyty do wielu projektów, najbardziej znany ze znacznego wykorzystania w projekcie [[Kyon]], gdzie jest językiem państwowym [[Tangia|Tangii]], oraz [[Ahari (projekt)|Ahari]], gdzie jest używany przez cywilizację zatoki Okki, w szczególności [[Kaeri P|Kaeri]]. Był także wykorzystywany w bardziej prywatnych i mniej udanych projektach, takich jak Mavi (gdzie był znany jako '''język muri''') czy [[Aoma]], gdzie był językiem państwa [[Nirane]].
Z punktu widzenia językotwórstwa i językoznawstwsa jest to nieskomplikowany język, który miał, wymówiony, ładnie brzmieć i, zapisany, ładnie wyglądać; jest wysokiej czystości aprioryk. Został zainspirowany językami polinezyjskimi oraz greką. Idea języka powstała w 2010 roku, a sam język po raz pierwszy został zaprezentowany w 2011 roku.
=Nazwa, klasyfikacja, historia języka=
Jedyna funkcjonująca nazwa to ''ayu''. Stanowi ona nazwę własną języka i jego kultury, i nie tłumaczy się jej. Język nosił oznaczenie ogólne prototypu ''obiekt 17'', a oznaczenie szczegółowe ''obiekt 17A''. Oznaczenie ''obiekt 17B'' oznacza [[Obj-17|język mahan]], który był jednym z dialektów.
Ayu niewiele się zmienił od 2011 roku. Zmiana, jaka zaszła do końca 2013 roku, to ustabilizowanie się akcentu na początkowej sylabie (z wieloma wyjątkami), co wymazało znak akcentu znad większości słów. Akut stosowany jest tam, gdzie jest potrzebne rozróżnienie (έον - εόν, άυρα - αυρά) i w zapożyczeniach, jeśli jest to uznane za przydatne. To zakończyło pierwszą falę inspiracji twórczej ayu, który był wykorzystywany do różnych conworldów. W 2017 roku powstał [[Kyon]] i również do niego użyto ayu jako języka nowego kraju, [[Tangia|Tangii]], ale ta pierwsza fala inspiracji światotwórczej nie przełożyła się na rozwój języka. Ten dopiero nastąpił podczas drugiej fali inspiracji światotwórczej w lutym 2020 roku, gdy powstała ogromna liczba tekstu i danych na temat Tangii, a wraz z potrzebami, rozwinął się język. Dopiero wtedy różnice między pierwotną wersją z 2011 i 2013, a wersją z 2020 roku, zaczęły być zauważalne.
=Wymowa=
Język ayu posiada bardzo mało fonemów, ponadto te fonemy mają bardzo nieostry status. Z tego powodu niemożliwe jest wyznaczenie dokładnej ich ilości. Zapis jest mało obiektywny i nie ma charakteru regulującego wymowę.
W latach 2011-2013 wśród wyróżniających się zjawisk wymowy można było wymienić zmienny, wyraźnie dynamiczny akcent, zlewanie się głosek [m] i [p], [ŋ] i [k], a także wahań [x] do [h]. Głoski typowo dźwięczne nie pojawiały się w ogóle. Wśród spółgłosek sonornych wyraźnie rozróżnia się [l] or [ɾ]/[r]. Nie występowała nigdzie głoska [s] ani nic podobnego do niej. Warto też zauważyć, że fonem /e/ nie istniał samodzielnie, występował wyłącznie w dyftongach, które często się pojawiają. Możliwe były też tryftongi. Słowo mogło kończyć się tylko samogłoską.
W latach 2018-2019, a w szczególności od 2020 roku, akcent się ustabilizował i jest stały, inicjalny, z wyjątkami oznaczanymi akutem. Fonemy /m/ i /p/ się wyraźnie rozdzieliły, tak samo /ŋ/ i /k/, a /ŋ/ teraz normalnie powszechnie występuje w śródgłosie i wygłosie. Występowanie /ŋ/ inicjalnie jest tylko dialektalne i nie znajdzie się go obecnie w zapisie. Fonem /f/ występuje teraz tak powszechnie jak pozostałe spółgłoski. Słowa mogą kończyć się spółgłoskami /n/ oraz /ŋ/. Rozpowszechniło się też /ʔ/, np. ΤΟ'Ο ''to'o''. Samogłoska /ɛ/ teraz powszechnie występuje samodzielnie. W języku nadal nie ma /s/ ani żadnego dźwięku podobnego. Wiele dyftongów, np. /nx/, uległo uproszczeniu, np. do /nn/, także /tl/ przeszło z [tɬ] to [tɫ].
Język został zaproponowany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do bardzo skomplikowanego [[język ahtialański|języka ahtialańskiego]]. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale potem język ewoluował swoją drogą.
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka. Dopiero luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami [[Tangia|Tangii]] i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2. Maj 2020 przyniósł prace nad [[Ahari]] i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym [[teksty w ayu]], m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
Ayu nie jest jednolitym językiem, choć teraz istnieje jego standard, w odróżnieniu od przeszłości. Ayu w ścisłym sensie jest kontinuum dialektalnym, z którego najważniejsze języki to ayu i [[Język mahan|mahan]] (tzw. 17B), wszystko co pomiędzy nimi, i większe odstępstwa. Niniejszy artykuł opisuje standard, o ile nie podano inaczej.
Ten standard, z językoznawczej perspektywy, to fonetycznie ubogi język o nominatywno-akuzatywnym układzie morfosyntaktycznym i raczej izolującej morfologii z narastającymi cechami aglutynacyjnymi. Jest to język ściśle aprioryczny.
Ayu niewiele się zmienił od 2011 roku. Zmiana, jaka zaszła do końca 2013 roku, to ustabilizowanie się akcentu na początkowej sylabie (z wieloma wyjątkami), co wymazało znak akcentu znad większości słów. Akut stosowany jest tam, gdzie jest potrzebne rozróżnienie (έον - εόν, άυρα - αυρά) i w zapożyczeniach, jeśli jest to uznane za przydatne. To zakończyło pierwszą falę inspiracji twórczej ayu, który był wykorzystywany do różnych conworldów. W 2017 roku powstał [[Kyon]] i również do niego użyto ayu jako języka nowego kraju, [[Tangia|Tangii]], ale ta pierwsza fala inspiracji światotwórczej nie przełożyła się na rozwój języka. Ten dopiero nastąpił podczas drugiej fali inspiracji światotwórczej w lutym 2020 roku, gdy powstała ogromna liczba tekstu i danych na temat Tangii, a wraz z potrzebami, rozwinął się język. Dopiero wtedy różnice między pierwotną wersją z 2011 i 2013, a wersją z 2020 roku, zaczęły być zauważalne. W maju 2020 pierwszy raz skupiono większą uwagę na język, co dało jego wersję trzecią.
|}
=Fonetyka=
</div></div>
Standardowy ayu, jako inspirowany Polinezją, jest fonetycznie ubogi. Posiada pięć najbardziej klasycznych samogłosek (a, e, i, o, u) o jednej długości i bez tonów, aczkolwiek ponieważ fonem /u/ wymawiany jest niestabilnie [ʉ], to dyftongi z udziałem tego dźwięku ulegają wykrzywieniu (por. ''ΜΕΥ'' [mœʉ̆]).
W 2011-2013 akcent mógł padać na dowolną sylabę w słowie. Najczęściej był i tak inicjalny, wtedy nie stawiało się akutu nad słowem, chyba że istniały dwa słowa różniące się tylko akcentem. Jeśli akcent padał gdzieś indziej, to należało zaznaczyć akcent.
Akcent jest inicjalny. W utworach muzycznych może się przesuwać dowolnie.
Od 2020 roku akcent jest inicjalny, sylaba akcentowana jest silna, wyraźna, dłuższa, pozostałe są krótsze, ale nie na tyle, żeby dochodziło do redukcji samogłosek. Pojedyncze słowa różnią się jeszcze akcentem, np. ἘΟΝ i ΕὈΝ, ale już teraz niektóre dialekty rozróżniają te słowa jako ΕΟΝ i Ε'ΟΝ.
Język ayu (nazwa języka zapisywana klasycznie greką: ΑΓΙΥ·ΧΟΑ, pismem koptyjskim ⲀⲨu·ⲬⲞⲀ, albo łacinką AYV·HOA, wymowa standardowa: ['aɥy 'ɦoa], projektowo czasami zwany "siedemnastką") - wielozadaniowy conlang Canisa użyty do wielu projektów, najbardziej znany ze znacznego wykorzystania w projekcie Kyon, gdzie jest językiem państwowym Tangii, oraz Ahari, gdzie jest używany przez cywilizację zatoki Okki, w szczególności Kaeri. Był także wykorzystywany w bardziej prywatnych i mniej udanych projektach, takich jak Mavi (gdzie był znany jako język muri) czy Aoma, gdzie był językiem państwa Nirane.
Język został zaproponowany w 2010 roku jako obiekt językowy numer 17 i pierwszy szkic powstał w 2011 roku. Ideą za językiem było zaprojektowanie języka ładnego, ale prostego, w opozycji do bardzo skomplikowanego języka ahtialańskiego. Pod pierwotną morfofonologię za inspirację posłużyły języki polinezyjskie (np. hawajski) oraz budowa niektórych charakterystycznych słów greckich, ale potem język ewoluował swoją drogą.
Do roku 2016 prawie się nie rozwijał, a potem następowało to powoli. Ten okres wytycza wersję 1 języka. Dopiero luty 2020 przyniósł eksplozję twórczości związanej z opisami Tangii i wraz z tym przebudowę języka, co dało wersję 2. Maj 2020 przyniósł prace nad Ahari i pierwsze w dziesięcioletniej historii języka skupienie nad samym językiem, w tym teksty w ayu, m.in. tłumaczenie fanowskich słów "Davy Jones" stworzonej przez youtubera pod melodię z filmu "Piraci z Karaibów". To rozbudowało język do wersji 3. Z każdą wersją, język zmierzał coraz bardziej w kierunku aglutynacji.
Ayu nie jest jednolitym językiem, choć teraz istnieje jego standard, w odróżnieniu od przeszłości. Ayu w ścisłym sensie jest kontinuum dialektalnym, z którego najważniejsze języki to ayu i mahan (tzw. 17B), wszystko co pomiędzy nimi, i większe odstępstwa. Niniejszy artykuł opisuje standard, o ile nie podano inaczej.
Ten standard, z językoznawczej perspektywy, to fonetycznie ubogi język o nominatywno-akuzatywnym układzie morfosyntaktycznym i raczej izolującej morfologii z narastającymi cechami aglutynacyjnymi. Jest to język ściśle aprioryczny.
Historia języka
Ayu niewiele się zmienił od 2011 roku. Zmiana, jaka zaszła do końca 2013 roku, to ustabilizowanie się akcentu na początkowej sylabie (z wieloma wyjątkami), co wymazało znak akcentu znad większości słów. Akut stosowany jest tam, gdzie jest potrzebne rozróżnienie (έον - εόν, άυρα - αυρά) i w zapożyczeniach, jeśli jest to uznane za przydatne. To zakończyło pierwszą falę inspiracji twórczej ayu, który był wykorzystywany do różnych conworldów. W 2017 roku powstał Kyon i również do niego użyto ayu jako języka nowego kraju, Tangii, ale ta pierwsza fala inspiracji światotwórczej nie przełożyła się na rozwój języka. Ten dopiero nastąpił podczas drugiej fali inspiracji światotwórczej w lutym 2020 roku, gdy powstała ogromna liczba tekstu i danych na temat Tangii, a wraz z potrzebami, rozwinął się język. Dopiero wtedy różnice między pierwotną wersją z 2011 i 2013, a wersją z 2020 roku, zaczęły być zauważalne. W maju 2020 pierwszy raz skupiono większą uwagę na język, co dało jego wersję trzecią.
Fonetyka
Standardowy ayu, jako inspirowany Polinezją, jest fonetycznie ubogi. Posiada pięć najbardziej klasycznych samogłosek (a, e, i, o, u) o jednej długości i bez tonów, aczkolwiek ponieważ fonem /u/ wymawiany jest niestabilnie [ʉ], to dyftongi z udziałem tego dźwięku ulegają wykrzywieniu (por. ΜΕΥ [mœʉ̆]).
Przednie
Centralne
Tylne
Przymknięte
i
ʉ
o
e
(ə)
ä
Prawie przymknięte
Półprzymknięte
Średnie
Półotwarte
Prawie otwarte
Otwarte
Język posiada trzynaście fonemów spółgłoskowych.
Wargowe
Około- zębowe
Około- dziąsłowe
Podniebienne
Welarne
Krtaniowe
Nosowe
m
n
ŋ
Zwarto- wybuchowe
p
t
k
ʔ
Szczelinowe
f
h
Uderzeniowe/ drżące
ɾ
Boczne
ɫ
Aproksymanty
w
j
Alofony:
[h] w nagłosie przechodzi w [ɦ] z wyjątkiem sytuacji, gdy po [h] jest [i]
