Aktualna wersja na dzień 09:39, 6 wrz 2020

K Y O N
Czytasz artykuł z serii Kyon.

Narzędzia: Space Engine · AI · Inkscape · Kartografia
Kynografia: Projekt Kyon (Rozszerzenia i alternatywy) · Planeta Kyon · Astronomia · Paleokynologia · Klimat Kyonu (Wielbłąd i Rekin) · biologia · historia (Wielka linia czasu) · Nazewnictwo chronologiczne
Listy: państw (analogie do Ziemi) · regionów · języków · imion · postaci · miejsc · ludów · topograficzne · miast · cywilizacji · religii · ras · kontrowersji · potrzebnych artykułów
Cywilizacja: nauka i technika · systemy miar · historia po 8973 · historia piśmiennictwa · kalendarze · kyońska twórczość · ciekawostki
Najlepiej opisane państwa: Tangia · Ajdynir · Państwo Neszów · Siedmiomieście · Monarchia Olsów · Erutia · Tarum · Muria · Nuaria · Cywilizacja Enenków
Dziesięć Cudów Kyonu

       UWAGA! Czytasz artykuł opisujący obecnie intensywnie prowadzone badania i wynikające z nich wnioski. Artykuł jest prawdopodobnie nieaktualny już w momencie, w którym go czytasz. Oczekuj finalnej aktualizacji zasygnalizowanej zniknięciem tego komunikatu.

Klimat Kyonu opisuje klimat i pogodę na planecie Kyon w ramach projektu o tej samej nazwie. Choć cechy astrofizyczne planety są ustalone, to nie istnieje pełen consensus odnośnie klimatu Kyonu. Społeczność tworząca projekt koncentruje wysiłki na innych aspektach: językowych, politycznych, artystycznych, psychologicznych, ekonomicznych. Nie posiada zatem dostatecznych kompetencji, by skutecznie zaproponować wiarygodny model klimatyczny. Ponieważ temat klimatu jest nie do pominięcia, podjęto kilka prób, które zaowocowały różnymi modelami klimatycznymi, zbudowanymi w oparciu o szereg kompromisów, i cieszącymi się mniejszym lub większym uznaniem.

Obecnie dominuje uproszczony model początkowy przedstawiony przez Henryka Pruthenię w 2017 roku. Użycie tego modelu było z wielu przyczyn uzasadnione, projekt był młody, nikt nie chciał się skupiać na meteorologii (nie będącej, sama w sobie, przedmiotem zainteresowań nikogo z uczestników), a istniała motywacja do tworzenia. Przywiązywanie przesadnej uwagi do meteorologii w przypadku całkowitego braku know-how zahamowałoby projekt i doprowadziłoby do jego obumarcia na wczesnym etapie.

W 2020 roku uczestnicy oczekują na opracowywany przez Canisa złożony model klimatyczny zwany "Wielbłąd i Rekin" (WiB). W dniu 5 sierpnia 2020 projekt był w zaawansowanej fazie i polegał na prezentacji w formacie Microsoft PowerPoint składającej się z 89 slajdów.

Różne modele klimatyczne

Według stanu na 5 września 2020, istnieją cztery znaczące modele klimatyczne:

Parametr	Klimat 1 "Początkowy"	Klimat 2a "Jednokomókowy"	Klimat 2b "Trójkomórkowy wczesny"	Wielbłąd i Rekin
Autor	Henryk Pruthenia	Canis	Canis	Canis
Cel	Uproszczony model początkowy	Zwiększenie realizmu	Zwiększenie realizmu	Docelowy model
Data opracowania	czerwiec 2017	czerwiec 2020	czerwiec 2020	wrzesień 2020+
Status	Powszechnie przyjęty	Odrzucony	Odrzucony	W trakcie opracowywania, niezaprezentowany
Model wielkoskalowej cyrkulacji powietrza (liczba komórek)	Brak komórek	Jedna globalna komórka Hadleya	Trzy komórki (komórka Hadleya, komórka Ferrela, komórka polarna) Rozmiar komórek równy ziemskim	Trzy komórki (komórka Hadleya, komórka Ferrela, komórka polarna) Powiększona komórka Hadleya + migracje komórek w skutek sezonowej oscylacji położenia równika termicznego
Kierunek obrotu planety wokół osi	Prograde	Retrograde	Retrograde	Retrograde
Uwzględnienie wysokiego kąta nachylenia osi	Nie	Nie	Nie	Tak
Uwzględnienie zjawiska pór roku	Nie^?	Nie	Nie	Tak
Uwzględnienie sezonowej migracji położenia równika termicznego	Nie	Nie	Nie	Tak
Symulacja położenia układów ciśnień	Nie	Tak	Tak	Tak
Uwzględnienie prądów morskich	Nie	Tak	Tak	Tak
Uwzględnienie skutków długiego czasu doby	Nie	Nie	Nie	Tak
Uwzględnienie lykaonicznych sił pływowych	Odrzucone z definicji	Nie	Nie	Tak
Symulacje temperatur	Nie	Nie	Nie	Nie^[1]
Rozważania natężenia opadów	Nie	Nie	Nie	Tak
Rozważania skrajnych temperatur^[2]	Nie	Nie	Nie	Tak
Zasięg stref polarnego dnia i nocy	Nie	Nie	Nie	Tak
Globalne oscylacje klimatyczne	Brak	Brak	Brak	Dwie fazy (tzw. "wielbłąda" i "rekina")
Główne problemy	Zupełnie nierealistyczny	Kopiuje sugestie YouTubera Artifexiana, ale analiza opracowań faktycznie naukowych (symulacje klimatu egzoplanet) wykluczyła jego wnioski dla planety o prędkości obrotu wokół osi Ω=2	Kopiuje model ziemski bez uwzględnienia wpływu ani nachylenia osi ani prędkości obrotu planety wokół osi na zachowywanie się ruchów atmosfery	Błędnie założono migrację równika fizycznego wraz z równikiem termicznym, efekt Coliosa migruje za równikiem termicznym Brakuje mu porządnego modelu temperatur, za mało uwagi poświęcono prądom oceanicznym z uwagi na brak precyzyjnej, globalnej mapy hipsometrycznej dokładność modelu jest mocno uproszczona

Przypisy

↑ Nie znaleziono wzoru, który wiarygodnie pozwalałby obliczyć temperaturę powietrza nad gruntem przy znanych parametrach składu i gęstości atmosfery, wilgotności, a także natężenia, intensywności i czasu napromieniowania słonecznego i efektu szklarniowego. Znaleziony jeden wzór po zastosowaniu dawał absurdalne wyniki, ale był też słabo wytłumaczony.
↑ Ogólnikowe umiejscowienie punktów temperatur skrajnie niebezpiecznych dla zdrowia, np. takich, gdzie temperatura powietrza nad gruntem za dnia regularnie przekracza 100°C czy spada poniżej -55°C. Nie uwzględnia się przy tym pojemności temperaturowej powietrza, tzn. limitów temperaturowych, które atmosfera przy danych parametrach (także takich jak konwekcja łagodniejszego powietrza z okolic lub w pionie) może maksymalnie czy minimalnie osiągnąć.

[1] Nie znaleziono wzoru, który wiarygodnie pozwalałby obliczyć temperaturę powietrza nad gruntem przy znanych parametrach składu i gęstości atmosfery, wilgotności, a także natężenia, intensywności i czasu napromieniowania słonecznego i efektu szklarniowego. Znaleziony jeden wzór po zastosowaniu dawał absurdalne wyniki, ale był też słabo wytłumaczony.

[2] Ogólnikowe umiejscowienie punktów temperatur skrajnie niebezpiecznych dla zdrowia, np. takich, gdzie temperatura powietrza nad gruntem za dnia regularnie przekracza 100°C czy spada poniżej -55°C. Nie uwzględnia się przy tym pojemności temperaturowej powietrza, tzn. limitów temperaturowych, które atmosfera przy danych parametrach (także takich jak konwekcja łagodniejszego powietrza z okolic lub w pionie) może maksymalnie czy minimalnie osiągnąć.

[1]

[2]

@@ Linia 1: / Linia 1: @@
 {{Kyon Intro}}
-'''Klimat [[Kyon]]u''' to dział [[Projekt Kyon|projektu Kyon]] zajmujący się opisywaniem klimatu na [[Planeta Kyon|planecie o tej samej nazwie]], wliczając w to tematy pokrewne, zaczynając od położenia astronomicznego i parametrów fizycznych planety, przez opis cyrkulacji atmosfery, cyrkulacji wód i prądów oceanicznych, kończąc na lokalnej pogodzie. Projekt został zapoczątkowany pod koniec 2015 roku i do roku 2020 nie zajmowano się klimatem Kyonu poza najbardziej podstawowymi założeniami, umożliwiającymi w ogóle opis państw i panujących na ich ziemiach i wodach warunków. Dopiero czerwiec 2020 roku i rozwój projektu pod kątem późniejszych czasów niż odpowiednik ziemskiego roku 1500, a zatem opis państw wchodzących już wyraźnie w erę wielkoskalowych okryć i interakcji na poziomie globalnym, a także większe doświadczenie prowadzących projekt, doprowadziło do powstania kilku modeli klimatycznych, z których niektóre rewolucjonizują przyjęte początkowo założenia.
+        '''''UWAGA! Czytasz artykuł opisujący obecnie intensywnie prowadzone badania i wynikające z nich wnioski. Artykuł jest prawdopodobnie nieaktualny już w momencie, w którym go czytasz. Oczekuj finalnej aktualizacji zasygnalizowanej zniknięciem tego komunikatu.'''''
-Według stanu na czerwiec 2020, istnieją trzy znaczące modele klimatyczne:
+'''Klimat [[Kyon]]u''' opisuje klimat i pogodę na [[Planeta Kyon|planecie Kyon]] w ramach [[Projekt Kyon|projektu o tej samej nazwie]]. Choć cechy astrofizyczne planety są ustalone, to nie istnieje pełen consensus odnośnie klimatu Kyonu. Społeczność tworząca projekt koncentruje wysiłki na innych aspektach: językowych, politycznych, artystycznych, psychologicznych, ekonomicznych. Nie posiada zatem dostatecznych kompetencji, by skutecznie zaproponować wiarygodny model klimatyczny. Ponieważ temat klimatu jest nie do pominięcia, podjęto kilka prób, które zaowocowały różnymi modelami klimatycznymi, zbudowanymi w oparciu o szereg kompromisów, i cieszącymi się mniejszym lub większym uznaniem.
-* Klimat 2 (jednokomórkowy),
-* Klimat 2 (trójkomórkowy),
-* Klimat 1.
-<center>[[Plik:Kyon_linie.png|1000px]]<br/>''Równik, zwrotniki, koła polarne.''</center>
+Obecnie dominuje uproszczony model początkowy przedstawiony przez [[Użytkownik:Henryk Pruthenia|Henryka Pruthenię]] w 2017 roku. Użycie tego modelu było z wielu przyczyn uzasadnione, projekt był młody, nikt nie chciał się skupiać na meteorologii (nie będącej, sama w sobie, przedmiotem zainteresowań nikogo z uczestników), a istniała motywacja do tworzenia. Przywiązywanie przesadnej uwagi do meteorologii w przypadku całkowitego braku ''know-how'' zahamowałoby projekt i doprowadziłoby do jego obumarcia na wczesnym etapie.
-=Założenia wspólne dla wszystkich modeli=
+W 2020 roku uczestnicy oczekują na opracowywany przez [[Użytkownik:Canis|Canisa]] złożony model klimatyczny zwany "[[Wielbłąd i Rekin]]" (WiB). W dniu 5 sierpnia 2020 projekt był w zaawansowanej fazie i polegał na prezentacji w formacie Microsoft PowerPoint składającej się z 89 slajdów.
-[[Plik:Scr00233.jpg|thumb|right|Kyon i [[Lykaon]]. Czerwona długa linia to orbita planety, podświetlona żółta linia to linia obiegu Lykaona wokół Kyonu.]]Przed przystąpieniem do opisu poszczególnych modeli, warto zapoznać się z parametrami wspólnymi dla wszystkich. Te możemy pogrupować w formie listy.
-# Informacje wynikające z artykułów [[Planeta Kyon]], [[Astronomia Kyonu]], [[Kyon i Space Engine]] oraz [[Lykaon]] są spójne, z wyjątkiem kierunku ruchu obrotowego planety.
-# Życie na Kyonie zostało zasiane 1 milion lat temu za pośrednictwem mechanizmu zwanego [https://www.wikiwand.com/pl/Panspermia panspermią]. Przywiezione tam gatunki są zbieżne z ziemskimi, w tym w dużej mierze tak zwana wymarła na Ziemi megafauna, co oznacza brak w znaczącej ilości paliw kopalnych takich jak węgiel kamienny czy ropa naftowa.
-Z punktu widzenia klimatologii kyońskiej, najważniejsze fakty są następujące:
+==Różne modele klimatyczne==
-# Kyon jest równy Ziemi wielkością, masą, przyciąganiem grawitacyjnym, składem i wielkością atmosfery, magnetosferą.
+Według stanu na 5 września 2020, istnieją cztery znaczące modele klimatyczne:
-# Helios (gwiazda centralna układu) jest innych parametrów niż Słońce, ale jego oddziaływanie na Kyon jest identyczne, w szczególności siła i kierunek nasłonecznienia oraz aktywność słoneczna (burze słoneczne, wiatr słoneczny, magnetosfera słoneczna) są identyczne co dla Słońca.
-# Okres obrotu Kyonu wokół własnej osi jest znacznie dłuższy niż ziemski i wynosi 1,813 dni ziemskich, ok. 43,5h.
-# Nachylenie tejże osi obrotu jest znacznie większe niż na Ziemi i wynosi 31°18'54".36.
-# Okres obiegu Kyonu wokół Heliosa jest znacznie krótszy niż ziemski i wynosi 136,350 dni ziemskich.
-# Planeta Kyon posiada duży księżyc zwany [[Lykaon]]em, który orbituje po [[:Plik:Scr00233.jpg|silnie odchylonej od płaszczyzny ekliptyki orbicie]], jest aktywny wulkanicznie, i orbituje bardzo blisko planety.
-# Oprócz Lykaona, Kyon posiada dwa małe księżyce bez znaczenia dla klimatu.
-=Model 1=
+{| class="wikitable"
-     '''''Najwcześniejszy i najmniej realistyczny.'''''
+|-
-Model 1 został przyjęty od początku projektu w roku 2015 i na czerwiec 2020 praktycznie wszystkie kraje, w tym wszystkie artykuły na Wiki, są opisane przyjmując Model 1 jako wiążący. Kyon jako młody projekt w 2015-2016 miał nie być spowalniany przez przeszkodę, jaką był absolutny brak kompetencji całego zespołu w temacie klimatologii, zatem przyjęto "cokolwiek, byle nie przeszkadzało". Ponieważ Kyon jako planeta miał układ superkontynentu (patrz mapę wyżej), założenia były proste:
+!Parametr
-# Znaczny wyż znajduje się w centrum kontynentu, który tworzy wielką pustynię.
+!Klimat 1<br/>"Początkowy"
-# Klimat staje się łagodniejszy im dalej od centrum wyżu.
+!Klimat 2a<br/>"Jednokomókowy"
-Model 1 świetnie ilustrują poniższe dwie grafiki:
+!Klimat 2b<br/>"Trójkomórkowy wczesny"
-<center>[[Plik:Wiatry Kyonu WCZESNY.png|1000px]]</center><br/>
+![[Wielbłąd i Rekin]]
-<center>[[Plik:Wiatry Kyonu 2.png|1000px]]</center>
+|-
+!Autor
-Na tej podstawie określono następującą mapę klimatyczną:
+|[[Użytkownik:Henryk Pruthenia|Henryk Pruthenia]]
-<center>[[Plik:C1EPSpK.png|1000px]]<br/>[[Plik:GttIRVS.png]]</center>
+|[[Użytkownik:Canis|Canis]]
+|[[Użytkownik:Canis|Canis]]
-==Problemy z Modelem 1==
+|[[Użytkownik:Canis|Canis]]
-Model 1 w żaden sposób nie odzwierciedla realnego obiegu powietrza na planecie. Nie bierze pod uwagę jego okresu obrotu, nachylenia osi, ignoruje wpływ [[Lykaon]]a na klimat, nie prognozuje prądów morskich, nie bierze pod uwagę istnienia komórek wielkoskalowej cyrkulacji powietrza czy wpływu siły Coriolisa na ruch mas powietrza, nie bierze pod uwagę wysokości atmosfery. Nie pozwala w żaden sposób prowadzić historii związanej z epoką odkryć, ponieważ nie pozwala wiarygodnie podejść do wyzwania jakim jest zachowanie wiatru. Nie przewiduje też specjalnie lokalnej pogody.
+|-
+!Cel
+|Uproszczony model początkowy
+|Zwiększenie realizmu
+|Zwiększenie realizmu
+|Docelowy model
+|-
+!Data opracowania
+|czerwiec 2017
+|czerwiec 2020
+|czerwiec 2020
+|wrzesień 2020+
+|-
+!Status
+|Powszechnie przyjęty
+|Odrzucony
+|Odrzucony
+|W trakcie opracowywania, niezaprezentowany
+|-
+!Model wielkoskalowej cyrkulacji<br/>powietrza (liczba komórek)
+|Brak komórek
+|Jedna globalna [https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_Hadleya komórka Hadleya]
+|Trzy komórki ([https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_Hadleya komórka Hadleya], [https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_Ferrela komórka Ferrela], [https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_oko%C5%82obiegunowa komórka polarna])<br/>Rozmiar komórek równy ziemskim
+|Trzy komórki ([https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_Hadleya komórka Hadleya], [https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_Ferrela komórka Ferrela], [https://www.wikiwand.com/pl/Kom%C3%B3rka_oko%C5%82obiegunowa komórka polarna])<br/>Powiększona komórka Hadleya <br/>+ migracje komórek w skutek sezonowej oscylacji położenia równika termicznego
+|-
+!Kierunek obrotu<br/>planety wokół osi
+|Prograde
+|Retrograde
+|Retrograde
+|Retrograde
+|-
+!Uwzględnienie wysokiego kąta<br/>nachylenia osi
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Uwzględnienie zjawiska<br/>pór roku
+|Nie<sup>?</sup>
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Uwzględnienie sezonowej migracji<br/>położenia [https://www.wikiwand.com/pl/R%C3%B3wnik_termiczny równika termicznego]
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Symulacja położenia<br/>układów ciśnień
+|Nie
+|Tak
+|Tak
+|Tak
+|-
+!Uwzględnienie prądów<br/>morskich
+|Nie
+|Tak
+|Tak
+|Tak
+|-
+!Uwzględnienie skutków<br/>długiego czasu doby
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Uwzględnienie [[Lykaon|lykaonicznych]]<br/>sił pływowych
+|Odrzucone z definicji
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Symulacje temperatur
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Nie<ref>Nie znaleziono wzoru, który wiarygodnie pozwalałby obliczyć temperaturę powietrza nad gruntem przy znanych parametrach składu i gęstości atmosfery, wilgotności, a także natężenia, intensywności i czasu napromieniowania słonecznego i efektu szklarniowego. Znaleziony jeden wzór po zastosowaniu dawał absurdalne wyniki, ale był też słabo wytłumaczony.</ref>
+|-
+!Rozważania natężenia opadów
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Rozważania skrajnych temperatur<ref>Ogólnikowe umiejscowienie punktów temperatur skrajnie niebezpiecznych dla zdrowia, np. takich, gdzie temperatura powietrza nad gruntem za dnia regularnie przekracza 100°C czy spada poniżej -55°C. Nie uwzględnia się przy tym pojemności temperaturowej powietrza, tzn. limitów temperaturowych, które atmosfera przy danych parametrach (także takich jak konwekcja łagodniejszego powietrza z okolic lub w pionie) może maksymalnie czy minimalnie osiągnąć.</ref>
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Zasięg stref polarnego<br/>dnia i nocy
+|Nie
+|Nie
+|Nie
+|Tak
+|-
+!Globalne oscylacje klimatyczne
+|Brak
+|Brak
+|Brak
+|Dwie fazy (tzw. "wielbłąda" i "rekina")
+|-
+!Główne problemy
+|Zupełnie nierealistyczny
+|Kopiuje sugestie YouTubera Artifexiana, ale analiza opracowań faktycznie naukowych<br/>(symulacje klimatu egzoplanet) wykluczyła jego wnioski dla planety o prędkości obrotu wokół osi Ω=2
+|Kopiuje model ziemski bez uwzględnienia wpływu ani nachylenia osi ani prędkości<br/>obrotu planety wokół osi na zachowywanie się ruchów atmosfery
+|Błędnie założono migrację równika fizycznego wraz z równikiem termicznym, efekt Coliosa migruje za równikiem termicznym<br/>Brakuje mu porządnego modelu temperatur, za mało uwagi poświęcono prądom oceanicznym<br/>z uwagi na brak precyzyjnej, globalnej mapy hipsometrycznej<br/>dokładność modelu jest mocno uproszczona
+|}
 =Przypisy=
-<references/>
 [[Kategoria:Kyon| ]]
+[[Kategoria:Klimat Kyonu]]