Kyon - conworld a priori tworzony wspólnie przez użytkowników Polskiego Forum Językowego, założony przez Canisa w późnym 2015 roku[2], z głównym założeniem kontemplacji jakie kultury, mitologie i religie mogły powstać przy populacji ludzkiej żyjącej pod zupełnie innym nocnym niebem. Świat był starannie dobrany w programie Space Engine wersji 0.9.7.3 beta jako świat RS 8414-5-7-615188-1 5 z delikatnym edytowaniem planetarnym, i znajduje się na skraju galaktyki Karła Rzeźbiarza[3] od strony Drogi Mlecznej, widząc ją z góry. Nazwa "Kyon" (starogr. κύων[4] - pies) odnosi się do nicka założyciela projektu, słowo Canis po łacinie oznacza "pies".
Świat ma kilka zasady, mogą tam być tylko ludzie, zakazując istot takich jak elfy czy krasnoludy. Dozwolone zwierzęta mogą pochodzić z całego neogenu, zezwalając na koegzystencję fauny trzeciorzędu i czwartorzędu, szczególnie megafauny, ze współczesną. Flora pojawia się z dłuższego okresu. Językowo i kulturowo projekt zezwala tylko na aprioryczne języki sztuczne[5], choć luźne nawiązania do kultur ziemskich są powszechne, zazwyczaj tłumaczone jako wynikające z przypadkowej konwergencji[6].
Kluczowe miasta, dla roku 8973EK, roku wspólnego. Mapa używana do omawiania szlaków handlowych.
Kyon jako projekt zakłada, że obecność ludzi - i życie w ogóle - jest rezultatem działań cywilizacji ludzi z dalekiej przyszłości, która osiągnęła możliwość dalekich podróży kosmicznych i pozostawiła pewne populacje na Kyonie, ale opuściła go od tego czasu. Ten aspekt służy jako nieistotna ciekawostka w tle projektu i nigdy nie było intencją specjalne skupianie się na nim, choć wraz z rozwojem niektórych projektów, podstawowe założenia stały się wysoce kontrowersyjne, w szczególności przy projektach przechodzących rewolucję przemysłową, podczas gdy flora Kyonu - pod podstawowymi założeniami - miała mieć tylko jeden milion lat, zatem zasoby naturalnych paliw kopalnych i docenianych materiałów budowlanych takich jak wapień i marmur są niemal niedostępne. Kyon miał pierwotnie obracać się wokół cywilizacyjnego poziomu Ziemi ok. XV wieku, zatem kilka modyfikacji było zaproponowanych dla poszczególnych użytkowników do wzięcia:
Ancient Flora (starożytna roślinność) zmienia początkowe założenie, że życie na Kyonie ma 1 milion lat, przez pozwolenie roślinności na istnienie na Kyonie od 500 milionów lat. To pozwala na dostatek paliw kopalnych, zatem pozwala na rewolucję przemysłową.
Ancient Flora+ (starożytna roślinność plus) dodaje do powyższego proste organizmy wapienne, dzięki którym wapień i marmur mogą istnieć.
Dynamic Flora (dynamiczna roślinność) wprowadza wąski element fikcyjny do roślinności Kyonu poprzez założenie, że ta roślinność przystosowała się do warunków astrofizycznych i klimatycznych Kyonu i, w czasach trudnych, znacznie szybciej i wydajniej niż rośliny na Ziemi może tworzyć formy przetrwalnikowe, i byłaby zdolna do eksplozji wegetacji przy sprzyjających warunkach. Ten model wytłumaczono jako adaptacja do trudnego, ale przewidywalnego klimatu Kyonu, na podstawie proponowanego modelu klimatycznego Wielbłąd i Rekin. Space Engine jest ważnym źródłem informacji, których nie trzeba wymyślać, a także map i zdjęć, ale do uczestników należy, czy należy pewne elementy traktować poważnie (zrezygnowano zupełnie z wygenerowanego układu rzek). Nazwy miejscowe są zapożyczane dla języka polskiego bezpośrednio z języka danego ludu.
Projekt jest dowodzony przez Canisa, Borlacha i Todsmera. Przez długi czas był dowodzony przez Henryka Pruthenię. Założony był i pierwotnie dowodzony przez Canisa, od którego pseudonimu (łac. canis - pies) zaproponowano nazwę projektu (starogr. κύων[7] - pies).
Gracze
We lutym 2021 roku w projekcie brało udział sześć osób:
W projekcie pomagali/pomagają również Vaylor i Artaxes, odpowiadający za stworzenie kilku conlangów używanych na Kyonie, przede wszystkim na terenie Ajdyniriany.
Akcja conworldu toczy się na planecie, na której występuje życie oparte na wodzie - jak na Ziemi. Zarówno jednak planeta, jak i cała okolica kosmiczna są dość niestandardowe jak na fantastykę. Można tu opisać kilka poziomów, od galaktycznego po planetarny.
Akcja toczy się na piątej planecie, którą można nazwać Kyon, znajdującej się w sferze życia. Większą część globu zajmują oceany. De facto planeta posiada dwa kontynenty, z czego jeden jest superkontynentem, a drugi można uznać za dużą wyspę. Nachylenie osi planety wynosi aż 31°18'54".36, przez co obraca się ona niejako po skosie. Dzień jest dużo dłuższy od ziemskiego (1,813 dnia = ok. 44h), a rok dużo krótszy (136,35 dni ziemskich). Dni trwają dłużej, ale pory roku zmieniają się dużo szybciej. Ze względu na nachylenie osi obrotu, nawet na równiku zdarza się wyraźny podział na pory roku.
Kyon posiada magnetosferę (dowodzą tego zorze polarne). Lokalnie występuje wulkanizm (wyspa wulkaniczna znajduje się na środku oceanu, półkula południowa). Łańcuchy górskie dowodzą istnienia także płyt tektonicznych, a wraz z nimi, trzęsień ziemi. Prawdopodobnie samych płyt tektonicznych jest więcej, a i siła ścierania się jest z jakiegoś powodu większa (dużo bardzo wysokich gór), być może wynika to z grawitacji rzędu 0,57g według symulatora (mniejszy ciężar gór = łatwiej je wznieść). Posiada trzy księżyce. Lykaon jest duży i krąży bardzo blisko Kyonu. Dwa pozostałe to małe asteroidy, krążące w znacznie większej odległości.
Widok nocnego nieba mocno zależy od punktu obserwacji i od pory roku. Na nocnym niebie Droga Mleczna i silne nagromadzenie gwiazd macierzystej dla Kyonu galaktyki Karła Rzeźbiarza nie są daleko od siebie, zatem nocne niebo może przyjmować różne formy, na przykład:
ze stroną gwiezdną (galaktyka) i bezgwiezdną z Drogą Mleczną,
ze stroną gwiezdną (galaktyka i Droga Mleczna) i kompletnie bezgwiezdną.
Widoczna galaktyka Karła Rzeźbiarza (po lewej) i Droga Mleczna (po prawej). Jasny punkt na dole to Zeus.
Bezgwiezdna strona nieba potrafi być całkowicie czarna.
Powierzchnia planety podzielona jest na kilka głównych regionów, przede wszystkim biorąc pod uwagę granice geograficzne, jak i kulturowe. Przede wszystkim oddziela się ziemie kontynentalne, położone wewnątrz Pangei, oraz oceaniczne na wybrzeżach. Wzdłuż dużej części wybrzeża znajdują się góry, które to są naturalną barierą, zarówno kulturową, jak i klimatyczną. Na całej południowej półkuli jest niewiele bram, przez które możliwy jest kontakt między środkiem kontynentu, a jego wybrzeżami.
Na wybrzeżach wyróżnia się region północny, gdzie znajduje się państwo Neszszów, Kanisję, czyli południowy zachód, z Tangią i Sechtem, Szur, zamieszkały przez Enenków, dalekie Południe oraz Wschód, zdominowany głównie przez wpływy Monarchii Oleskiej. Największym regionem jest jednak Środkowy Kyon, skupiony głównie wokół cywilizacji Morza Słonego i Murii. Oprócz tego są tam jeszcze dwa mniejsze regiony, czyli Wielka Pustynia oddzielająca Środkowy Kyon od Południa i Szuru oraz Dewja, która to znajduje się na drugim, małym kontynencie.
Poszczególne regiony dzielą się potem na podregiony, jak na przykład region środkowy dzieli się na Ajdynirianę - wybrzeże południowe Morza Słonego, (będącą pod wpływem cywilizacji Ajdyniru), region północny Morza Słonego (z Siedmiomieściem, Trugami i Poitami), ziemie wschodnie (z Murią) oraz zachodni region stepów i pustyń (gdzie mieszkają Brotowie, Zambowie i Maktowie). Podobnie i inne regiony dzielą się na mniejsze.
Na poniższej mapie są przedstawione strefy klimatyczne Kyonu:
Legenda:
Dużą część planety pokrywają pustynie, roślinność rozwija się głównie wzdłuż wybrzeży mórz i rzek. Największa pustynia znajduje się na południu kontynentu, występują tam najwyższe temperatury na całej planecie. Mieszkają tam tylko nieliczni ludzie. Druga wielka pustynia znajduje się na północy, i również jest bardzo słabo zaludniona, niemniej jednak klimat tam jest sporo łagodniejszy niż na południu.
Z uwagi na duże nachylenie osi planety, nawet na równiku występują wyraźne pory roku, sucha i deszczowa, z tym że oczywiście pora sucha nie jest tam surowa, charakteryzuje się ona po prostu zmniejszonymi opadami. Ponieważ na planecie występuje wyraźny podział na tereny lądowe i oceaniczne, najprawdopodobniej występują tam monsuny, działając na zmianę na północnej i południowej półkuli. Łagodzi to klimat w wielu miejscach, które w innym przypadku mniej nadawałyby się do zamieszkania. Oprócz tego lokalnie klimat bywa łagodzony (bądź wręcz przeciwnie) przez prądy morskie i oceaniczne.
Planeta jest miejscami bardzo górzysta - góry są tu bardzo wysokie, wiele przekracza wysokości 12000 metrów nad poziomem morza, czyli poza zasięgiem ludzi. Duża część przełęczy między nimi również jest na tyle wysoka, żeby ludzie nie byli w stanie przez nie przechodzić. Takie góry pełnią też rolę bardzo wyraźnej bariery klimatycznej.
Fauna i flora nie są jeszcze dokładnie opisane. Wiadomo, że na Kyonie oprócz ludzi ma występować megafauna. W okolicy państwa Tangia wspomniane są również zwierzęta (przynajmniej dwa gatunki, płaza i ryby) produkujące maź luminescencyjną.
Historia Kyonu, jako obszaru o wielkiej powierzchni i wielkiej różnorodności, jest bardzo bogata. Ze względu na wielkość Kyonu historie poszczególnych obszarów Kyonu omawiane są oddzielnie.
Rokiem wyjściowym dla Kyonu rok 8973.1. Opisywany na niniejszej wiki stan państw, czy ich historia, dotyczą okresu do tego roku, o ile nie określono inaczej. Pierwszym dniem roku jest dzień Przesilenia Zimowego. Aktualna data to 8973. Lata zliczane są od daty założenia I Cesarstwa Qin. Nie podaje się miesięcy, jedynie tylko dzień roku. Np. 1244.64 - czyli 64-ty dzień roku 1244-ego. Ze względu na różnice w czasie obiegu Ziemi wokół Słońca i własnej osi i w czasie obiegu Kyonu wokół swojego Słońca i własnej osi kalendarz Kyonu różni się w dużym stopniu od kalendarza ziemskiego. Liczba dni w kyońskim kalendarzu w lata zwykłe liczy sobie 75 dni, za wyjątkiem lat przestępnych. W lata przestępne liczba dni może wahać się od 76 do nawet 78.
Porównanie z Ziemią
Kyoński dzień trwa 1,813 ziemskiego dnia (około 43,5 h), a kyoński rok trwa 136,35 ziemskich dni. Przelicznik względem lat kyońskich wynosi 2,68, tj.: 5.000 lat ziemskich = ~13.400 lat kyońskich
Lata przestępne
Co 5 lat rok trwa 76 dni.
Co 150 lat rok trwa 77 dni.
Co 3000 lat rok trwa 78 dni.
Lista lat przestępnych o liczbie dni wynoszących 77 dni: 150, 300, 450, 600, 750, 900, 1050, 1200, 1350, 1500, 1650, 1800, 1950, 2100, 2250, 2400, 2550, 2700, 2850, 3150, 3300, 3450, 3600, 3750, 3900, 4050, 4200, 4350, 4500, 4650, 4800, 4950, 5100, 5250, 5400, 5550, 5700, 5850...
Co 3000 lat rok posiada 78 dni.
Równonoce oraz Przesilenia
Cykl pięcioletni:
I 1 - 18 - 37 - 56
II 1 - 19 - 37 - 56
III 1 - 19 - 38 - 56
IV 1 - 19 - 38 - 57
V 1 - 19 - 38 - 57
Szóstego roku daty równonocy i przesileń wypadają jak roku pierwszego:
Tu będą opisane sposoby liczenia dat przez poszczególne narody Kyonu.
Państwa
Państwa na planecie są dzielone na poziomy rozwoju cywilizacyjnego. Podział jest następujący:
Porównanie
Przykładowa administracja
Przykładowa wojskowość
Poziom cywilizacyjny
Opis
Przykłady
Poziom 0
Zwierzęta
Różnie
Zęby, pazury i jad
Brak
Poniżej jakiejkolwiek kultury ludzkiej
Brak
Poziom 1
Kultury prymitywne
Struktura plemienna
Broń kamienna, drewniana lub ze znalezionego metalu (miecze, oszczepy), groty ze szkła, zatrute strzałki
Brak znajomości metalurgii. Proste chaty z błota, opanowanie ognia, podstawowe narzędzia umożliwiające oprawianie skór, tworzenie lin i łuków. Osiągnięcia nieprzewyższające osiągnięć większości zwierząt z wyjątkiem mowy, opanowania ognia i tworzenia lin.
Proste kultury zbieracko-łowieckie lub nomadyczne.
Plemiona na wyższym poziomie rozwoju z dobrze rozwiniętym handlem.
Wuzang
Poziom 3
Cywilizacja
Ostry feudalizm z książętami i monarchami na czele
Dobrze rozwinięta armia z własną siatką wywiadowczą. Struktury policyjne i żandarmeria. Proste, drewniane machiny oblężnicze, pierwsze imponujące kamienne fortece. Marynarka wojenna.
Podstawowe szkolnictwo. Gospodarka głównie oparta na roli i podatkach lub daninach, w mniejszym stopniu handlu. Może się pojawić kanalizacja.
Cywilizacja porównywalna do kultur zachodniej Europy IX wieku.
Kavelia
Poziom 4
Wysoko rozwinięta cywilizacja
Może się pojawić parlament
Poważne machiny oblężnicze. Armaty i prymitywna broń palna, ładunki wybuchowe. Doskonale rozwinięta marynarka. Wielkie fortece.
Szkolnictwo i nauka na bardzo wysokim poziomie, poważna eksploracja świata, kontakty pomiędzy badaczami całego świata. Dobrze rozwinięty handel oraz usługi, a także medycyna. System pocztowy, sztuczne ognie, siatka dróg.
Cywilizacja porównywalna do poziomu świata arabskiego w XIII wieku.
Sprawniej funkcjonująca państwowość i administracja
Potężna armia i marynarka, broń palna o większym znaczeniu. Prosta artyleria, w tym oblężnicza (moździerze).
Łatwiej dostępne księgi, dobrze rozwinięta kartografia, postęp w medycynie. Pewne podstawowe prawa człowieka, intensywne prace związane z chemią, astronomią i inżynieryjne. Szczytem rozwoju jest prosty silnik parowy (jeszcze bez zastosowania).
Cywilizacja porównywalna do poziomu przyszłych zachodnich imperiów kolonialnych XV-XVI wieku.
Widoczna galaktyka Karła Rzeźbiarza (po lewej) i Droga Mleczna (po prawej). Jasny punkt na dole to Zeus.
Bezgwiezdna strona nieba potrafi być całkowicie czarna.
Równik i równoleżniki 30° i 60°
Czysta mapa powierzechni
Czarno-biała mapa podstawowa
