Obszar Sechtu był zamieszkiwany przed -9000 [[EK]] przez ludności rasy ciemnoskórej. [[Katastrofa środkowopaleolityczna Kyonu]] powoduje ich wymarcie, a teren przez dłuższy czas prawdopodobnie został wyludniony. Od -9000 [[EK]] z obszaru [[Biały Półksiężyc|Białego Półksiężyca]] napływa ludność rasy białej, która przyjęła rolnictwo i rozpoczęła działalność pre-cywilizacyjną. Do 2000 [[EK]], część plemion protosechtońskich emigrowała na [[wyspa Kaori|wyspę Kaori]], gdzie rozpoczęła [[Cywilizacja Marajska|cywilizację marajską]].
Obszar Sechtu był zamieszkiwany przed -9000 [[EK]] przez ludności rasy ciemnoskórej. [[Katastrofa późnopaleolityczna Kyonu]] powoduje ich wymarcie, a teren przez dłuższy czas prawdopodobnie został wyludniony. Od -9000 [[EK]] z obszaru [[Biały Półksiężyc|Białego Półksiężyca]] napływa ludność rasy białej, która przyjęła rolnictwo i rozpoczęła działalność pre-cywilizacyjną. Do 2000 [[EK]], część plemion protosechtońskich emigrowała na [[wyspa Kaori|wyspę Kaori]], gdzie rozpoczęła [[Cywilizacja Marajska|cywilizację marajską]].
=Pierwsze cywilizacje=
=Pierwsze cywilizacje=
Wersja z 10:19, 21 wrz 2025
⚒️
Ten artykuł jest aktywnie rozwijany i autor Canis prosi o cierpliwość. Jest to część projektu Kyon.
Secht (nowosecht.ܣ݇ܚܬ, het. שחת Szacht /ʃaħt/, hrn. 𐤔𐤇𐤕Szecht /ʃeħt/), czyli Konfederacja Państw Sechtu (nowosecht.ܣ݇ܚܬܣܸܪܐ ܡ݇ܪܤ /səħt se'ra mr̩s/ Səcht-Sera Mrs, het. שחתסר אדול Szachtsar Adul /ʃaħt'sar a'dul/, hrn. 𐤔𐤇𐤕 𐤀𐤓𐤃Szecht Arad /ʃeħt a'rad/) - konfederacyjny organizm państwowy położony w Kyonie Zachodnim na półwyspie sechtońskim, ze stolicą w Saace, obejmujący swoim zasięgiem najbliższe tereny zwane Qabōr Māgdōr, składające się z państw członkowskich Maganii, Hetynii i Uranii, oraz z obszaru wgłąb Wielkiej Pustyni o nieostrych granicach. Sąsiaduje z morzem sechtońskim i dalej z Tangią na wschodzie, z Dzikimi Ziemiami Kanisji na południu i dalej na południe z Buanią i Pinu. Na wschód sąsiaduje z pustynią.
Secht jest jedną z nastarszych cywilizacji Kyonu Zachodniego. Jego unikatowe położenie geograficzne czynią z niego bramę do Wielkiej PustyniKyonu, łącząc szlakami ognia i lasu nie tylko Kanisję z Kyonem Środkowowschodnim, ale także na półkuli zachodniej północ (Biały Półksiężyc, głównie Państwo Neszów, oraz Mugadir) z południem (Buanią i ziemie historycznego Szuru, a nawet Nuarii). Ta pozycja jest wzmocniona przez charakter cywilizacyjny Konfederacji, opartej na kulturze fortec, murów, artylerii i siły militarnej z jednej strony, i honorze słowa i znaczenia przysięgi z drugiej. To uczyniło Secht wiarygodnym partnerem na arenie międzynarodowej w zakresie bankowości, gdzie utworzono wiele innowacji, i uczyniło z niego trwałym centrum finansowym tej części Kyonu.
Sechtoński rdzeń S-Ħ-T (ܣ-ܚ-ܬ) oznacza winę, przewinienie, ale także dług i bycie dłużnikiem. Rdzeń w użyciu do nazwy kraju jest w samym Sechcie dyskusyjny. Jego użycie w charakterze nazwy kraju czy narodu ma kilka wymiarów:
Sechtończycy są dłużni nieść światu cywilizację.
Sechtończycy są pokorni, a zatem niezaślepieni pychą, są uważni wobec siebie i innych.
Sechtończycy nie są dostatni, zatem ich obowiązkiem jest praca i spryt, aby zapewnić sobie dobrobyt.
Sechtończycy nie są już nieskazitelni, zatem tym bardziej powinni dotrzymywać słowa, aby wrócić do pierwotnego stanu.
Nazwa Seħt (ܣ݇ܚܬ /səħt/) jest często stosowana w połączeniu ze słowem "Mers" (ܡ݇ܪܤ /mr̩s/), oznaczającym "państwo". Pełna nazwa państwa to Seħt-sera Mers, gdzie słowo "sera" oznaczało "związek plemion", a w tym ujęciu oznacza konfederację. W języku średniosechtońskim, pełne słowo na państwo to ܣܚܬܘܢܝܪ ܠܟܝܬܠSechtonir Lekiatal /sɨħto'ɲir lɨcatäl/, gdzie "Lekiatal" jest zapożyczonym słowem z nieznanego języka, oznaczającym "wieź".
Kolorami narodowymi są czarny, biały, piaskowy żółty, i burgunda. Symbolem narodowym jest tzw. Diamentowe Oko. Widnieje ono na znacznie wydłużonej fladze.
Niekiedy diamentowe oko jest prezentowane na polu kwadratowym.
Herb Sechtu przedstawia tarczę i zamek, trzy gwiazdy symbolizujące Maganię, Hetynię i Uranię, pergamin, oraz dwie palmy.
Starszym typem flagi był zamek i pióro. Symbolami narodowymi do dziś pozostają mur i armata.
Ajtaliz (ܐܲܝܬܲܠܝ݂ܙaytaliz), czyli "wiatraki", jeden z prostszych symboli Sechtu.
Secht znajduje się w Kanisji. Jest państwem zajmującym pod swoją bezpośrednią kontrolą terytorium o powierzchni 1 522 313 km², rozciągającym się w linii prostej na odległość 2366 kilometrów z północy na południe oraz 1544 kilometrów ze wschodu na zachód. Dodatkowe 1 196 676 km² ekspansji terenów na wschód znajdują się pod kontrolą Sechtu, ale pod niedostatecznie gęstą infrastrukturą, by rzeczywiście zaliczyć ten teren do państwa jako takiego.
Cały obszar Sechtu jest obszarem gorącym, im niżej położonym tym bardziej. Im bardziej na wschód, tym suchszy i gorętszy, im bardziej na zachód, tym bardziej wilgotny.
Kolorem ciemnoczerwonym oznaczono strefę właściwego państwa sechtońskiego. Kolor jaśniejszy czerwony oznacza tereny pod kontrolą Sechtu. Kolor pomarańczowy oznacza tereny, gdzie kontrola Sechtu jest najsłabsza, ale nie ma innych sił w regionie zdolnych się przeciwstawić.
Zasięg pełnej władzy państwa sechtońskiego w 9509 EK.
Magania jest końcowym fragmentem półwyspu sechtońskiego. W centrum regionu znajduje się góra Šut o wysokości 3219 m, będąca wygasłym wulkanem tarczowym, którego zbocza są łagodnie położone. O półwysep zatrzymują się silnie wilgotne masy oceaniczne, które okołoplanetarne podrównikowe wiatry i prądy oceaniczne zawijają także od południowej strony, od miasta Magnis. W efekcie, cały półwysep jest raczej gorący i wilgotny, im niższa wysokość, tym bardziej. Ziemia jest umiarkowanie żyzna.
Hetynia jest największą geograficznie częścią Konfederacji Sechtu. Jej zachodnia część, szczególnie Agav benū, jest stosunkowo płaska i porośnięta lasami deszczowymi, dalsza część posiada centralne góry (najw. szczyt: Kesim, 3631 m), a także na południu bardzo wysokie góry Mizzav (najw. szcz. Paŧar, 9113 m) i Havrarit (najw. szcz. Havrarit-19, 11943 m). Oceaniczne powietrze wdmuchuje silnie wilgotne masy w ten teren, powodując, że cały teren od centralnego wzniesienia aż po Ha Agav jest bardzo rozmokły; reszta wdmuchiwana jest przez leje Alavim benū i Baš benū w stronę Tarfij. Tworzy to liczne małe jeziora takie jak Miš, Lagar, Larrak czy Urad i mnóstwo rzek takich jak Qoššar, Kiv czy Haŧta.
Urania znajduje się na północy kraju, jest to kraina o najbardziej żyznych glebach Sechtu. Graniczy z pojezierzem mugadirskim na północy i na południu opiera się o jezioro Hurn i górę Moat (3119 m) a także o góry z Tskar benū. Posiada wiele rzek, takich jak Ha Tigev, Met Lagav, Halarim czy Sašim.
Polityka
Konfederacja Państw Sechtu jest organizmem państwowym o charakterze federacyjnym, składającym się z następujących części:
Magania (stolica: Saaka), rządzona przez radę starszych (Mefrinet), składającą się z 7 równoprawnych członków;
Hetynia (stolica: Ha Agav), rządzona przez radę mędrców (Qubrat), składającą się z 11 równoprawnych członków;
Urania (stolica: Afair), rządzona przez radę starszych (Fragim), składającą się z 4 równoprawnych członków, przewodzona przez kierującego zwanego Miragiem;
Tarfij (stolica: Mirat), rządzona przez radę najwyższych (Aragim), składającą się z 9 równoprawnych członków;
Ma'at (stolica: Zazin var Bukadār), rządzona przez najwyższego wodza (Qəlav Hūgan) na czele rady składającej się z 5 doradców, który jest terenem autonomicznym, podlegającym pod zwierzchnictwo Aragim.
Zjazd wszystkich członków najwyższych rad Konfederacji nazywany jest Ruvim i odbywa się tradycyjnie w miejscowości Gadar w środkowej Hetynii. Postanowienia Ruvim są najwyższej wagi, a zjazd odbywa się co najmniej raz do roku. Dowolny kraj może zarządzić o zwołaniu nadzwyczajnego Ruvim.
Tylko Konfederacja Sechtu posiada armię, która należy do Ruvim, nie do krajów członkowskich. Wprowadzenie jednej części w stan wojny oznacza wprowadzenie całego kraju w stan wojny. Także polityka międzynarodowa oraz monetarna należą do uprawnień Konfederacji, a ich siedziba jest rotacyjna. Centrum dyplomacji jest Saaka w Maganii. Konfederację reprezentuje tzw. Arad Sechtu, który jest przywódcą państwa w stanie wojny.
Podział administracyjny
Podział administracyjny stopniuje się następująco:
Kraj (sera) - jednostka administracyjna najwyższego rzędu, suwerenna, choć powiązana zobowiązaniami międzynarodowymi, często różniąca się znacznie od innych językowo i kulturowo;
Religią państwową Konfederacji Państw Sechtu jest santyzm. Jest to monoteistyczna religia wyznająca boga Sant, którego odzwierciedleniem i twarzą jest słońce. Religia uznaje, że każdy człowiek jest grzeszny, jeżeli nawet nie z natury, to z uczynków, które popełnia w życiu, myślą, intencjami, kłamstwem, agresją. Księga Ognia z blisko 6000 EK wyraźnie wskazuje, do czego doprowadzają plemienne waśnie i nieuznanie człowieczeństwa w jego słabościach i chwale, i nakazuje szacunek wobec energii słonecznej niosącej życie. Santyści wierzą, że Słońce odwiedza ziemię, aby sprawdzić, w jaki sposób ludzie żyją, i odnotowuje wszystko, po czym spoczywa w Wielkim Wirze. Ludzie posiadający uznanie własnej grzeszności i starający się z nią walczyć są mile widziani przez Santa, stąd nazwa całego państwa uległa zmianie z Yari (nscht.«ܝܵܪܝ݂», por. tang. egzonim «Γιαρι» "Secht") na "Secht" (rdzenie ʃ-ħ-t), co oznacza "grzesznych".
Ta religia spaja państwa członkowskie Sechtu i wytycza dla nich granice cywilizacji. Stawiane są liczne świątynie, które często mają tzw. "święte ogrody". Niemniej, w obszarze są wyznawane inne religie, w tym rozproszone lokalne odmiany Jisiqu pod wpływem innych wierzeń. W obszarach nadmorskich poza wielkimi miastami nierzadko trwa dyskusja na temat karaizmu, tangijskiej religii, która na piedestał stawia wodę, a nie słońce. Niemniej, synkretyzm słońca i wody był zawsze niszczony z przyczyn politycznych rywalizacji Sechtu z Tangią, z nielicznymi przerwami takimi jak odwilż relacji między nimi w 9700-9867 EK. Finalnie, sechtońsko-tangijska myśl religijna wydała w przyszłości religię Ko'ari.
Obszar Sechtu był zamieszkiwany przed -9000 EK przez ludności rasy ciemnoskórej. Katastrofa późnopaleolityczna Kyonu powoduje ich wymarcie, a teren przez dłuższy czas prawdopodobnie został wyludniony. Od -9000 EK z obszaru Białego Półksiężyca napływa ludność rasy białej, która przyjęła rolnictwo i rozpoczęła działalność pre-cywilizacyjną. Do 2000 EK, część plemion protosechtońskich emigrowała na wyspę Kaori, gdzie rozpoczęła cywilizację marajską.
Pierwsze cywilizacje
Historia cywilizacyjna obszaru Sechtu rozpoczyna się w około 2000 EK, kiedy rozpoczął się okres zudański. Widoczna jest ewolucja pisma obrazkowego w pismo klinowe, przyjęte następnie w regionie. Region nazywał się "Zudu" i był określany mianem "wyspy" z niewyjaśnionych przyczyn do 2500 EK. Najstarsza księga Kanisji, Księga Mórz, powstała w około 2000 EK. Pod koniec tego okresu pojawia się postać legendarnego króla Kamona.
Wkrótce po 2500 EK wszelkie przejawy literatury się urywają. Literatura wznawia się w około 3200-3400 EK, ale ma zupełnie inny charakter. Nie wiadomo, czy przyczyną jest po prostu brak odnalezienia artefaktów, czy ma to związek z zapaścią cywilizacyjną na Kyonie w tych mileniach (patrz: Tangijskie Wieki Ciemne, katastrofa farandyjska, podobne zjawisko w Nuarii).
Wczesny Secht
Okres starosechtoński zaczyna się w 3400 EK i trwa do 4000 EK. Region wyznaje jisiq. Powstaje Legenda o Czwartym Synu. Stary Badorma dzieli swoje królestwo między trzech synów, Magana, Hetyna i Hurna, od których imion bierze się dzisiejsza nazwa regionów. Czwarty syn, Bad, wg legendy, odmawia ojcu przyjęcia władzy by uniknąć waśni rodzinnych i udaje się sam na wygnanie na pustynię, gdzie umiera, a jego żona Tarfi wypłakuje mu jezioro, obszar jeziora został nazwany jej imieniem.
Potem nastąpił okres wojen plemiennych, który trwał od 4000 do 5900 EK. Cały obszar prowadził wojny domowe. Pod koniec, z obszaru pustyniw 5500 EK przypływa nowa religia sechtońska, santyzm. Pomimo prześladowań oddziałuje potężnie na ludność, pod sam koniec, 5900 EK, Secht przyjmuje santyzm jako oficjalną religię i to jisiq zaczyna być prześladowany.
Trzech braci z powinowactwa, Tabori Qabōr, Nazar Ha Vardim, Metar Hat Tabran, wychowanych naprzemiennie w swoich krajach czy razem, zostaje najwyższymi kapłanami (seriszami) santyzmu i przywódcami politycznymi w swoich krajach i udaje im się zawiązać Konfederacje Państw Sechtu. Państwo przechodzi znaczne zmiany, powstaje Księga Ognia, kraj zmienia nazwę z "Yari" na "Secht", powstają liczne fortyfikacje (zwłaszcza w Saace, mimo że stolica jest w Ha Agav), prowadzi handel szlakiem lasu, a w 7340 EK wykorzystuje wynalezienie wulkanizacji w Tangii i prowadzi szlak ognia.
Wczesna nowożytność
W okresie wojen sechtońsko-tangijskich 8700 EK - 9200 EK dochodzi do gwałtowych zaburzeń państwowości sechtońskiej i związanych z tym zmian:
Pierwsza Wojna o Saakę 8843-8845 EK. Do roku 8843 Secht posiada tak wysokie cła importowe na gumę, że Tangia wypowiada wojnę Sechtowi i wyprowadza zupełnie nieudany atak, zaskoczeni potęgą militarną Sechtu. Secht zatapia całą flotę tangijską i porywa cesarza, z którym próbuje się potem bratać, a potem go uwalnia. Wrogi cesarz pozoruje zamiłowanie do Sechtu, gwałtownie absorbując całą wiedzę cywilizacyjną.
Druga Wojna o Saakę 8877 - 8891 EK. Zupełnie zreformowana Tangia dokonuje drugiego ataku na Secht. Wojna natychmiast przyjmuje charakter wojny totalnej, na wyniszczenie ludności, włącznie z pierwszym w historii Kyonu użyciem zarówno gazów bojowych na wielką skalę, jak i użyciem materiałów zapalających na wielką skalę. Secht niszczy Orumilo w burzy ogniowej. Stolica Saaka jest oblężona na długi czas, przeżywa plagi, ale wytrzymuje całe oblężenie bez kapitulacji. W obu krajach dochodzi do klęsk głodu, niepokojów, przewrotów politycznych: o ile w Tangii cesarz Hari Koe został aresztowany i pozbawiony władzy, o tyle w Sechcie Lərev Farsan dar 'urn został wręcz ścięty w kraju Urn.
W wyniku wojen, Secht na 50 lat utracił pozycję bezpiecznego kraju do handlu, odzyskał tą pozycję potem tylko dzięki bardzo korzystnemu położeniu geograficznemu, znaczne straty w ludziach, znaczny wzrost nacisków wszelkich warstw społeczeństwa na poprawę swojego potencjału militarnego, wskutek czego wprowadzono szeroko broń palną, wraz z polityką neutralności i postawieniu na sprawiedliwość handlową; bardzo silna wrogość wobec Tangijczyków przez 2 pokolenia, olbrzymie straty ludzkie i materialne, powstanie psychologii i psychiatrii jako dziedzin ówczesnej medycyny, opracowanie odczynników przeciwgazowych i wprowadzeniu własnej broni chemicznej do arsenału.
W wyniku wojen, załamał się szlak lasu łączący wschód-zachód, wywołując problemy gospodarcze na obu biegunach szlaku.
W roku 9000 EK, Secht odzyskał swój status jako centrum finansowe, bankowe świata zachodniego, głównie dzięki unikalnemu położeniu geograficznemu. Państwo wzmocniło się militarnie oraz zaczęło oddziaływać na inne państwa także politycznie, pozornie zachowując neutralność.
W roku 9200 EK, Secht reaguje na silnie zacieśniające się więzy polityczne między Tangią a Buanią przez budowę Wielkiego Muru Sechtu od gór Havrarit, aż po góry Ptir na pustyni. Dochodzi też do ekspansji granic na cały obszar Tarfiy.
Wojna nowotrusko-sechtońska
W 9380 Ek w Mugadirze wybuchło powstanie przeciwko Nowotrugii, a Secht udzielił azylu przywódcom politycznym powstania, jak miał w zwyczaju. W efekcie od 9380 do 9426 EK trwała wojna nowotrusko-sechtońska. Państwo Nowotruskie dokonało inwazji na obszar jeziora Tarfiy, jeszcze nie za dobrze skonsolidowanego defensywnymi standardami Konfederacji Sechtu, i dokonało tam znacznych zniszczeń. Kampanie ofensywne Nowotrugów przeciwko ufortyfikowanym miastom Qabōr Māgdōr zakończyły się niepowodzeniem, ze szczególnie dotkliwymi stratami w latach 9405 - 9409 EK podczas oblężeń świetnie ufortyfikowanych miast serca Sechtu. Kontratak wojsk sechtońskich finalnie wypchnął Trugów z regionu, Secht zobowiązał się do ograniczenia wsparcia ruchów antytruskich.
Wojna zdewastowała oba państwa. W przypadku Sechtu, dewastacja Maganii i Hetynii, gwałtowny odpływ kapitału zagranicznego i zaufania do Sechtu jako stolicy bankowej wywołał kryzys gospodarczy i monetarny, fala migracji, unicestwienie floty morskiej Konfederacji i niepokoje wewnętrzne spowodowały znaczne osłabienie Sechtu na arenie międzynarodowej. W tym czasie przeciwnik, Tangia-Buania, weszły w zenit swojej historii, anektując całkowicie półwysep Pinu.
¹ Siedmiomieście jest podmiotem prawa międzynarodowego równoważnym z państwami.
² Wszystkie miasta-państwa Talonbatu znajdują się de iure pod polityczną hegemonią miasta Tȝinur, jednak de facto każde z nich prowadzi niezależną politykę.
Niekiedy diamentowe oko jest prezentowane na polu kwadratowym.
Starszym typem flagi był zamek i pióro. Symbolami narodowymi do dziś pozostają mur i armata.
Ajtaliz (ܐܲܝܬܲܠܝ݂ܙ aytaliz), czyli "wiatraki", jeden z prostszych symboli Sechtu.
Logo kraju tarfijańskiego.
Kolorem ciemnoczerwonym oznaczono strefę właściwego państwa sechtońskiego. Kolor jaśniejszy czerwony oznacza tereny pod kontrolą Sechtu. Kolor pomarańczowy oznacza tereny, gdzie kontrola Sechtu jest najsłabsza, ale nie ma innych sił w regionie zdolnych się przeciwstawić.
Zasięg pełnej władzy państwa sechtońskiego w 9509 EK.
Secht, ujęcie Mollweidego.
